Ngay sau khi Nghị quyết có hiệu lực, đơn vị xác định đây là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, có ý nghĩa quan trọng trong việc nâng cao vai trò của ngành Kiểm sát trong bảo vệ lợi ích công cộng. Trên cơ sở đó, lãnh đạo đơn vị đã kịp thời quán triệt nội dung Nghị quyết đến toàn thể công chức, xây dựng kế hoạch thực hiện cụ thể, phân công nhiệm vụ rõ ràng, đồng thời tăng cường phối hợp với chính quyền địa phương, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc và các cơ quan hữu quan tại 9 xã, phường để tổ chức triển khai hiệu quả.

Công tác tuyên truyền được chú trọng với nhiều hình thức phong phú, phù hợp với điều kiện thực tế như xây dựng infographic, phát thanh trên hệ thống truyền thanh cơ sở, lồng ghép trong các buổi họp dân… Qua đó, góp phần nâng cao nhận thức của người dân về ý nghĩa, vai trò của việc khởi kiện dân sự công ích, cũng như trách nhiệm của các cơ quan trong việc bảo vệ lợi ích Nhà nước và cộng đồng.

leftcenterrightdel
 Hội nghi triển khai Nghị quyết số 205/2025/QH15 của Quốc hội.

Trong quá trình thực hiện, VKSND Khu vực 3 Cần Thơ đã chủ động tiếp nhận và xác minh 11 vụ việc có dấu hiệu vi phạm trong lĩnh vực dân sự công ích, tập trung chủ yếu ở các lĩnh vực nhạy cảm như thuế và đất đai. Đây là những lĩnh vực tiềm ẩn nhiều nguy cơ thất thoát ngân sách Nhà nước, ảnh hưởng trực tiếp đến quyền và lợi ích hợp pháp của Nhà nước và xã hội.

Thông qua công tác kiểm tra, xác minh, đơn vị đã ban hành nhiều kiến nghị yêu cầu cung cấp tài liệu, trực tiếp làm việc với các cơ quan, tổ chức có liên quan để làm rõ nội dung vụ việc. Trên cơ sở đó, đã kịp thời phát hiện và xử lý các vi phạm theo đúng quy định pháp luật.

Kết quả nổi bật là đơn vị đã ban hành 3 kiến nghị yêu cầu phòng ngừa, khắc phục vi phạm pháp luật và đều được các cơ quan có thẩm quyền chấp nhận, đạt tỷ lệ 100%. Đặc biệt, thông qua hoạt động này, đã góp phần truy thu cho ngân sách Nhà nước số tiền hơn 892 triệu đồng tiền thuế bị thất thoát, thể hiện rõ hiệu quả thiết thực của việc triển khai thí điểm.

Đến nay, trong tổng số 11 vụ việc đã tiếp nhận, có 10 vụ việc đã được đình chỉ do các vi phạm đã được khắc phục hoặc đương sự đã chủ động khởi kiện theo quy định của pháp luật. Hiện còn 1 vụ việc đang tiếp tục được xác minh, xử lý theo trình tự, thủ tục.

Trong thời gian tới, VKSND Khu vực 3 Cần Thơ xác định tiếp tục mở rộng phạm vi phát hiện, xử lý vi phạm trong các lĩnh vực có nguy cơ phát sinh nhiều tranh chấp, ảnh hưởng đến lợi ích công như môi trường, quản lý đất công, bảo vệ người yếu thế. Đồng thời, đơn vị sẽ tăng cường phối hợp với cơ quan thuế trong việc phát hiện, xử lý tình trạng kê khai “hai giá” trong chuyển nhượng bất động sản – một trong những nguyên nhân dẫn đến thất thu ngân sách.

Bên cạnh đó, đơn vị cũng đặt mục tiêu phấn đấu thực hiện ít nhất một vụ khởi kiện dân sự công ích được Tòa án chấp nhận, qua đó khẳng định vai trò chủ động của VKSND trong việc bảo vệ lợi ích công theo tinh thần Nghị quyết số 205/2025/QH15.

Những kết quả bước đầu đạt được cho thấy, việc thí điểm VKSND khởi kiện vụ án dân sự công ích là hướng đi đúng đắn, phù hợp với yêu cầu thực tiễn. Không chỉ góp phần bảo vệ hiệu quả lợi ích Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân, mô hình này còn từng bước nâng cao vị thế, vai trò của ngành Kiểm sát trong hệ thống tư pháp, đáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp trong giai đoạn mới.

Nghị quyết số 205/2025/QH15 ngày 24/6/2025 của Quốc hội về việc “Thí điểm Viện kiểm sát nhân dân khởi kiện vụ án dân sự để bảo vệ quyền dân sự của các chủ thể là nhóm dễ bị tổn thương hoặc bảo vệ lợi ích công” có hiệu lực từ ngày 01/01/2026 và được thực hiện trong 3 năm tại các tỉnh, thành phố: Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, Cần Thơ, Quảng Ninh và Đắk Lắk.

Nghị quyết xác định rõ hai nhóm đối tượng trọng tâm mà VKSND được trao quyền khởi kiện vụ án dân sự để bảo vệ, gồm: Nhóm dễ bị tổn thương: Trẻ em; Người cao tuổi; Người khuyết tật; Phụ nữ mang thai hoặc đang nuôi con dưới 36 tháng tuổi; Người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi và người mất năng lực hành vi dân sự; Người dân tộc thiểu số cư trú tại vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn.

Nhóm lợi ích công cần được bảo vệ: Đầu tư công; Đất đai, tài nguyên, tài sản công khác; Môi trường, hệ sinh thái; Di sản văn hóa; An toàn thực phẩm, dược phẩm; Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Các bài viết liên quan Nghị quyết 205 được đăng tải tại: https://baovephapluat.vn/vien-kiem-sat-nhan-dan-bao-ve-loi-ich-cong-nguoi-yeu-the

Hoàng Anh - Ngọc Oanh