Phú Thọ: Đón dòng vốn tỉ USD, tạo sức bật cho cực tăng trưởng công nghiệp

Dòng vốn FDI tiếp tục bứt phá

Sau hợp nhất Phú Thọ, Vĩnh Phúc và Hòa Bình, không gian phát triển mới mở ra nhiều dư địa để Phú Thọ tái cấu trúc nền kinh tế, mở rộng không gian công nghiệp, tăng cường liên kết vùng và thu hút các nguồn lực đầu tư. Lợi thế kết nối với vùng Thủ đô, nền tảng sản xuất công nghiệp, hệ thống khu công nghiệp cùng quỹ đất phát triển đang tạo thêm sức hấp dẫn đối với các nhà đầu tư trong và ngoài nước.

Kết quả thu hút đầu tư 9 tháng năm 2026 là một trong những điểm sáng của bức tranh kinh tế địa phương. Theo báo cáo tình hình kinh tế - xã hội được công bố, Phú Thọ thu hút 2,437 tỉ USD vốn FDI, đạt 151,3% kế hoạch năm, gấp khoảng 2,1 lần cùng kỳ. Trong đó, các khu công nghiệp thu hút khoảng 2,18 tỉ USD, bằng 146,3% kế hoạch; riêng quý III đạt gần 657 triệu USD.

Toàn tỉnh Phú Thọ hiện có 802 doanh nghiệp FDI, tập trung ở lĩnh vực công nghiệp chế biến, chế tạo, điện tử, cơ khí chính xác, công nghiệp hỗ trợ và một số ngành công nghệ cao.

Đáng chú ý, có 59 lượt dự án FDI đang hoạt động điều chỉnh tăng vốn, với tổng vốn tăng thêm hơn 1,724 tỉ USD, gấp hơn 5 lần tổng vốn đăng ký cấp mới. Đây là diễn biến đáng quan tâm, bởi sức hấp dẫn của môi trường đầu tư không chỉ thể hiện ở khả năng thu hút nhà đầu tư mới mà còn ở quyết định mở rộng sản xuất, tăng quy mô đầu tư của những doanh nghiệp đã hiện diện trên địa bàn.

Theo báo cáo 9 tháng, Phú Thọ có 752 dự án FDI đến từ 27 quốc gia, vùng lãnh thổ, với tổng vốn đăng ký khoảng 15,39 tỉ USD; toàn tỉnh có 802 doanh nghiệp FDI. Các dự án tập trung chủ yếu vào công nghiệp chế biến, chế tạo, điện tử, cơ khí chính xác, công nghiệp hỗ trợ và một số ngành công nghệ cao.

Khu vực FDI đang đóng góp quan trọng vào tăng trưởng công nghiệp, xuất khẩu, thu ngân sách và giải quyết việc làm. Sự hiện diện của các doanh nghiệp nước ngoài còn kéo theo nhu cầu về logistics, dịch vụ, lao động kỹ thuật, nguyên vật liệu và các ngành công nghiệp hỗ trợ, tạo cơ hội để doanh nghiệp trong nước tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng.

Cùng với đà thu hút đầu tư, kinh tế Phú Thọ duy trì tốc độ tăng trưởng tích cực. Trong 9 tháng năm 2026, GRDP ước tăng 10,01%; chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 21,52%; kim ngạch xuất khẩu đạt hơn 39,3 tỉ USD, tăng 48,9%. Tổng vốn đầu tư thực hiện trên địa bàn ước đạt 118,4 nghìn tỉ đồng, tăng 15,8% so với cùng kỳ.

9 tháng năm 2026, Phú Thọ thu hút hơn 2,4 tỉ USD vốn FDI, đạt 151,3% kế hoạch năm và gấp 2,1 lần cùng kỳ.

Những kết quả này cho thấy công nghiệp và đầu tư tiếp tục là động lực quan trọng của nền kinh tế. Tuy nhiên, để duy trì đà tăng trưởng, bài toán đặt ra không chỉ là thu hút thêm vốn đăng ký, mà còn phải đẩy nhanh tiến độ triển khai, đưa dự án vào hoạt động, chuyển hóa nguồn lực đầu tư thành năng lực sản xuất, giá trị gia tăng và đóng góp thực chất cho địa phương.

