Những hiệu quả tích cực từ công tác kiến nghị của VKSND khu vực 8 – Gia Lai

Nâng hiệu quả kiểm sát bằng kiến nghị kịp thời

Trong bối cảnh xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam, yêu cầu kiểm soát quyền lực và bảo đảm pháp luật được chấp hành nghiêm minh ngày càng cao. Vì vậy, Viện kiểm sát không chỉ dừng lại ở việc xử lý các vi phạm đã xảy ra, mà còn phải chủ động phòng ngừa từ sớm, từ xa thông qua tổng kết thực tiễn, xác định nguyên nhân, điều kiện phát sinh vi phạm, từ đó kịp thời kiến nghị các giải pháp phù hợp.

Đồng chí Hoàng Minh Chung – Viện trưởng VKSND khu vực 8 (tỉnh Gia Lai) chủ trì cuộc họp liên ngành tố tụng.

Để đáp ứng yêu cầu đó, thời gian qua, VKSND khu vực 8 (tỉnh Gia Lai) đã ban hành nhiều kiến nghị trong các lĩnh vực hình sự và dân sự, tập trung vào hoạt động tư pháp và quản lý nhà nước ở cơ sở. Các kiến nghị được thực hiện kịp thời, có trọng tâm, qua đó góp phần quan trọng trong việc phòng ngừa vi phạm pháp luật, nâng cao hiệu quả quản lý, điều hành của các cơ quan, tổ chức liên quan, đồng thời từng bước khẳng định vị thế, uy tín của ngành KSND tại địa phương.

Chỉ riêng trong tháng 3/2026, đơn vị đã ban hành tổng số 3 kiến nghị, trong đó chủ yếu tập trung vào lĩnh vực hình sự và dân sự, hướng đến các cơ quan tiến hành tố tụng và chính quyền địa phương. Các kiến nghị được xây dựng trên cơ sở phát hiện vi phạm cụ thể, có căn cứ pháp lý rõ ràng, nội dung chặt chẽ, bám sát thực tiễn, thể hiện vai trò chủ động của Viện kiểm sát trong việc phát hiện và phòng ngừa vi phạm. Qua đó, phản ánh kịp thời những tồn tại, hạn chế trong hoạt động quản lý nhà nước và hoạt động tư pháp.

Viện trưởng VKSND khu vực 8 họp, chỉ đạo nội dung kiến nghị.

Trên lĩnh vực quản lý nhà nước tại cơ sở, qua kiểm sát việc giải quyết các vụ án dân sự, đơn vị đã phát hiện vi phạm liên quan đến việc xác nhận thông tin cư trú không đúng thẩm quyền của chính quyền cấp xã. Vi phạm này xuất phát từ việc chưa nắm vững quy định của pháp luật về cư trú, dẫn đến việc xác nhận thông tin thuộc thẩm quyền của cơ quan Công an nhưng lại được thực hiện bởi cán bộ thôn và lãnh đạo UBND xã.

Trên cơ sở đó, VKSND khu vực 8 đã ban hành kiến nghị yêu cầu chấn chỉnh, rút kinh nghiệm, không để tái diễn vi phạm. Kiến nghị này không chỉ nhằm khắc phục sai sót cụ thể, mà còn góp phần nâng cao nhận thức pháp luật của đội ngũ cán bộ cơ sở, bảo đảm việc xác nhận thông tin hành chính được thực hiện đúng quy định, tránh ảnh hưởng đến quyền, lợi ích hợp pháp của công dân.

Chấn chỉnh vi phạm tố tụng từ sớm, nâng chất lượng điều tra

Đối với lĩnh vực hình sự, các kiến nghị tập trung vào những hạn chế trong hoạt động tiếp nhận, giải quyết nguồn tin về tội phạm và quá trình điều tra vụ án hình sự. Qua kiểm sát, nổi lên tình trạng vi phạm về thời hạn chuyển giao tin báo, chưa tuân thủ đầy đủ quy định về lập hồ sơ, sử dụng biểu mẫu và thực hiện các thủ tục ban đầu. Nguyên nhân chủ yếu là do nhận thức pháp luật của một số cán bộ chưa đầy đủ, công tác kiểm tra, hướng dẫn nghiệp vụ chưa thường xuyên, đồng thời việc tổ chức thực hiện ở cấp cơ sở còn thiếu đồng bộ.

