Một năm chuyển mình từ chính quyền 2 cấp

Việc đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với chuyển đổi số đang nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản trị, tạo nền tảng cho nền hành chính hiện đại, đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.

Chủ động từ cơ sở, nâng cao chất lượng phục vụ

Sau một năm vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, bộ máy sau sắp xếp từng bước ổn định, chính quyền xã, phường chủ động hơn trong quản lý, giải quyết công việc và phục vụ người dân. Từ quản lý theo quy trình, chính quyền cơ sở đang chuyển sang quản trị gắn với thực tiễn, lấy sự hài lòng của người dân làm thước đo, phát huy tính chủ động, sáng tạo và trách nhiệm. Mô hình mới cũng tạo điều kiện để các địa phương, từ đô thị đến miền núi, triển khai những cách làm linh hoạt, phù hợp với điều kiện thực tế.

Trung tâm Phục vụ hành chính công phường Vân Phú duy trì nền nếp làm việc, bảo đảm giải quyết thủ tục hành chính thông suốt, kịp thời.

Mỗi buổi sáng, Trung tâm Phục vụ hành chính công phường Vân Phú hoạt động khẩn trương, nền nếp. Người dân được hướng dẫn ngay từ khâu tiếp nhận hồ sơ, trong khi toàn bộ quy trình xử lý, trả kết quả được thực hiện trên môi trường điện tử, giúp theo dõi tiến độ thuận tiện và minh bạch.

Đó là hình ảnh phản ánh những chuyển biến sau một năm vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp tại phường Vân Phú - đơn vị được thành lập trên cơ sở sáp nhập 4 địa phương gồm Kim Đức, Hùng Lô, Phượng Lâu và Vân Phú (cũ). Với 22 tổ dân phố và gần 38.000 nhân khẩu, địa phương đã nhanh chóng kiện toàn bộ máy, rà soát chức năng, sắp xếp vị trí việc làm, chuẩn hóa quy trình và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin để bảo đảm hoạt động thông suốt.

Khối lượng công việc tăng mạnh sau sáp nhập nhưng vẫn được giải quyết hiệu quả. Đến cuối tháng 5/2026, phường đã tiếp nhận gần 1.400 hồ sơ đất đai, giải quyết hơn 1.000 hồ sơ; tiếp nhận 5.590 hồ sơ thủ tục hành chính và xử lý 5.240 hồ sơ. Đáng chú ý, 100% hồ sơ được tiếp nhận trực tuyến, tỷ lệ giải quyết toàn trình đạt 98,8%; toàn bộ kết quả được số hóa, tỷ lệ số hóa thành phần hồ sơ đạt 99,8%. Những con số này cho thấy việc phân cấp, phân quyền đang phát huy hiệu quả, giúp chính quyền cơ sở chủ động hơn trong giải quyết công việc và nâng cao chất lượng phục vụ người dân.

Cán bộ Trung tâm Phục vụ hành chính công phường Vân Phú hướng dẫn, hỗ trợ người dân tra cứu thông tin thực hiện thủ tục hành chính.

Chủ tịch UBND phường Vân Phú Bùi Tấn Nghĩa cho biết, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp tạo điều kiện để cấp cơ sở chủ động hơn trong giải quyết công việc, đồng thời đặt ra yêu cầu cao hơn về năng lực quản lý và trách nhiệm của đội ngũ cán bộ. Theo ông Bùi Tấn Nghĩa, mỗi cán bộ, công chức phải nắm chắc địa bàn, chủ động xử lý công việc ngay từ cơ sở, bảo đảm đúng quy định và sát với nhu cầu thực tế của người dân.

Nếu các chỉ số phản ánh hiệu quả vận hành của bộ máy, thì sự hài lòng của người dân là thước đo rõ nhất về chất lượng phục vụ. Ông Nguyễn Văn Ninh, người dân phường Vân Phú cho biết, các thủ tục hành chính hiện được hướng dẫn rõ ràng hơn, thời gian giải quyết cũng nhanh và thuận tiện hơn trước. Những thay đổi trong từng giao dịch hằng ngày đã giúp người dân cảm nhận rõ chuyển biến tích cực của chính quyền cơ sở sau một năm triển khai mô hình mới.

Linh hoạt trong quản trị, tạo nền tảng phát triển

Nếu ở phường Vân Phú, hiệu quả của mô hình chính quyền địa phương 2 cấp được thể hiện qua cải cách hành chính và chuyển đổi số, thì tại xã miền núi Mường Vang, dấu ấn lại nằm ở cách chính quyền thích ứng với địa bàn rộng, dân cư phân tán và điều kiện tiếp cận dịch vụ công còn nhiều khó khăn.

Lãnh đạo xã Mường Vang thường xuyên đối thoại trực tiếp với Nhân dân, kịp thời nắm bắt tâm tư, nguyện vọng và các đề xuất, kiến nghị từ cơ sở để có giải pháp chỉ đạo, xử lý phù hợp.

