Thái Nguyên: Chú trọng đầu tư hạ tầng phát triển các xã khó khăn

Qua rà soát, sau sáp nhập toàn tỉnh Thái Nguyên còn 34 xã vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi chưa đạt tiêu chí giao thông trong Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, tập trung chủ yếu tại khu vực phía Bắc của tỉnh.

Theo đó, tỉnh Thái Nguyên đặt mục tiêu đến năm 2030, toàn bộ 34 xã chưa đạt tiêu chí về giao thông (chủ yếu là ở khu vực phía Bắc của tỉnh) sẽ được đầu tư hệ thống đường xã, thôn, ngõ, nội đồng đạt chuẩn, tối thiểu đường cấp VI miền núi. Tỉnh sẽ bảo đảm cung ứng xi măng, khuyến khích địa phương làm tốt sẽ được ưu tiên hỗ trợ nhiều hơn.

Người dân tự nguyện hiến đất để làm đường dân sinh mở rộng 6m.

Đối với lĩnh vực giao thông, năm nay, Thái Nguyên tập trung ưu tiên đầu tư các tuyến đường kết nối trung tâm xã với thôn, bản vùng sâu, vùng đặc biệt khó khăn, xây dựng, cải tạo, nâng cấp 37 km, cạp mở rộng 63 km đường xã, xây dựng, cải tạo nâng cấp khoảng 59 km đường trục thôn, liên thôn, 35 km đường ngõ, xóm, 40 km đường nội đồng và một số cầu, cống, tràn dân sinh quan trọng. Sở Xây dựng đã hướng dẫn các địa phương đăng ký danh mục công trình, nhu cầu xi măng và nhu cầu vốn thực hiện năm 2026. Đến nay, toàn tỉnh có 11 xã đăng ký triển khai dự án trong năm 2026 gồm: Nghiên Loan, Cao Minh, Phúc Lộc, Nam Cường, Yên Thịnh, Yên Phong, Nghĩa Tá, Văn Lang, Cường Lợi, Na Rì và Tân Kỳ.

Dự kiến tại các xã này thực hiện 6,8 km đường xã và 20,8 km đường trục thôn. Trên cơ sở đăng ký của các xã, Sở Xây dựng đã trình UBND tỉnh ban hành Quyết định phân bổ chi tiết 50 tỷ đồng vốn đầu tư công ngân sách địa phương năm 2026 và phân bổ gần 6000 tấn xi măng để triển khai chương trình hỗ trợ đầu tư, cải tạo, nâng cấp hạ tầng giao thông các xã vùng khó khăn và đặc biệt khó khăn. Đối với khối lượng còn lại theo mục tiêu năm 2026, các địa phương đang tiếp tục rà soát, chờ phân bổ các nguồn vốn đầu tư công, vốn Chương trình mục tiêu quốc gia và các nguồn vốn hợp pháp khác để tổ chức triển khai thực hiện.

Trong lĩnh vực phát triển hạ tầng thủy lợi và nước sạch, tỉnh đã chỉ đạo tập trung rà soát, đầu tư phát triển hệ thống hạ tầng thủy lợi và cấp nước sinh hoạt nông thôn theo hướng đồng bộ, phù hợp điều kiện thực tế từng địa phương, ưu tiên các công trình thiết yếu, có tác động trực tiếp đến sản xuất và đời sống dân sinh. Đến nay, các đơn vị, địa phương đang triển khai thi công 6 công trình hồ chứa gồm: Quan Làng, Khuổi Tráng, Phai Khít, Nà Bang, Khuổi Lình và Khuổi Thiêu, dự kiến trong năm 2026 đạt khoảng 40% khối lượng theo hợp đồng.

Bên cạnh đó, tỉnh thực hiện cải tạo, sửa chữa, nâng cấp 17 công trình thủy lợi, một số công trình đã được phê duyệt, thi công đạt khoảng 80% khối lượng và dự kiến hoàn thành trong năm 2026. Đối với hệ thống kênh mương, các xã trong tỉnh đã thực hiện sửa chữa, nâng cấp 8,5 km, dự kiến hoàn thành toàn bộ trong năm 2026. Đối với hạ tầng cấp nước sinh hoạt nông thôn, tỉnh tiếp tục thực hiện mục tiêu nâng tỷ lệ hộ gia đình nông thôn được sử dụng nước sạch đạt quy chuẩn năm 2026 lên 63%...

