Thiết kế "áo thể chế" phù hợp với từng địa phương
Sáng 10/4, Quốc hội thảo luận tại tổ về kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội cùng nhiều nội dung quan trọng khác. Phát biểu thảo luận, Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh mục tiêu nhiệm kỳ này là tăng trưởng hai con số. Quốc hội đang thảo luận và sẽ ban hành nghị quyết để Chính phủ tổ chức thực hiện nhằm bảo đảm mục tiêu này.
Trong kết luận của Trung ương cũng như báo cáo của Chính phủ trình Quốc hội, điểm quan trọng nhất là thống nhất về nhận thức, tư duy và hành động, từ đó phấn đấu, nỗ lực để đạt được mục tiêu đề ra.
    |
 |
| Thủ tướng Lê Minh Hưng phát biểu tại phiên thảo luận tổ. |
“Thách thức rất lớn nhưng yêu cầu đặt ra là phải quyết tâm”, nhấn mạnh điều này, song Thủ tướng tin tưởng, nếu có sự đồng hành của Quốc hội, các cơ quan của Chính phủ, các bộ, ngành, địa phương, cộng đồng doanh nghiệp và người dân cùng phấn đấu, quyết tâm, thì có thể đạt được mục tiêu và điều này là có cơ sở.
Tờ trình của Chính phủ đã đặt ra kế hoạch, chỉ tiêu, mục tiêu của năm 2026 và cả giai đoạn 5 năm, cùng với các mục tiêu cụ thể theo từng nhóm ngành, lĩnh vực, địa phương. Vấn đề đặt ra là làm thế nào để đạt được các mục tiêu đó. Theo Thủ tướng, ba đột phá chiến lược trong Nghị quyết Đại hội XIII và XIV của Đảng đã nêu rất rõ.
Trước hết, theo người đứng đầu Chính phủ, thể chế được ví như con đường tạo hành lang thông thoáng cho cỗ xe kinh tế Việt Nam vận hành, phát triển.
Bộ Chính trị đang giao Ban Chính sách chiến lược Trung ương nghiên cứu, trình Nghị quyết về đổi mới mô hình tăng trưởng tại Hội nghị Trung ương 3. Trong khi chờ nghị quyết này, chúng ta vẫn phải tiếp tục nỗ lực để duy trì đà phát triển của nền kinh tế.
“Vẫn chiếc xe đó, nhưng nếu thể chế đồng bộ như con đường được nâng cấp, chất lượng cao, chúng ta có thể đạt tốc độ tăng trưởng cao hơn”, Thủ tướng khẳng định, đồng thời nhấn mạnh thể chế vẫn là yếu tố then chốt, quyết định.
Theo Thủ tướng, trong năm 2026, một loạt vấn đề về thể chế cần được xử lý dứt điểm. Trong đó có việc tổng rà soát hệ thống pháp luật Việt Nam, xây dựng chiến lược hệ thống pháp luật trong kỷ nguyên mới.
"Trong quý II/2026, Chính phủ sẽ xử lý các vướng mắc trong vận hành chính quyền địa phương hai cấp để bảo đảm hoạt động thông suốt, hiệu quả", Thủ tướng nêu rõ. Ông cũng nhấn mạnh, năm 2026 được xác định là năm hướng về cơ sở, lấy mục tiêu tăng cường, củng cố chất lượng đội ngũ cán bộ cấp cơ sở làm phương châm hành động.
Liên quan đến các dự án năng lượng tái tạo, Thủ tướng cho biết, Bộ Công Thương đang chỉ đạo và thời gian tới sẽ giao các doanh nghiệp liên quan, như Tập đoàn Điện lực, phối hợp tháo gỡ để đưa các dự án vào hoạt động bình thường.
Trước khi nói đến nguồn lực, động lực tăng trưởng mới, Thủ tướng nhấn mạnh một nguồn lực rất lớn đang nằm ở các dự án tồn đọng. “Hàng nghìn dự án đất đai và nguồn vốn đã đầu tư, nếu được khơi thông sẽ trở lại, đó chính là một trong những nguồn lực quan trọng cho tăng trưởng”, Thủ tướng nói.
Thủ tướng ví von, mỗi địa phương giống như một người mặc áo với kích cỡ khác nhau. Không thể có một quy định pháp luật phù hợp cho tất cả các địa phương. Quy định phù hợp với Hà Nội và TP HCM chưa chắc áp dụng được cho các tỉnh miền núi.