Chuẩn bị quỹ đất, hạ tầng đón làn sóng đầu tư

Trong cuộc cạnh tranh thu hút FDI ngày càng gay gắt giữa các địa phương, hạ tầng khu công nghiệp và khả năng sẵn sàng mặt bằng là một trong những yếu tố quyết định. Nhà đầu tư không chỉ quan tâm đến ưu đãi hay vị trí địa lý, mà còn đặt yêu cầu cao về tiến độ bàn giao đất, chất lượng hạ tầng, nguồn điện, nước, logistics, môi trường và khả năng tuyển dụng lao động.

Theo báo cáo của Ban Quản lý các khu công nhiệp tỉnh Phú Thọ, đến hết tháng 9/2026, tỉnh đã thành lập 32 khu công nhiệp (KCN), trong đó 18 khu đi vào hoạt động, 7 khu đang xây dựng và 7 khu đang thực hiện bồi thường, giải phóng mặt bằng. Tỉnh cũng phê duyệt 8 đồ án quy hoạch phân khu KCN như: Lập Thạch I, Lập Thạch II, Thanh Cao, Thanh Ba, Yên Lạc, Bình Xuyên - Yên Lạc I & II, Thái Hòa - Liễn Sơn - Liên Hòa, tạo cơ sở cho việc mở rộng không gian sản xuất trong thời gian tới.

Một số dự án hạ tầng công nghiệp quy mô lớn đã được khởi công, chuẩn bị đầu tư, góp phần bổ sung năng lực tiếp nhận các dự án thứ cấp. Trong đó, Khu công nghiệp Phúc Yên, Đoan Hùng đã khởi công; các dự án Khu công nghiệp Phù Ninh, Sông Lô I và một số khu công nghiệp khác đang hoàn thiện thủ tục triển khai.

Phú Thọ đang tích cực chuẩn bị hạ tầng “đất sạch, đường thông”... để đón dòng vốn mới, giữ chân các nhà đầu tư chiến lược.

Đáng chú ý, giữa tháng 6/2026, dự án Nhà máy sản xuất, chế tạo vi mạch điện tử Meiko Yên Quang chính thức khởi công tại Khu công nghiệp Yên Quang, xã Thịnh Minh, với tổng vốn đầu tư 500 triệu USD. Đây là một trong những dự án tạo dấu ấn trong định hướng thu hút các ngành sản xuất có hàm lượng công nghệ cao. Trước đó, dự án được cấp giấy chứng nhận đăng ký đầu tư chỉ sau 48 giờ hoàn tất hồ sơ nhờ cơ chế “luồng xanh”. Ông Tsuchibashi Akito, Tổng Giám đốc Công ty Điện tử Meiko, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Nhật Bản tại Việt Nam, đánh giá đây là minh chứng cho sự đồng hành quyết liệt của chính quyền Phú Thọ. Thủ tục nhanh chóng cùng hạ tầng công nghiệp ngày càng hoàn thiện đã củng cố niềm tin để Meiko lựa chọn địa phương làm cứ điểm sản xuất công nghệ cao lâu dài.

Câu chuyện từ dự án Meiko cho thấy cải cách thủ tục hành chính, sự chủ động của chính quyền và khả năng phối hợp giải quyết công việc có ý nghĩa thiết thực đối với quyết định đầu tư. Trong môi trường cạnh tranh hiện nay, một quy trình minh bạch, thời gian xử lý nhanh và cơ chế hỗ trợ xuyên suốt có thể trở thành lợi thế quan trọng để địa phương giữ chân, mở rộng hợp tác với các nhà đầu tư chiến lược.

Tuy vậy, hạ tầng và mặt bằng vẫn là bài toán cần được giải quyết liên tục. Theo ông Hoàng Long Biên, Trưởng Ban Quản lý các khu công nghiệp tỉnh, hiện các khu công nghiệp đang hoạt động còn khoảng 438,58ha đất công nghiệp đã hoàn thiện hạ tầng, sẵn sàng cho thuê.