Đối với phát triển hạ tầng điện, qua rà soát, hiện nay trên địa bàn tỉnh còn khoảng 1.900 hộ dân chưa có điện hoặc chất lượng điện chưa bảo đảm; trong đó, khoảng 1.348 hộ chưa được sử dụng điện lưới quốc gia và 588 hộ đã có điện nhưng chưa đáp ứng yêu cầu kỹ thuật. Bước đầu giải quyết tình trạng này, Công ty Điện lực Thái Nguyên đã đăng ký danh mục các công trình cấp điện cho các thôn bản, hộ dân chưa có điện lưới Quốc gia khu vực tỉnh Thái Nguyên năm 2026 gửi Tổng công ty Điện lực miền Bắc với tổng kinh phí đề xuất gần 40 tỷ đồng để đầu tư xây dựng mới các tuyến đường dây trung, hạ áp và trạm biến áp phục vụ cấp điện cho khoảng 250 hộ dân thuộc các xã: Phúc Lộc, Chợ Rã, Đồng Phúc, Bằng Vân, Ngân Sơn, Nà Phặc. Sở Công Thương phối hợp với Sở Tài chính, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình dân dụng và công nghiệp tỉnh, Công ty Điện lực Thái Nguyên và các đơn vị liên quan rà soát, hoàn thiện hồ sơ đề xuất chủ trương đầu tư dự án cấp điện cho các thôn, xóm, điểm dân cư chưa có điện lưới quốc gia.

Những tuyến đường bê tông được người dân hiến đất, nhà nước hỗ trợ xi măng để làm đường.

Cùng với các dự án hạ tầng trên, tỉnh Thái Nguyên cũng đang tích cực triển khai các dự án phát triển hạ tầng giáo dục; phát triển hạ tầng về y tế, đề xuất đầu tư cơ sở vật chất cho 90/92 Trạm Y tế xã, phường giai đoạn 2026 - 2029; trong đó có 34 xã khó khăn và đặc biệt khó khăn; phát triển hạ tầng văn hóa cơ sở; hạ tầng thương mại; hạ tầng thông tin - truyền thông và chuyển đổi số...

Năm 2026, tỉnh Thái Nguyên dự kiến phân bổ 81.191 tấn xi măng, với kinh phí gần 124 tỷ đồng, hỗ trợ các xã tiếp tục hoàn thiện hạ tầng giao thông nông thôn. Theo tổng hợp nhu cầu từ 77 xã, việc phân bổ được xác định căn cứ vào nhu cầu đăng ký và định mức được duyệt. Hiện, các địa phương đang tập trung triển khai kế hoạch sử dụng xi măng hỗ trợ, rà soát nhu cầu thực tế tại từng xóm, từng tuyến đường, đồng thời chủ động bố trí vốn đối ứng, chuẩn bị mặt bằng và huy động người dân tham gia. Nguồn xi măng được ưu tiên phục vụ cứng hóa đường giao thông nông thôn, đường nội đồng và các công trình hạ tầng thiết yếu. 

Bên cạnh nguồn hỗ trợ của tỉnh, các xã tiếp tục lồng ghép ngân sách địa phương, nguồn vốn từ các chương trình mục tiêu quốc gia và huy động sự đóng góp phù hợp của người dân về ngày công, vật liệu, kinh phí. Việc kết hợp các nguồn lực không chỉ giúp đẩy nhanh tiến độ mà còn tạo điều kiện nâng cao hiệu quả đầu tư, đáp ứng tốt hơn nhu cầu đi lại, sản xuất và sinh hoạt ở khu vực nông thôn. 

Đồng chí Dương Thị Phương Quế, Chủ tịch UBND xã Ngân Sơn tỉnh Thái Nguyên trao đổi với phóng viên.

Đại diện UBND xã Ngân Sơn cho biết, cánh đồng của thôn có diện tích gần 36 ha. Trước khi một số tuyến kênh mương và đường nội đồng được đầu tư, việc cấp nước có thời điểm chưa ổn định, vận chuyển nông sản cũng gặp khó khăn. Sau khi công trình kênh mương và đường nội đồng được đưa vào sử dụng, nước đến ruộng thuận lợi hơn, phương tiện có thể tiếp cận gần khu sản xuất, qua đó giảm sức người trong khâu thăm đồng, đưa vật tư vào ruộng và chuyển nông sản về nhà.

Bà Nguyễn Thị Hiến, người dân Bản Tặc, xã Ngân Sơn cho biết, kênh mương đã giúp việc canh tác bớt phụ thuộc vào nỗi lo thiếu nước. Đường nội đồng cũng làm thay đổi cách thu hoạch và vận chuyển, nhất là với cây thuốc lá - loại nông sản dễ bị dập, hư hỏng nếu phải vận chuyển trên đường xấu. 

Theo chị Triệu Thị Hường (thôn Bản Tặc), dòng nước ra đồng đã đều và thuận tiện hơn, song người dân vẫn mong có thêm các tuyến đường để kết nối những khu ruộng khó tiếp cận.

Ông Dương Văn Sình, Trưởng xóm Trung Sơn, xã Quang Sơn, chia sẻ: Những năm qua, được sự quan tâm của Đảng và Nhà nước, chính quyền địa phương tạo điều kiện hỗ trợ về mọi mặt, đời sống người dân đã, đang dần đổi thay. Đến nay, cơ sở hạ tầng của xóm đã tương đối đầy đủ, đường giao thông được trải bê tông cứng hóa, giúp đi lại thuận tiện; nhà văn hóa, trường mẫu giáo được xây dựng khang trang đáp ứng nhu cầu mọi mặt của cuộc sống… bà con ai cũng vui mừng, yên tâm phát triển kinh tế".