"Vì vậy, cần có khung pháp lý linh hoạt, địa phương nào đáp ứng điều kiện thì áp dụng quy định như vậy, bảo đảm tính đồng bộ của hệ thống pháp luật", ông nói.
Theo đó, nhiệm vụ trong năm nay là cần đánh giá lại các cơ chế, chính sách đặc thù; những gì đã được thực tiễn chứng minh là đúng thì áp dụng thống nhất trên toàn quốc, tránh tình trạng thiếu đồng bộ quy định của pháp luật.
Không chấp nhận tăng trưởng nóng
Đi kèm với thể chế, theo Thủ tướng là cải cách hành chính, cắt giảm điều kiện kinh doanh, nâng cao chất lượng thực thi. Chính phủ đã yêu cầu Bộ Tư pháp phối hợp các bộ, ngành tổng rà soát toàn bộ thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh, kiên quyết cắt giảm thời gian, chi phí tuân thủ, dự kiến trình phương án trước ngày 15/4.
"Đây là giải pháp có thể triển khai ngay, góp phần hỗ trợ doanh nghiệp, người dân, tạo lòng tin vào chính sách, giảm tuân thủ, chi phí của nền kinh tế và thúc đẩy đầu tư, sản xuất, kinh doanh", Thủ tướng bày tỏ.
Theo Thủ tướng Lê Minh Hưng, Chính phủ đã có phương án dự trữ quốc gia với một số mặt hàng thiết yếu, không phải chỉ có xăng, dầu. Phải tiếp tục xây dựng nhà máy điện, áp dụng công nghệ mới đảm bảo đầu tư chuẩn về môi trường.
Đột phá khác, theo người đứng đầu Chính phủ, là nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. Bộ Giáo dục và Đào tạo, cùng Bộ Khoa học và Công nghệ được giao xây dựng chương trình đào tạo nhằm nâng cao chất lượng nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, thông qua sự phối hợp với các viện, trường và doanh nghiệp.
Một vấn đề được nhiều đại biểu quan tâm là vấn đề nguồn lực và phân bổ nguồn lực. Theo Thủ tướng, để đạt tăng trưởng hai con số thì phải có nguồn lực. Trước khi thụ hưởng thành quả của ứng dụng khoa học công nghệ, cần phải dựa vào các động lực tăng trưởng truyền thống như xuất khẩu, thương mại, dịch vụ...
Nhiệm kỳ này, tổng vốn đầu tư toàn xã hội giai đoạn tới dự kiến khoảng 38,5 triệu tỷ đồng, tương đương 40% GDP, cao hơn nhiều so với mức khoảng 33% GDP của nhiệm kỳ trước. Trong đó, đầu tư công khoảng trên 8 triệu tỷ đồng, tăng mạnh so với 2,87 triệu tỷ đồng nhiệm kỳ trước...
Theo ông, những con số này cho thấy “áp lực rất lớn”. Do đó, cần có giải pháp cụ thể để huy động hiệu quả các nguồn lực khác như doanh nghiệp trong nước, vốn đầu tư nước ngoài... Nếu không có hành lang pháp lý minh bạch, rõ ràng khuyến khích người dân và doanh nghiệp đầu tư thì khó có thể huy động đủ nguồn lực cần thiết.
Cuối cùng, Thủ tướng nhấn mạnh tăng trưởng phải đi đôi với ổn định vĩ mô. Nền móng ngôi nhà có vững chắc thì mới tiếp tục sửa được. Muốn nâng tầm phải gia cố móng nhà.
Do đó, Thủ tướng nhấn mạnh, Chính phủ xác định: Không chấp nhận tăng trưởng nóng, tăng trưởng cao mà đánh đổi lấy sự bất ổn về vĩ mô, vì cái giá phải trả cho bất ổn vĩ mô còn lớn hơn rất nhiều.
"Chính phủ ý thức sâu sắc vấn đề này và thực hiện các biện pháp để ổn định vĩ mô. Chính phủ thường xuyên chỉ đạo các bộ ngành, đặc biệt là Bộ Tài chính, Ngân hàng Nhà nước và Bộ Công Thương trong việc phối hợp xử lý điều tiết thị trường xăng dầu, tiền tệ để kiểm soát được các diễn biến từ bên ngoài, giảm bớt những tác động mạnh trong nước. Năm 2026 là năm bản lề rất quan trọng để chúng ta có thể đạt được nền tảng cho giai đoạn tăng trưởng tiếp theo", Thủ tướng nêu rõ.