Sau một tuần xét xử và nghị án kéo dài, ngày 2/6, Tòa phúc thẩm TAND tối cao tại Hà Nội đã tuyên án đối với dàn cựu lãnh đạo Tổng Công ty Xi măng Việt Nam (VICEM) trong vụ án “Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí” và “Vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng”, liên quan đến sai phạm tại dự án xây dựng trụ sở Tổng Công ty này trên đường Phạm Hùng (Hà Nội).
    |
 |
| Quang cảnh phiên tòa phúc thẩm. |
Tại phiên tòa phúc thẩm, HĐXX nhận định hành vi của các bị cáo là đặc biệt nghiêm trọng, xâm phạm việc quản lý, sử dụng vốn, tài sản của Nhà nước và doanh nghiệp, gây thiệt hại kinh tế lớn, tạo dư luận không tốt trong xã hội.
Các tài liệu, chứng cứ trong hồ sơ vụ án thể hiện, các bị cáo là lãnh đạo chủ chốt của VICEM. Khi xây dựng kế hoạch và triển khai dự án, các bị cáo không có động cơ vụ lợi, tư lợi, với mong muốn xây dựng trụ sở làm việc khang trang hơn, góp phần phát triển VICEM. Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện, các bị cáo đã không tuân thủ đầy đủ các quy định của pháp luật về đầu tư, xây dựng và đấu thầu. Đây là nguyên nhân dẫn đến việc dự án dang dở, không thể đưa vào khai thác, sử dụng.
HĐXX cho rằng cần xử lý nghiêm các bị cáo giữ vai trò đứng đầu, đồng thời phân hóa trách nhiệm hình sự đối với từng bị cáo căn cứ vào vị trí, vai trò, mức độ tham gia phạm tội, tình trạng khắc phục hậu quả cũng như các tình tiết giảm nhẹ theo quy định của pháp luật.
|
 |
| Đại diện Viện Công tố và Kiểm sát xét xử phúc thẩm tại Hà Nội (Viện phúc thẩm 1), VKSND tối cao nêu quan điểm giải quyết vụ án và đề nghị mức hình phạt đối với các bị cáo tại phiên tòa phúc thẩm. |
Xét kháng cáo của các bị cáo, Tòa phúc thẩm nhận thấy các bị cáo đều thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải, nhận thức rõ sai phạm của mình và đã tự nguyện nộp tổng cộng hơn 119 tỉ đồng để khắc phục hậu quả. Ngoài ra, các bị cáo còn cung cấp thêm nhiều tài liệu thể hiện quá trình công tác có thành tích, được tặng thưởng nhiều bằng khen, giấy khen.
Tại phiên tòa phúc thẩm, bị cáo Nguyễn Ngọc Anh (cựu Tổng Giám đốc VICEM) có đơn xin xét xử vắng mặt do đang điều trị bệnh ung thư. HĐXX không chấp nhận đề nghị miễn hình phạt cho bị cáo Ngọc Anh nhưng xem xét giảm nhẹ hình phạt đối với cả hai tội danh cho bị cáo. Theo Tòa phúc thẩm, mặc dù bị cáo chưa khắc phục thêm hậu quả nhưng đã trên 70 tuổi, đang mắc bệnh hiểm nghèo và có nhiều thành tích trong quá trình công tác.
Để thể hiện chính sách nhân đạo, khoan hồng của pháp luật, Tòa phúc thẩm chấp nhận kháng cáo xin giảm nhẹ hình phạt của bị cáo Nguyễn Ngọc Anh và tuyên phạt tổng cộng 13 năm tù. Trước đó, tại bản án sơ thẩm, bị cáo Nguyễn Ngọc Anh bị tuyên phạt 15 năm tù về hai tội: “Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí” và “Vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng”.
|
 |
| Các bị cáo tại phiên tòa phúc thẩm. |
Tòa phúc thẩm cũng chấp nhận kháng cáo xin giảm nhẹ hình phạt cho các bị cáo khác. Theo đó, bị cáo Dư Ngọc Long (cựu Giám đốc Ban Quản lý Dự án VICEM) được giảm từ 12 năm 6 tháng tù xuống còn 9 năm tù; bị cáo Hoàng Ngọc Hiếu (cựu Trưởng phòng Thẩm định dự án VICEM) được giảm từ 11 năm tù xuống còn 10 năm tù, cùng về hai tội: “Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí” và “Vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng”.
