    |
 |
| Đại tá Trần Đức Đông, Chánh Văn phòng Thường trực Ban Chỉ đạo 389 quốc gia phát biểu tại Hội nghị. |
Lợi dụng thương mại điện tử để tiêu thụ hàng lậu, hàng giả quy mô lớn
Cụ thể, có 2.510 vụ buôn bán, vận chuyển trái phép hàng cấm, hàng lậu, tăng 53,7%; 34.357 vụ gian lận thương mại, gian lận về thuế, tăng 17,32%; 2.849 vụ hàng giả, vi phạm quyền sở hữu trí tuệ, tăng 180,69% so với cùng kỳ năm 2025. Tổng số tiền thu nộp ngân sách nhà nước đạt hơn 5.696 tỉ đồng, tăng 56,38% so với cùng kỳ năm 2025. Các lực lượng chức năng đã khởi tố 329 vụ án, khởi tố 519 đối tượng.
Cũng theo đánh giá của Văn phòng Thường trực Ban Chỉ đạo 389 quốc gia Hội nghị Giao ban Văn phòng Thường trực Ban Chỉ đạo quốc gia chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả với các cơ quan, đơn vị thực thi công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ chiều ngày 8/10, tình hình tội phạm, vi phạm pháp luật về sản xuất, buôn bán hàng giả là thực phẩm, thực phẩm chức năng, hàng hóa xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, vi phạm về nhãn hàng hóa, kinh doanh hàng hóa hết hạn sử dụng, không rõ nguồn gốc, kinh doanh hàng nhập lậu… diễn biến phức tạp, với các thủ đoạn tinh vi.
Đặc biệt, trên không gian mạng và thương mại điện tử, các đối tượng lợi dụng Facebook, TikTok, Shopee, Telegram, livestream bán hàng để tiêu thụ hàng nhập lậu, hàng giả, hàng xâm phạm sở hữu trí tuệ với quy mô rất lớn.
Trong lĩnh vực sản xuất, buôn bán hàng giả, các đối tượng thường quảng cáo sản phẩm thực phẩm chức năng, mỹ phẩm là hàng có nguồn gốc Hàn Quốc, Trung Quốc, sau đó tìm mua viên hoàn, nguyên liệu trôi nổi, không rõ nguồn gốc cùng vỏ hộp, tem, nhãn mác từ nước ngoài, vận chuyển về Việt Nam để đóng gói, hoàn thiện và bán ra thị trường với giá cao qua lời giới thiệu là hàng “xách tay”.
Nhiều đối tượng không mở cửa hàng cố định mà thuê căn hộ chung cư, nhà dân làm kho chứa hàng; giao dịch hoàn toàn trên không gian mạng; sử dụng tài khoản ngân hàng không chính chủ; thuê shipper công nghệ làm trung gian vận chuyển…
Phát biểu tại Hội nghị, Đại tá Trần Đức Đông - Chánh Văn phòng Thường trực Ban Chỉ đạo 389 quốc gia cho biết, sự chủ động triển khai và tổ chức thực hiện các chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Trưởng Ban Chỉ đạo 389 quốc gia, cấp ủy, chính quyền địa phương về công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả, xâm phạm sở hữu trí tuệ; Sự vào cuộc tích cực, quyết liệt của các cấp, các ngành, đơn vị, lực lượng chức năng trên phạm vị toàn quốc; Công tác phối hợp giữa các bộ, ngành, địa phương, lực lượng chức năng ngày càng chặt chẽ và hiệu quả… Kết quả này đã đóng góp tích cực vào việc cải thiện môi trường kinh doanh, tăng trưởng kinh tế, bảo đảm an toàn, an ninh, trật tự, tạo điều kiện phát triển kinh tế - xã hội.
Tuy nhiên, vẫn còn một số tồn tại như: Công tác nắm tình hình, phân tích dự báo còn hạn chế, kết quả đầu tranh chưa tương xứng tình hình thực tế, tỉ lệ phát hiện, xử lý vi phạm về hàng giả, an toàn thực phẩm, vi phạm sở hữu trí tuệ so với hàng lậu, hàng cấm còn thấp, nhiều vi phạm rất nghiêm trọng, đặc biệt nghiêm trọng diễn ra công khai và kéo dài mới bị phát hiện, xử lý…
|
 |
| Một vụ việc vi phạm được lực lượng chức năng phát hiện, bắt giữ. |
Xu hướng chuyển dịch từ quy mô kinh doanh nhỏ lẻ (mang vác, vận chuyển qua đường mòn, lối mở, giao dịch, trao đổi hàng hóa cư dân biên giới) sang thành lập công ty, liên doanh, liên kết trong và ngoài nước, hình thành hệ sinh thái, các đường dây tổ chức buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả, xâm phạm sở hữu trí tuệ với quy mô lớn hơn với phương thức, thủ đoạn tinh vi hơn như: lợi dụng pháp nhân và sự thông thoáng từ khâu thành lập, quản lý doanh nghiệp, ký kết thương mại, khai báo hải quan, thông quan và hậu kiểm.
