Thống kê từ Chi cục Kinh tế hợp tác và Phát triển nông thôn, Sở Nông nghiệp và Môi trường Thái Nguyên cho biết: Thái Nguyên hiện có 1.299 hợp tác xã (HTX) với trên 46.600 thành viên. Riêng lĩnh vực nông nghiệp có 999 HTX hoạt động, trong đó, có 318 hợp tác xã trồng trọt, 174 hợp tác xã chăn nuôi, 09 hợp tác xã lâm nghiệp, 05 hợp tác xã nuôi trồng thủy sản, 03 hợp tác xã nước sạch nông thôn, 490 hợp tác xã dịch vụ tổng hợp.
    |
 |
| Toàn cảnh buổi Lễ ấn nút khởi động Ngày hội kết nối cung - cầu sản phẩm OOCP Thái Nguyên. |
Năm 2025, tổng doanh thu của HTX trên địa bàn tỉnh đạt trên 680 tỷ đồng. Trên địa bàn tỉnh hiện có 07 liên hiệp HTX với 50 thành viên, tổng số vốn điều lệ khoảng 40 tỷ đồng. Các liên hiệp HTX đã từng bước thực hiện vai trò liên kết sản xuất, hình thành chuỗi giá trị từ sản xuất đến tiêu thụ, hỗ trợ tốt hơn cho các HTX thành viên.
Giai đoạn 2021 - 2025, tỉnh hỗ trợ thành lập mới 361 HTX và liên hiệp HTX. Quỹ Hỗ trợ phát triển HTX với nguồn vốn trên 84 tỷ đồng đã giải ngân hơn 232 tỷ đồng, tạo điều kiện để nhiều đơn vị đầu tư mở rộng sản xuất, đổi mới công nghệ. Hơn 40 lớp tập huấn về chuyển đổi số được tổ chức cho gần 2.000 lượt học viên. Khoảng 400 gian hàng HTX tham gia các sàn thương mại điện tử, hơn 100 HTX xây dựng website và gần 300 HTX ứng dụng phần mềm quản lý, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh và mở rộng thị trường tiêu thụ.
Chi cục Kinh tế hợp tác và Phát triển nông thôn tổ chức 04 lớp tuyên truyền, hướng dẫn về phát triển kinh tế tập thể, hợp tác xã; 03 lớp tập huấn phát triển vùng nguyên liệu tập trung; 02 lớp ứng dụng chuyển đổi số; 02 lớp nâng cao năng lực cho ban quản lý các hợp tác xã, đạt 100% kế hoạch giao.
Đặc biệt Chi cục chú trọng đến việc thúc đẩy chuyển đổi số nhằm tạo ra thay đổi căn bản trong hoạt động của các HTX. Các khâu từ quảng bá sản phẩm, tìm kiếm khách hàng, quản lý đơn hàng đến truy xuất nguồn gốc và kết nối thị trường đều từng bước vận hành trên môi trường số. Chuyển đổi số giữ vai trò quan trọng trong nâng cao năng lực cạnh tranh, mở rộng chuỗi giá trị và phát triển thị trường tiêu thụ sản phẩm.
Đồng chí Nguyễn Thành Nam, Chi Cục Trưởng Chi cục Kinh tế hợp tác và Phát triển nông thôn, Sở Nông nghiệp và Môi trường Thái Nguyên cho biết: Thái Nguyên đang từng bước hoàn thiện hệ sinh thái hỗ trợ khu vực HTX theo hướng hiện đại và hội nhập. Tỉnh triển khai các dự án liên kết, chương trình OCOP, phát triển công nghiệp tiểu thủ công nghiệp và làng nghề.
Toàn tỉnh đã xây dựng 65 mô hình HTX kiểu mới gắn với chuỗi giá trị, 85 HTX được chứng nhận VietGAP, 60 HTX được cấp mã số vùng trồng. Hàng trăm lượt HTX tham gia xúc tiến thương mại, hội chợ và kết nối giao thương trong và ngoài nước, đồng thời từng bước hình thành mạng lưới tiêu thụ ổn định.
|
 |
| Gian trưng bày sản phẩm tại Ngày hội kết nối cung - cầu sản phẩm OOCP Thái Nguyên. |
Nhiều hợp tác xã tiếp cận các chương trình hỗ trợ từ tổ chức quốc tế như Stichting Oxfam Novib và dự án KOICA của Hàn Quốc. Việc tham gia các dự án quốc tế giúp mở rộng tư duy quản trị và tiếp cận tiêu chuẩn thị trường cao hơn.
