Trước 2008, nhiều DN vận tải biển Việt Nam ồ ạt vay tiền mua sắm hàng loạt tàu vận tải. Nhưng ít ai ngờ rằng, chỉ vài năm sau đó, nhiều con tàu có giá trị trên sổ sách cả chục triệu USD được bán với giá vài ba triệu USD.

 

 

Tuy nhiên, những khoản lợi nhuận lớn nhất thời không che được hết những rủi ro từ những khoản nợ thường cao gấp trên 3 lần so với vốn chủ sở hữu. Vosco đã dần rơi vào khủng hoảng khi mà nền kinh tế thế giới rơi vào suy thoái, cước vận tải biển liên tục đi xuống trong khi giá nhiên liệu đầu vào tăng cao trong 2-3 năm trước đây.

Từ 2012, DN này bắt đầu lỗ nặng. Khấu hao tàu thuyền lớn và lãi vay ngân hàng cao cùng nhiều khoản chi phí khác tăng vọt đã đẩy Vosco vào tình trạng khó khăn, phải bán hàng loạt các con tàu như Vĩnh Long, Sông Tiền, Ocean Star, Đại Việt, Silver Star, Diamond Star... Trong đó, có tàu khá hiện đại được đóng mới trong thời kỳ đầu những năm 2000.

Một DN vận tải biển gần đây cho biết, hãng có những con tàu trị giá 11-12 triệu USD trên sổ sách nhưng ước tính giá trị thị trường "còn rất thấp". Và để vừa đảm bảo lợi ích hợp lý của các cổ đông, vừa chủ động tiết giảm chi phí bảo hiểm, DN đã chọn phương án mua bảo hiểm thân tàu với giá trị 7,5 triệu USD.

Khá nhiều DN đổ tiền mua và đóng mới tàu, thậm chí mua cả tàu cũ trong giai đoạn thị trường phát triển bùng nổ trước 2008.

Theo đánh giá của VST, thị trường mua bán tàu gần đây rất khó đoán. Xu hướng đi xuống của chỉ số BDI cùng với dự đoán rằng thị trường ngắn và trung hạn không mấy hứa hẹn, nhiều người mua tiềm năng có khuynh hướng chờ cho giá tàu giảm thêm nữa khi mùa hè đang đến gần. Trong khi đó, một số người bán tin rằng giá tàu sẽ thật sự giảm sâu thêm nữa do vậy đành miễn cưỡng chấp nhận giá chào mua tốt nhất mà họ hiện có.

Báo cáo của tổng giám đốc Vitranschart cho biết, thị trường mua bán tàu đã qua sử dụng chỉ riêng trong năm 2012 đã suy giảm khôn lường. Một số loại tàu cùng loại, cùng tuổi có giá giảm tới 25%. Hồi cuối 2011, Vitranschart bán tàu VTC Star (22.273 DWT, đóng 1989) được 7,7 triệu USD nhưng tàu VTC Light gần cuối 2013 chỉ bán được 4,205 triệu USD.

Một chuyên gia trong ngành cho biết, đội tàu của các DN trong nước hầu hết được hình thành từ vốn vay ngân hàng. Do vậy, mỗi biến động từ lãi suất, tỷ giá, chi phí đầu vào khác... đều khiến DN lao đao. Bên cạnh đó, không ít tàu mua ở thời kỳ giá cao, giờ giá thấp, nếu tàu khấu hao hết thì tiền đầu tư cũng đã hạch toán vào các khoản lỗ các năm trước đó. Ngược lại, lỗ sẽ hình thành khi bán tàu. Bán tàu là biện pháp được các DN sử dụng để cứu cánh cho doanh thu và giảm áp lực vốn lưu động.
 

Theo Vef