Sau khi xem xét toàn diện nội dung vụ án, HĐXX tuyên phạt bị cáo Phạm Lương Hòa 5 năm tù; Nguyễn Minh Thành (SN 1966), Phó Tổng Giám đốc 4 năm tù; Nguyễn Thị Thêm (SN 1969), Giám đốc Tài chính, vợ bị cáo Thành, 36 tháng tù nhưng cho hưởng án treo; Đặng Thị Thu Hương (SN 1981), Kế toán trưởng 3 năm tù; Nguyễn Thị Minh (SN 1978), Kế toán tổng hợp 30 tháng tù; Lê Thị Thanh Hải (SN 1979), Trưởng nhóm Kế toán doanh thu công nợ 28 tháng tù nhưng cho hưởng án treo.
Lập 2 phân vùng dữ liệu để ngoài sổ sách kế toán
Theo cáo trạng của VKSND tối cao, Công ty Cadisun có trụ sở tại phường Khương Đình, Hà Nội, hoạt động chủ yếu trong lĩnh vực sản xuất, kinh doanh dây điện, cáp điện. Công ty có 3 nhà máy và 6 chi nhánh tại các tỉnh, thành phố, đều hạch toán phụ thuộc.
    |
 |
| Bị cáo Phạm Lương Hòa khi chưa bị khởi tố. |
Phạm Lương Hòa là Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng Giám đốc Công ty Cadisun. Doanh nghiệp có vốn điều lệ 708 tỉ đồng với 72 cổ đông, trong đó gia đình bị cáo Hòa sở hữu 90,81% vốn điều lệ.
Trong thời gian từ năm 2020 đến hết năm 2023, bị cáo Hòa đưa ra chủ trương tổ chức bán một phần hàng hóa nhưng không xuất hóa đơn, không ghi nhận đầy đủ vào hệ thống sổ sách kế toán để phục vụ các khoản chi tiêu nội bộ.
Để thực hiện chủ trương này, Công ty Cadisun sử dụng phần mềm quản trị doanh nghiệp Lemon3-ERP, được thiết lập với 2 phân vùng dữ liệu độc lập.
Trong đó, phân vùng quản trị nội bộ ghi nhận toàn bộ hoạt động sản xuất, kinh doanh thực tế của công ty, bao gồm cả các giao dịch bán hàng có xuất hóa đơn và không xuất hóa đơn.
Ngược lại, phân vùng kế toán tài chính và báo cáo thuế chỉ hạch toán các giao dịch mua, bán có hóa đơn hợp pháp để phục vụ lập báo cáo tài chính, kê khai và quyết toán thuế với cơ quan chức năng.
Theo cáo trạng, bị cáo Hòa đã chỉ đạo Nguyễn Minh Thành, Nguyễn Thị Thêm, Đặng Thị Thu Hương, Lê Thị Thanh Hải và Nguyễn Thị Minh triển khai thực hiện chủ trương này trong toàn bộ hệ thống công ty và các chi nhánh trực thuộc.
Kết quả điều tra xác định, trong giai đoạn từ năm 2020 đến năm 2023, Công ty Cadisun đã không kê khai, nộp thuế đối với số tiền chênh lệch hơn 1.377 tỉ đồng. Giám định viên Thuế TP Hà Nội kết luận, tổng số tiền Công ty Cadisun gây thiệt hại cho ngân sách Nhà nước là hơn 405 tỉ đồng.
Bán hàng không hóa đơn, thu tiền ngoài hệ thống
Tại phiên tòa, bị cáo Phạm Lương Hòa thừa nhận hành vi phạm tội. Bị cáo khai doanh nghiệp có những khoản chi không thể đưa vào báo cáo, quyết toán thuế. Trong khi đó, năm 2020, dịch COVID-19 khiến hoạt động sản xuất, kinh doanh của công ty gặp nhiều khó khăn, có thời điểm đứng trước nguy cơ phá sản.
Theo lời khai của bị cáo Hòa, thời điểm này, một số khách hàng đề nghị mua hàng không xuất hóa đơn. Bị cáo cho rằng đây là cơ hội để doanh nghiệp duy trì, đẩy mạnh doanh thu, tạo lợi nhuận nên đã chỉ đạo thực hiện.
Đối với các giao dịch có xuất hóa đơn, khách hàng thanh toán qua tài khoản của Công ty Cadisun. Với những giao dịch không xuất hóa đơn, khách hàng thanh toán bằng tiền mặt hoặc chuyển khoản vào tài khoản cá nhân của bị cáo Nguyễn Thị Thêm hoặc giám đốc 6 chi nhánh.
Số tiền thu được sau đó được tập trung, quản lý ngoài hệ thống kế toán và sử dụng theo chỉ đạo của bị cáo Hòa. Một phần số tiền này được gửi tiết kiệm dưới tên cá nhân là người nhà, người thân của bị cáo Hòa.
Tại 6 chi nhánh, giám đốc chi nhánh trực tiếp tổ chức bán hàng không xuất hóa đơn, thu tiền ngoài hệ thống. Kế toán trưởng các chi nhánh thực hiện việc ghi nhận số liệu bán hàng trên phần mềm Lemon3-ERP theo hai phân vùng dữ liệu.
Theo đó, các giao dịch có hóa đơn được ghi nhận vào hệ thống kế toán tài chính; còn các giao dịch không xuất hóa đơn chỉ được theo dõi ở phân vùng quản trị nội bộ, không được đưa vào hệ thống kê khai, quyết toán thuế.
Hàng tháng, các chi nhánh lập tờ khai thuế giá trị gia tăng trên cơ sở hóa đơn đầu ra, đầu vào phát sinh tại đơn vị. Tuy nhiên, do các chi nhánh hạch toán phụ thuộc nên toàn bộ số liệu kế toán được chuyển về công ty để tổng hợp, lập báo cáo tài chính và thực hiện quyết toán thuế chung.
Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng giám đốc giữ vai trò chính
Trước khi vụ án được đưa ra xét xử, bị cáo Phạm Lương Hòa đã nộp hơn 406 tỉ đồng vào tài khoản tạm giữ của Cơ quan CSĐT Bộ Công an để khắc phục hậu quả.
Đánh giá vai trò của các bị cáo, HĐXX xác định Phạm Lương Hòa giữ vai trò chính trong vụ án. Bị cáo là người đưa ra chủ trương, chính sách lập và duy trì 2 hệ thống sổ sách kế toán nhằm che giấu một phần doanh thu, không kê khai đầy đủ để thực hiện nghĩa vụ thuế. Do đó, bị cáo Hòa phải chịu mức hình phạt cao nhất.
Các bị cáo còn lại là những người giúp sức, thực hiện chủ trương của bị cáo Hòa trong quá trình hoạt động tại công ty và các chi nhánh.
Đối với bị cáo Nguyễn Thị Thêm, HĐXX nhận thấy bị cáo có nhiều tình tiết giảm nhẹ, trong đó gia đình có công với cách mạng, quá trình điều tra đã hợp tác, thành khẩn khai báo và có ý thức khắc phục hậu quả.
Đối với bị cáo Lê Thị Thanh Hải, HĐXX đánh giá bị cáo có vai trò thấp, mờ nhạt, không được hưởng lợi từ hành vi phạm tội. Sau khi vụ án xảy ra, bị cáo tự nguyện nộp 60 triệu đồng để góp phần khắc phục hậu quả.
Trên cơ sở tính chất, mức độ hành vi, vai trò của từng bị cáo và các tình tiết giảm nhẹ, HĐXX quyết định cho bị cáo Nguyễn Thị Thêm và Lê Thị Thanh Hải được hưởng án treo.