Đáng chú ý là tình trạng sản xuất, buôn bán hàng giả là thuốc tân dược, lương thực, thực phẩm ảnh hưởng trực tiếp và lâu dài đến sức khỏe, tính mạng con người được sản xuất, kinh doanh công khai với quy mô lớn.
Tập trung đánh trúng, đánh đúng đối tượng chủ mưu, cầm đầu
Là một trong những lực lượng chủ lực trong đấu tranh phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả, ông Lưu Mạnh Tưởng - Phó Cục trưởng Cục Hải quan cho biết, một trong những khó khăn hiện nay là hành lang pháp lý đối với công tác chống hàng giả, vi phạm sở hữu trí tuệ vẫn còn những điểm chưa đáp ứng yêu cầu thực tiễn, trong khi chế tài chưa thực sự đủ sức răn đe.
Theo đó, có những vụ việc sau khi bắt giữ, lực lượng chức năng phải mất nhiều thời gian xác minh, thậm chí phải thông qua kênh hợp tác hải quan quốc tế để có thông tin chính thức. Trong quá trình đó, nếu không thận trọng, cán bộ thực thi có thể đối mặt với khiếu nại, khiếu kiện từ doanh nghiệp.
Bên cạnh đó, đối với việc phối hợp, chia sẻ dữ liệu giữa các lực lượng chức năng. Theo ông Lưu Mạnh Tưởng, thực tế quản lý hàng hóa hiện nay có thể phát sinh tình trạng mỗi lực lượng nắm một khâu. Nguyên liệu nhập khẩu qua cửa khẩu có thể được làm thủ tục đúng quy định, nhưng khi đưa vào sản xuất, chế biến và lưu thông trên thị trường thì chất lượng, nguồn gốc sản phẩm cần tiếp tục được kiểm soát.
Từ thực tế này, ông cho rằng, cần tăng cường kết nối, chia sẻ cơ sở dữ liệu giữa cơ quan Hải quan tại cửa khẩu với lực lượng chức năng trong nội địa. Bởi việc liên thông dữ liệu sẽ giúp cơ quan chức năng có điều kiện kiểm soát toàn bộ chuỗi từ nguyên liệu đầu vào đến sản phẩm lưu thông trên thị trường, qua đó nâng cao hiệu quả nhận diện và xử lý vi phạm.
Đại tá Trần Đức Đông cho biết, dự báo những tháng cuối năm có sự biến động chênh lệch giá hàng hóa giữa các khu vực, vùng miền trong và ngoài nước còn lớn, xuất hiện sự khan hiếm cục bộ và tăng giá đột biến một số mặt hàng trọng điểm, thiết yếu… là động cơ, nguyên nhân gia tăng buôn lậu, gian lận thương mại gia tăng, đồng thời là thác thức cho các cấp, các ngành.
Do đó, để tiếp tục thực hiện hiệu quả công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả… thời gian tới, cần tập trung các nhiệm vụ như: Chủ động đánh giá tình hình, nhận diện những vấn đề nổi cộm, phức tạp, xây dựng, triển khai thực hiện kế hoạch, kiểm tra phát hiện xử lý nghiêm mọi hành vi vi phạm. Tập trung lực lượng, phương tiện, biện pháp đánh trúng, đánh đúng đối tượng chủ mưu, cầm đầu đường dây, ổ nhóm nhằm răn đè và phòng ngừa chung.
Triển khai đồng bộ giải pháp phòng ngừa và đấu tranh, ưu tiên đầu tư và ứng dụng các giải pháp về khoa hoc, công nghệ trong phòng ngừa và đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả… Đồng thời, rà soát những vướng mắc, khó khăn kiến nghị sửa đổi, bổ sung, thay thế kịp thời, từng bước hoàn thiện thể chế, nâng cao hiệu lực, hiệu quả công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại.