Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính gợi mở, chia sẻ với các địa phương tại buổi làm việc với các bộ, cơ quan về việc cập nhật, bổ sung đánh giá báo cáo kết quả thực hiện kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2016-2020 và dự kiến kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021-2025 để chuẩn bị báo cáo các cấp có thẩm quyền, vừa diễn ra  hôm nay (24/5).

leftcenterrightdel
Thủ tướng yêu cầu chống tiêu cực, nghiêm cấm “chạy” dự án. Ảnh: VGP 

Đã cắt giảm được hơn 1.000 dự án

Thực hiện các chỉ đạo của Thủ tướng, Bộ Kế hoạch và Đầu tư cho biết, qua rà soát trong những ngày qua, từ 6.447 dự án dự kiến trước đó (đã giảm mạnh so với 11.000 dự án của giai đoạn 2016-2020), các bộ, cơ quan trung ương và địa phương cắt giảm còn khoảng 5.397 dự án và ngay sau cuộc họp hôm nay, Bộ Kế hoạch và Đầu tư sẽ tiếp tục phối hợp với các bộ, cơ quan, địa phương rà soát và số dự án có thể giảm còn khoảng 5.000.

Cũng theo chỉ đạo của Thủ  tướng, Bộ Kế hoạch và Đầu tư bổ sung thêm 3 nội dung về quan điểm chỉ đạo với dự kiến kế hoạch đầu tư công trung hạn 5 năm tới.

Ngoài ra, Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Trần Quốc Phương cho biết, tổng mức vốn ngân sách thuộc dự kiến kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021-2025 là 2,87 triệu tỉ đồng, tăng 120 nghìn tỉ đồng so với dự kiến trước đó. Và số tăng thêm này là từ nguồn tiết kiệm chi thường xuyên chuyển sang đầu tư công, không làm tăng tổng chi ngân sách.

So với giai đoạn 2016-2020, cơ cấu ngân sách dự kiến phân bổ cho các vùng giai đoạn 2021-2025 có sự thay đổi rõ nét, không chỉ ưu tiên hỗ trợ các vùng khó khăn, miền núi, biên giới, hải đảo, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, vùng thường xuyên bị thiên tai, bão lũ mà còn bảo đảm phát triển các vùng động lực, cực tăng trưởng. Trong đó, mức vốn bố trí bình quân đầu người vùng Tây Nguyên là cao nhất, khoảng 5,839 triệu đồng/người.

Bộ này cũng có đề xuất Chính phủ kiến nghị với các cấp có thẩm quyền một số cơ chế, chính sách mới, đột phá nhằm thực hiện hiệu quả kế hoạch đầu tư công trung hạn 2021-2025.

Dứt khoát khắc phục tình trạng đầu tư dàn trải, manh mún

Phát biểu kết luận cuộc họp, Thủ tướng Phạm Minh Chính đánh giá cao báo cáo chuẩn bị của Bộ Kế hoạch và Đầu tư và sự phối hợp của các cơ quan liên quan; đã trình Thủ tướng Chính phủ ban hành kịp thời Chỉ thị 13/CT-TTg.

leftcenterrightdel
Thủ tướng yêu cầu, nỗ lực phấn đấu, kéo giảm thời gian triển khai dự án để tránh lãng phí. Ảnh:VGP

Đồng thời, đề nghị việc trình các cấp có thẩm quyền báo cáo về đầu tư công trung hạn 2021-2025 phải bảo đảm tuân thủ các quy định của Đảng, Nhà nước; nếu có vướng mắc về cơ chế, chính sách phải kịp thời trình cấp có thẩm quyền tháo gỡ, xử lý. Tiếp tục kế thừa những kết quả, thành tựu, kinh nghiệm, bài học tốt về đầu tư công trong thời gian vừa qua, tiếp tục đổi mới, khắc phục, chấm dứt những tồn tại, tiêu cực, hạn chế trong thời gian tới.

Qua các cuộc làm việc gần đây với các địa phương, Thủ tướng nhận thấy, nguyên nhân quan trọng nhất là đầu tư dàn trải, manh mún, chia cắt, cộng với thủ tục rườm rà, không phân cấp mạnh, kỷ luật chưa nghiêm, cho nên giải ngân chậm, hiệu quả đầu tư chưa cao. “Do đó, phải dứt khoát khắc phục tình trạng đầu tư dàn trải, manh mún, chia cắt cũng như tâm lý trông chờ, ỷ lại ở trung ương, đồng thời chống tiêu cực, nghiêm cấm “chạy” dự án. Đây là lợi ích của quốc gia, dân tộc”- Thủ tướng nhấn mạnh.

Phân tích cụ thể thêm, Thủ tướng nhắc tới tình trạng một số tỉnh còn nghèo, quy mô GRDP nhỏ, ngân sách có hạn nhưng dự kiến tới hàng trăm dự án trong 5 năm tới. Với tổng ngân sách được phân bổ, các địa phương, cơ quan, bộ ngành phải suy nghĩ, tính toán, tiết kiệm chi thường xuyên để dành cho đầu tư phát triển, đồng thời điều chỉnh lại các dự án đầu tư theo hướng trọng tâm, trọng điểm, tập trung vào 3 khâu đột phá chiến lược và các dự án, công trình đầu tư phục vụ an sinh xã hội như: phòng chống thiên tai, dịch bệnh, chăm lo các đối tượng yếu thế…

“Vì dân, vì nước, cứ mạnh dạn mà làm, sẽ cắt giảm được số dự án để tập trung vốn cho các dự án trọng tâm, trọng điểm”- Thủ tướng nhấn mạnh. Cùng với đó, nỗ lực phấn đấu, kéo giảm thời gian triển khai dự án bởi càng kéo dài càng lãng phí.

Thù tướng cho biết, những ngày qua, đã trực tiếp trao đổi với lãnh đạo nhiều địa phương về đầu tư công. Khi lãnh đạo một tỉnh miền núi phía Bắc đề xuất ý tưởng đào hầm qua núi để rút ngắn thời gian di chuyển lên trung tâm tỉnh, Thủ tướng hỏi lại thì được biết chỉ rút ngắn 10 phút nhưng kinh phí đầu tư dự kiến tới 2.500 tỉ đồng. Trong khi đó, một huyện khác của tỉnh có tiềm năng rất lớn về du lịch, chỉ cần đầu tư khoảng vài trăm tỉ đồng để mở rộng đường kết nối là có thể khai phá, phát triển được cả huyện này.

“Rút ngắn 10 phút đi bộ cũng cần, nhưng phải cân nhắc dự án nào hiệu quả nhất trong bối cảnh nguồn lực có hạn. Tổng mức vốn được phân bổ không thay đổi nhưng các địa phương, cơ quan phải thay đổi tư duy về trọng tâm, trọng điểm”, Thủ tướng gợi mở, chia sẻ với các địa phương. 

Cũng theo Thủ tướng, các địa phương đã có nhiều mô hình hợp tác công-tư về phát triển đường cao tốc với hiệu quả “cân đong đo đếm được”, cần nghiên cứu, tổng kết nhân rộng, những vấn đề đã “chín”, đã rõ, được thực tiễn chứng minh là đúng, thực hiện có hiệu quả, được đa số đồng tình thì tiếp tục thực hiện.

Người đứng đầu Chính phủ cũng yêu cầu tiếp tục tính toán cơ cấu ngân sách phân bổ cho các vùng so với quy mô dân số, GRDP và phần đóng góp của mỗi vùng cho cả nước, bảo đảm kết hợp hài hòa, hợp lý, hiệu quả giữa ưu tiên những nơi khó khăn và ưu tiên những nơi động lực.

Đồng thời lưu ý, cần tiếp tục làm rõ một số nội dung khác trong báo cáo như: huy động cả nguồn vốn trong và ngoài nước; tỉ lệ dự phòng ngân sách Trung ương; các vướng mắc về cơ chế, chính sách cần trình cấp có thẩm quyền tháo gỡ, xử lý…

Minh Nhật