leftcenterrightdel
Gia đình là điểm tựa vững vàng cho các em học sinh trước, trong và sau các kỳ thi.

Chị Huyền, có con vừa tham dự kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026 cho biết, ban đầu chị chỉ nghĩ cần động viên con "đừng buồn". Tuy nhiên, khi thấy con liên tục né tránh mọi cuộc trò chuyện, chị nhận ra điều con cần không phải là những lời khuyên vội vàng.

"Tôi quyết định không nhắc đến chuyện điểm số nữa mà chỉ ngồi nghe con chia sẻ. Khi con nói hết những điều đang chất chứa trong lòng, con mới dần bình tĩnh và cởi mở hơn để cùng gia đình tính toán những lựa chọn tiếp theo", chị Huyền chia sẻ.

Trong khi đó, anh Văn Hiếu cũng có con thi đợt thi quan trọng vừa qua cho rằng, nhiều phụ huynh vô tình tạo thêm áp lực cho con khi liên tục so sánh với bạn bè hoặc nhắc đến những cơ hội đã bỏ lỡ.

"Lúc con buồn nhất cũng là lúc con dễ tổn thương nhất. Nếu mình chỉ nói về điểm số hay trách con thiếu cố gắng thì khoảng cách giữa cha mẹ và con sẽ ngày càng lớn. Điều quan trọng là để con biết dù kết quả thế nào thì gia đình vẫn luôn ở bên", anh Hiếu nói.

leftcenterrightdel
Gọi đúng tên cảm xúc để giúp các bạn học sinh tìm thấy hướng đi đúng đắn trong tương lai.

Theo ông Nguyễn Đình Sơn, chuyên gia tâm lý tuổi vị thành niên, Hội Tâm lý Giáo dục học Hà Nội, sai lầm phổ biến của nhiều phụ huynh là dùng lý trí để giải quyết cảm xúc của con.

"Khi các con đang chìm trong cảm giác thất bại, điều các con cần không phải là những lời phân tích rằng 'đừng buồn', 'còn nhiều cơ hội khác'. Điều các con cần trước tiên là được thấu hiểu, được đồng cảm và được ghi nhận cảm xúc mà mình đang trải qua", ông Sơn cho biết.

Theo chuyên gia, cha mẹ nên bắt đầu bằng việc quan sát, lắng nghe và giúp con gọi đúng tên cảm xúc của mình. Những câu hỏi như: "Điều gì khiến con tiếc nuối nhất?", "Con đang lo lắng điều gì?" sẽ giúp trẻ nhìn rõ nguyên nhân khiến mình thất vọng, từ đó từng bước thay đổi cách suy nghĩ và tìm ra hướng đi phù hợp.

Ông Sơn cũng lưu ý, nhiều học sinh sau kỳ thi thường vô tình đồng nhất điểm số với giá trị bản thân. Đây là suy nghĩ nguy hiểm bởi có thể khiến các em mất niềm tin vào năng lực của mình và trở nên bi quan về tương lai.

"Lấy ví dụ, một học sinh chỉ đạt 7 điểm tiếng Anh thay vì 9 điểm như kỳ vọng. Điều đó không đồng nghĩa em không có năng lực ngôn ngữ hay không thể theo đuổi những nghề như MC, marketing, biên tập hay viết sách. Điểm số chỉ phản ánh kết quả của một bài thi tại một thời điểm, không phản ánh toàn bộ năng lực của một con người", ông Sơn phân tích.

Theo chuyên gia, trong trường hợp học sinh mất phương hướng sau kỳ thi, phụ huynh có thể tìm đến các chuyên gia tư vấn hướng nghiệp hoặc chuyên gia tâm lý để đánh giá toàn diện về năng lực, tư duy, sở trường và thiên hướng nghề nghiệp của con. Điều này sẽ giúp các em có cái nhìn khách quan hơn về bản thân thay vì chỉ dựa vào điểm số.

Mỗi cảm xúc đều mang theo một thông điệp và mỗi kỳ thi chỉ là một cột mốc trong hành trình trưởng thành. Một cánh cửa có thể khép lại nhưng cũng sẽ mở ra những cơ hội khác phù hợp hơn với năng lực và đam mê của mỗi người.

Bởi vậy, điều cha mẹ cần làm sau mỗi kỳ thi không phải là vội vàng kéo con ra khỏi nỗi buồn, mà là đồng hành cùng con đi qua cảm xúc ấy. Khi được lắng nghe, thấu hiểu và tin tưởng, người trẻ sẽ có thêm sự bình tĩnh để đứng dậy sau thất bại và tự tin lựa chọn con đường cho tương lai.

Duy Minh