Được thành lập trên cơ sở sáp nhập ba xã Tân Lập, Tuân Đạo và Quý Hòa (cũ), Mường Vang hiện có 15 xóm với hơn 20.900 nhân khẩu, trong đó đồng bào dân tộc Mường chiếm 98,5%. Sau hợp nhất, cùng với việc kiện toàn bộ máy, xã tập trung xây dựng phương thức quản trị phù hợp, bảo đảm các chủ trương, chính sách đến được từng xóm, từng hộ dân.

Khi mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đi vào hoạt động, xã tiếp nhận 938 nhiệm vụ từ Trung ương và tỉnh, trong đó có 174 nhiệm vụ được phân cấp, phân quyền từ cấp tỉnh. Trước khối lượng công việc lớn, ngoài xử lý tại trụ sở, địa phương phát huy vai trò của cả hệ thống chính trị ở cơ sở. Các tổ chức đoàn thể, bí thư chi bộ, trưởng xóm, người có uy tín và Tổ công nghệ số cộng đồng được huy động tham gia tuyên truyền, hướng dẫn người dân sử dụng dịch vụ công trực tuyến, đồng thời nắm bắt, phản ánh kịp thời các vấn đề phát sinh.

Nhờ đó, chính quyền và người dân được kết nối chặt chẽ hơn, nhiều vụ việc được giải quyết ngay từ cơ sở. Từ tháng 7/2025 đến tháng 6/2026, xã tổ chức 125 cuộc tiếp công dân, tiếp nhận và xử lý 56 kiến nghị, phản ánh, chủ yếu liên quan đến an sinh xã hội, môi trường và đời sống dân sinh. Trong gần một năm, xã tiếp nhận hơn 3.400 hồ sơ thủ tục hành chính, hầu hết được giải quyết trước hạn, không có hồ sơ quá hạn; mức độ hài lòng của người dân và doanh nghiệp đạt 100%.

Cùng với cải cách hành chính, Mường Vang cũng đẩy mạnh chuyển đổi số ở cơ sở. Người cao tuổi và đồng bào dân tộc thiểu số được hướng dẫn sử dụng tài khoản định danh điện tử, dịch vụ công trực tuyến và các tiện ích số. Riêng 6 tháng đầu năm 2026, toàn xã đã thu nhận 13.604 tài khoản định danh điện tử mức độ 2, tỷ lệ kích hoạt đạt 82,9%, góp phần đưa các dịch vụ công đến gần người dân hơn.

Theo Chủ tịch UBND xã Mường Vang Quách Tuấn Phong, với địa bàn miền núi, hiệu quả của mô hình chính quyền địa phương 2 cấp phụ thuộc lớn vào sự đồng thuận của người dân và vai trò của hệ thống chính trị ở cơ sở. Vì vậy, xã phát huy vai trò của trưởng xóm, các đoàn thể, Tổ công nghệ số cộng đồng và người có uy tín trong tuyên truyền, đưa chủ trương, chính sách đến từng hộ dân, qua đó nâng cao chất lượng phục vụ, tạo sự đồng thuận và thúc đẩy phát triển bền vững.

Một năm vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp là bước đầu để Phú Thọ kiểm nghiệm hiệu quả tổ chức bộ máy sau sắp xếp đơn vị hành chính. Thực tiễn tại Vân Phú, Mường Vang và nhiều xã, phường cho thấy bộ máy mới từng bước ổn định, nhiệm vụ được triển khai thông suốt, chính quyền cơ sở ngày càng phát huy vai trò là cấp gần dân, sát dân và phục vụ người dân hiệu quả hơn.

Điểm nổi bật là sự chủ động của cấp cơ sở. Khi được phân cấp, phân quyền nhiều hơn, chính quyền xã, phường đã linh hoạt trong điều hành, giải quyết nhiều công việc ngay tại địa bàn, xử lý kịp thời các vấn đề phát sinh và lựa chọn cách làm phù hợp với điều kiện thực tế. Kết quả bước đầu cũng cho thấy, nơi nào đội ngũ cán bộ sâu sát cơ sở, phát huy hiệu quả chuyển đổi số và tạo được sự đồng thuận của người dân thì bộ máy vận hành càng hiệu quả.

Chủ tịch UBND xã Lương Sơn Chu Văn Thắng trao Quyết định thành lập Tổ dân phố Mỏ và các Quyết định về công tác tổ chức, cán bộ sau sắp xếp

Trong giai đoạn tới, Phú Thọ tiếp tục hoàn thiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp gắn với nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, đẩy mạnh chuyển đổi số, hoàn thiện quy trình giải quyết công việc và thực hiện hiệu quả cơ chế phân cấp, phân quyền đi đôi với kiểm tra, giám sát. Đây được xem là nền tảng để xây dựng nền hành chính hiện đại, chuyên nghiệp, lấy hiệu quả phục vụ và sự hài lòng của người dân làm thước đo, tạo động lực cho phát triển nhanh, bền vững trong giai đoạn mới.

Phú Thọ hoàn thành sắp xếp thôn, tổ dân phố Từ ngày 1/7/2026, các thôn, tổ dân phố mới trên địa bàn tỉnh Phú Thọ chính thức đi vào hoạt động, đánh dấu bước hoàn thành việc sắp xếp theo chủ trương của Trung ương, góp phần triển khai hiệu quả mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, tinh gọn bộ máy và nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý ở cơ sở. Ngay sau khi Bộ Chính trị và Thủ tướng Chính phủ ban hành các văn bản chỉ đạo, Tỉnh ủy, UBND tỉnh và Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh đã khẩn trương ban hành kế hoạch, hướng dẫn các địa phương rà soát hiện trạng, xây dựng phương án, lấy ý kiến cử tri và hoàn thiện đề án sắp xếp. Quá trình triển khai được thực hiện đồng bộ, đúng quy định, đồng thời tăng cường nắm bắt tình hình cơ sở để kịp thời xử lý các khó khăn, bảo đảm sự đồng thuận trong Nhân dân.  Lãnh đạo xã Mường Động trao Quyết định chỉ định Trưởng thôn lâm thời. Theo đồng chí Trần Việt Cường, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Giám đốc Sở Nội vụ, Sở Nội vụ đã thường xuyên hướng dẫn, kiểm tra, đôn đốc các địa phương thực hiện thống nhất trên toàn tỉnh. Trong quá trình triển khai, các cấp ủy, chính quyền chủ động xử lý các vấn đề phát sinh, không để xảy ra điểm nóng, giữ vững ổn định chính trị và trật tự an toàn xã hội. Đến nay, Phú Thọ đã hoàn thành việc sắp xếp thôn, tổ dân phố và đội ngũ người hoạt động không chuyên trách ở khu dân cư. Từ 5.049 thôn, xóm, tổ dân phố, toàn tỉnh giảm còn 3.070 đơn vị, giảm 1.979 đơn vị (39,19%). Việc sắp xếp được thực hiện trên cơ sở bảo đảm các tiêu chuẩn của Trung ương, đồng thời tính đến yếu tố lịch sử, văn hóa, dân tộc, phong tục và điều kiện quản lý của từng địa phương. Cùng với đó, tỉnh bố trí 297 người tiếp tục công tác ở cơ sở hoặc vị trí khác, giải quyết chế độ nghỉ việc cho 603 người theo quy định. Sau sắp xếp, số người hoạt động không chuyên trách tại thôn, tổ dân phố còn 9.210 người, giảm 4.282 người (31,7%) so với trước. Ngay trong ngày 1/7, các xã, phường đồng loạt công bố Nghị quyết sắp xếp, thành lập chi bộ, kiện toàn đội ngũ cán bộ và tổ chức bộ máy ở khu dân cư, bảo đảm hoạt động liên tục, không gián đoạn. Tại xã Lương Sơn, 23 thôn, tổ dân phố mới được thành lập và kiện toàn tổ chức ngay sau lễ công bố. Trong khi đó, phường Hòa Bình giảm từ 94 xuống còn 40 tổ dân phố, với tỷ lệ đồng thuận của người dân đạt trên 99%, thể hiện sự thống nhất cao trong quá trình triển khai. Việc hoàn thành sắp xếp thôn, tổ dân phố không chỉ góp phần tinh gọn đầu mối, sử dụng hiệu quả nguồn lực mà còn tạo điều kiện đổi mới phương thức quản trị ở cơ sở, đẩy mạnh chuyển đổi số, nâng cao chất lượng phục vụ Nhân dân. Đây là nền tảng quan trọng để Phú Thọ tiếp tục xây dựng hệ thống chính trị cơ sở tinh gọn, hiện đại và đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới. Tổ đại biểu HĐND tỉnh số 1 tiếp xúc cử tri sau Kỳ họp thứ Ba Chiều 15/7/2026, Tổ đại biểu số 1 HĐND tỉnh khóa XX, nhiệm kỳ 2026-2031 đã tiếp xúc cử tri các phường Nông Trang, Thanh Miếu, Việt Trì, Vân Phú và xã Hy Cương sau Kỳ họp thứ Ba HĐND tỉnh. Tại buổi tiếp xúc, Tổ đại biểu đã thông tin tới cử tri tình hình phát triển kinh tế - xã hội 6 tháng đầu năm, nhiệm vụ 6 tháng cuối năm 2026 và kết quả Kỳ họp thứ Ba HĐND tỉnh, trọng tâm là các Nghị quyết vừa được thông qua.  Thường trực Đảng ủy phường Hòa Bình trao các Quyết định về chỉ định tổ trưởng tổ dân phố lâm thời. Cử tri bày tỏ sự đồng tình với kết quả phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh, đồng thời kiến nghị một số nội dung liên quan đến quản lý đất đai, đầu tư hạ tầng, chế độ đối với người hoạt động không chuyên trách ở tổ dân phố, bảo vệ môi trường và chỉnh trang đô thị. Thay mặt Tổ đại biểu, đồng chí Vương Thị Bẩy, Tỉnh ủy viên, Giám đốc Sở Tài chính ghi nhận, tiếp thu các ý kiến, giải trình những nội dung thuộc thẩm quyền và cho biết các kiến nghị vượt thẩm quyền sẽ được tổng hợp, báo cáo Thường trực HĐND tỉnh, chuyển cơ quan chức năng xem xét, giải quyết theo quy định.