Đối với nhóm bị cáo phạm tội “Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí”, Tòa phúc thẩm tuyên giảm hình phạt cho bị cáo Lê Văn Chung (cựu Chủ tịch Hội đồng thành viên VICEM) từ 13 năm tù xuống còn 10 năm tù; bị cáo Tạ Quang Bửu (cựu thành viên Hội đồng thành viên kiêm Phó Tổng Giám đốc VICEM) từ 9 năm tù xuống còn 7 năm tù.
HĐXX cũng tuyên giảm nhẹ hình phạt cho hai bị cáo Trần Bình Trọng và Nguyễn Lâm Cường (cùng là cựu Phó Tổng Giám đốc Tổng Công ty Tư vấn xây dựng Việt Nam - VNCC), từ mức án sơ thẩm cùng 4 năm tù xuống còn cùng 3 năm tù cho hưởng án treo.
Hai bị cáo Trịnh Công Loan (cựu thành viên Hội đồng thành viên VICEM, án sơ thẩm 4 năm tù) và Đoàn Thị Mai Lan (cựu Chủ nhiệm Bộ môn Kinh tế dự toán của VNCC, án sơ thẩm 3 năm tù) cũng được Tòa phúc thẩm giảm nhẹ hình phạt xuống còn 3 năm tù cho hưởng án treo.
|
 |
| Các bị cáo tại phiên tòa phúc thẩm. |
Theo hồ sơ vụ án, trong quá trình đầu tư xây dựng dự án “Trung tâm điều hành và giao dịch thương mại Tổng Công ty Xi măng Việt Nam” tại đường Phạm Hùng (quận Cầu Giấy cũ, TP Hà Nội), Lê Văn Chung, Nguyễn Ngọc Anh cùng nhóm cựu lãnh đạo VICEM đã làm sai lệch các chỉ tiêu tài chính và hiệu quả kinh tế của dự án. Việc cố ý không tuân thủ các quy định của pháp luật, lập dự án đầu tư không phù hợp với thực tế đã dẫn đến dự án triển khai dở dang, không có khả năng tiếp tục thực hiện do thiếu hiệu quả.
Từ những sai phạm của dàn cựu lãnh đạo VICEM, dự án được khởi công năm 2011, đến tháng 8/2015 hoàn thành phần thô và cất nóc nhưng sau đó phải dừng thi công, bỏ hoang cho đến nay.
Theo cáo buộc, năm 2006, Lê Văn Chung ký văn bản đề nghị Bộ Xây dựng báo cáo Thủ tướng Chính phủ cho phép VICEM đầu tư dự án “Trung tâm điều hành và giao dịch thương mại Tổng Công ty Xi măng Việt Nam” với tổng mức đầu tư hơn 488 tỉ đồng. Dự án được thiết kế gồm tòa tháp 25 tầng nổi và 2 tầng hầm, phục vụ nhu cầu làm văn phòng làm việc và cho thuê. Hai năm sau, UBND TP Hà Nội có quyết định chấp thuận giao chủ đầu tư nghiên cứu, lập dự án tại khu đô thị mới Cầu Giấy.
Từ năm 2006 đến năm 2011, mặc dù nhiều tài liệu cho thấy giá thuê văn phòng và dịch vụ phụ trợ trên thị trường ở mức thấp, nhưng bị cáo Dư Ngọc Long vẫn tham mưu áp dụng mức giá cho thuê và giá dịch vụ cao hơn để tính toán hiệu quả kinh tế, làm cơ sở đề xuất triển khai dự án. Trên cơ sở đó, bị cáo Nguyễn Ngọc Anh đã ký văn bản đề nghị UBND TP Hà Nội cấp Giấy chứng nhận đầu tư cho dự án với tổng vốn đầu tư dự kiến 1.482 tỉ đồng.
Quá trình lập, thẩm định và phê duyệt dự án, mặc dù hồ sơ của đơn vị tư vấn chưa hoàn chỉnh nhưng các bị cáo Lê Văn Chung và Nguyễn Ngọc Anh vẫn chỉ đạo triển khai thực hiện. Hậu quả là tổng mức đầu tư của dự án liên tục được điều chỉnh tăng lên 1.951 tỉ đồng, rồi 2.743 tỉ đồng.
Cơ quan tố tụng xác định, hành vi của các bị cáo đã gây thiệt hại, thất thoát cho Nhà nước số tiền hơn 380 tỉ đồng.