VKSND khu vực 8 trực tiếp kiểm sát tại Công an xã Đức Cơ.

Từ thực trạng đó, các kiến nghị đã tập trung yêu cầu tăng cường trách nhiệm của lực lượng Công an cấp xã trong việc tiếp nhận, xử lý tin báo; tuân thủ nghiêm thời hạn, quy trình, thủ tục theo quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự và các văn bản hướng dẫn có liên quan.

Qua kiểm sát hoạt động điều tra, đơn vị cũng phát hiện nhiều vi phạm liên quan đến việc chậm trưng cầu giám định, chậm đề nghị gia hạn tạm giam, thiếu sót trong kết luận điều tra và việc chuyển giao hồ sơ, tài liệu. Những vi phạm này cho thấy còn tồn tại hạn chế trong việc tuân thủ quy trình tố tụng và trách nhiệm phối hợp giữa các cơ quan tiến hành tố tụng. Vì vậy, kiến nghị của VKSND khu vực 8 đã yêu cầu cơ quan điều tra khắc phục triệt để các thiếu sót, nâng cao trách nhiệm của Điều tra viên trong việc thực hiện các hoạt động điều tra, bảo đảm đầy đủ chứng cứ, tài liệu và tuân thủ nghiêm thời hạn tố tụng. Từ đó, nhằm bảo đảm chất lượng điều tra, tránh oan, sai và bỏ lọt tội phạm, đồng thời nâng cao hiệu quả phối hợp giữa các cơ quan tiến hành tố tụng.

Một điểm đáng chú ý là, các kiến nghị của VKSND khu vực 8 không chỉ tập trung vào việc chỉ ra vi phạm mà còn làm rõ nguyên nhân và điều kiện phát sinh vi phạm, từ đó đề xuất các giải pháp mang tính phòng ngừa. Qua đó, cho thấy cách tiếp cận của đơn vị đã chuyển từ “phát hiện – xử lý” sang “phát hiện – phòng ngừa”, góp phần nâng cao hiệu quả lâu dài của công tác kiểm sát. Các kiến nghị đều hướng đến việc hoàn thiện quy trình, nâng cao trách nhiệm cá nhân, tăng cường công tác kiểm tra, giám sát nội bộ và bồi dưỡng nghiệp vụ cho cán bộ.

Kiểm sát viên VKSND khu vực 8 tham gia khám nghiệm hiện trường vụ huỷ hoại rừng.

Từ những nỗ lực của VKSND khu vực 8, các cơ quan, đơn vị được kiến nghị cơ bản đã nghiêm túc tiếp nhận và có phản hồi tích cực. Nhiều nội dung kiến nghị đã được triển khai khắc phục, như: chấn chỉnh việc sử dụng biểu mẫu, bảo đảm thời hạn xử lý tin báo, tăng cường phối hợp giữa các cơ quan liên quan và nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của cán bộ cơ sở. Một số đơn vị đã tổ chức rút kinh nghiệm trong toàn ngành, qua đó tạo chuyển biến rõ rệt trong nhận thức và hành động.

Từ thực tiễn nêu trên có thể khẳng định, công tác kiến nghị của VKSND khu vực 8 ngày càng được nâng cao về chất lượng và hiệu quả. Các kiến nghị không chỉ góp phần khắc phục vi phạm cụ thể ,mà còn có ý nghĩa quan trọng trong việc phòng ngừa vi phạm pháp luật, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước và bảo đảm pháp luật được chấp hành nghiêm chỉnh, thống nhất. Qua đó, vị thế, vai trò của ngành Kiểm sát cũng tiếp tục được khẳng định trong hệ thống các cơ quan bảo vệ pháp luật.

Phát huy những kết quả đạt được, trong thời gian tới, đơn vị sẽ tiếp tục nâng cao chất lượng công tác kiểm sát, tăng cường phát hiện vi phạm từ sớm, từ xa. Đồng thời, chú trọng ban hành các kiến nghị có chiều sâu, sát thực tiễn, góp phần phòng ngừa vi phạm pháp luật và phục vụ hiệu quả nhiệm vụ chính trị tại địa phương./.