Nhờ ứng dụng chuyển đổi số, doanh thu từ các kênh trực tuyến của nhiều HTX tăng bình quân khoảng 30%/năm. Cùng đó toàn bộ sản phẩm trước khi đưa ra thị trường đều gắn mã QR để truy xuất nguồn gốc, giúp người tiêu dùng dễ dàng kiểm tra thông tin và nâng cao niềm tin đối với thương hiệu.
Từ các chính sách hỗ trợ đến quá trình sản xuất, nhiều HTX đã chủ động đầu tư công nghệ, áp dụng quy trình sản xuất xanh và mở rộng thị trường trên môi trường số. Nhiều mô hình còn kết hợp du lịch trải nghiệm nông nghiệp, qua đó gia tăng giá trị sản phẩm và tạo thêm sinh kế cho các thành viên.
Giai đoạn 2026 - 2030, Thái Nguyên định hướng phát triển kinh tế tập thể theo hướng hiện đại, tự chủ và bền vững, gắn với Luật HTX năm 2023. Tỉnh ưu tiên các HTX kiểu mới gắn chuỗi giá trị, OCOP, chuyển đổi số, sản xuất xanh và kinh tế tuần hoàn, đồng thời tăng cường ứng dụng khoa học công nghệ, truy xuất nguồn gốc và thương mại điện tử.
Đặc biệt hiện nay, tỉnh Thái Nguyên xác định xây dựng mô hình HTX, liên hiệp HTX xã hội chủ nghĩa là bước đi quan trọng trên hành trình phát triển. Theo đó, tỉnh đang lập kế hoạch xây dựng 2 mô hình HTX làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn để thí điểm mô hình trên thực tế, sau đó sẽ tổng kết, rút kinh nghiệm, nhân rộng trên địa bàn những năm tới.
Theo dự thảo Đề án, việc thí điểm mô hình “Hợp tác xã xã hội chủ nghĩa” nhằm đổi mới phương thức tổ chức, quản trị và liên kết của các HTX; nâng cao hiệu quả hoạt động, lợi ích của thành viên, gắn phát triển kinh tế với tiến bộ, công bằng xã hội và phát triển bền vững.
|
 |
| Đồng chí Nguyễn Mỹ Hải, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Thái Nguyên trao đổi với phóng viên. |
Theo dự thảo Đề án, ngành chè được lựa chọn là lĩnh vực thí điểm, do có vùng nguyên liệu, thương hiệu, sản phẩm OCOP và hệ thống chủ thể tham gia chuỗi giá trị tương đối phát triển.
Theo đó, một Bộ tiêu chí được cấu trúc thành 2 nhóm, gồm 35 tiêu chí thành phần, với tổng số 100 điểm đã được đưa ra. Trong đó, 20 tiêu chí tập trung đánh giá việc bảo đảm các quy định của Luật HTX năm 2023; 15 tiêu chí còn lại phản ánh những đặc trưng của mô hình, trong đó chú trọng các yếu tố về thu nhập, an sinh, phúc lợi, phát triển bền vững và mức độ hài lòng của thành viên.
Thái Nguyên hy vọng, việc thực hiện mô hình HTX, liên hiệp HTX xã hội chủ nghĩa được đặt theo nguyên tắc vừa triển khai, vừa tổng kết, vừa tiếp tục hoàn thiện, lấy thực tiễn làm thước đo và hiệu quả thực chất làm tiêu chí đánh giá khách quan, minh bạch và phản ánh đúng chất lượng hoạt động của HTX.
Trao đổi với phóng viên, đồng chí Nguyên Mỹ Hải, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Thái Nguyên cho biết: Thực các văn bản chỉ đạo từ Trung ương, Tỉnh ủy, UBND tỉnh Thái Nguyên, trong thời gian vừa qua Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Thái Nguyên cũng đã hướng dẫn các đơn vị, xã, phường thực hiện tốt Chương trình mục tiêu Quốc gia trên địa bàn toàn tỉnh như: Chương trình xóa đói giảm nghèo, Chương trình xây dựng nông thôn mới... đã từng bước được thực hiện và đạt hiệu quả rất cao. Nhìn chung mọi tiêu chí trong Chương trình mục tiêu quốc gia đến thời điểm hiện tại đã từng bước hoàn thành. Trong thời gian tới, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Thái Nguyên tiếp tục có ý kiến hướng dẫn, chỉ đạo các địa phương tiếp tục đẩy mạnh chương trình mục tiêu quốc gia do tỉnh ủy và ủy ban tỉnh đã đã giao trước đó