Với mục tiêu thu hút từ 2-2,5 tỉ USD vốn FDI mỗi năm vào các khu công nghiệp, suất đầu tư bình quân khoảng 7,5-8 triệu USD/ha, tỉnh cần chuẩn bị khoảng 250-300ha đất sạch mỗi năm.

Yêu cầu này cho thấy thu hút đầu tư không thể chỉ được thúc đẩy bằng các chương trình xúc tiến, mà phải bắt đầu từ năng lực chuẩn bị hạ tầng. Quỹ đất sạch cần được tạo lập theo kế hoạch, gắn với tiến độ giải phóng mặt bằng, hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật và khả năng kết nối giao thông, logistics.

Cùng với đó, các điều kiện về cấp điện ổn định, cấp nước, xử lý nước thải, bảo vệ môi trường, nhà ở công nhân, cơ sở y tế, giáo dục và dịch vụ thiết yếu cần được tính toán đồng bộ. Đây là những yếu tố quyết định chất lượng môi trường đầu tư, khả năng vận hành lâu dài và sức cạnh tranh của các khu công nghiệp.

Chuyển từ thu hút vốn sang nâng chất lượng đầu tư

Không chỉ mở rộng quy mô dòng vốn, Phú Thọ đang đổi mới hoạt động xúc tiến đầu tư theo hướng có trọng tâm, lựa chọn đối tác và dự án phù hợp với định hướng phát triển dài hạn.

Trong 9 tháng năm 2026, tỉnh tổ chức các chương trình xúc tiến đầu tư tại Trung Quốc, Hàn Quốc, Mông Cổ, Tây Ban Nha, Phần Lan, Thụy Điển và TP Hồ Chí Minh; đồng thời làm việc với nhiều tập đoàn như Sumitomo, Amata, Toyota, Balcom, TCC, YCH Singapore... Việc mở rộng tiếp cận các thị trường, đối tác có tiềm lực về vốn, công nghệ và quản trị nhằm đa dạng hóa nguồn lực, tìm kiếm những dự án có giá trị gia tăng cao, khả năng kết nối chuỗi cung ứng và đóng góp lâu dài cho nền kinh tế.

Phú Thọ xác định phải luôn chuẩn bị sẵn mặt bằng chất lượng cho nhà đầu tư.

Tại buổi làm việc với Trung tâm Xúc tiến đầu tư và Hỗ trợ doanh nghiệp đầu tháng 10/2026, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Khắc Hiếu yêu cầu hoạt động xúc tiến phải đi vào chiều sâu, bám sát từng đối tác, ưu tiên các lĩnh vực điện tử, phần mềm, viễn thông, chế biến chế tạo, năng lượng sạch, logistics, công nghệ cao và hạ tầng khu, cụm công nghiệp.

Theo Đề án thu hút FDI thế hệ mới giai đoạn 2026–2030, Phú Thọ đặt mục tiêu thu hút 7–8 tỉ USD vốn FDI mới, trong đó 60–70% thuộc các lĩnh vực công nghệ cao, nghiên cứu và phát triển (R&D), đổi mới sáng tạo, xanh và bền vững; tỉ lệ vốn thực hiện phấn đấu đạt trên 80% tổng vốn đăng ký.

Để hiện thực hóa mục tiêu, tỉnh đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính thông qua cơ chế “luồng xanh 24 giờ”, “luồng xanh 50%”, tăng cường số hóa và chủ động tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp. Cùng với đó, giải phóng mặt bằng, tạo quỹ đất sạch tiếp tục là nhiệm vụ cấp thiết. Hiện, hơn 3.000ha đất tại 32 khu công nghiệp đã thành lập chưa thể bàn giao; 12 khu công nghiệp chưa hoàn thiện hạ tầng tái định cư và 5 khu công nghiệp còn vướng di dời mồ mả. Khơi thông những điểm nghẽn này sẽ góp phần đẩy nhanh tiến độ dự án, nâng cao hiệu quả khai thác quỹ đất công nghiệp.

Phú Thọ cũng chú trọng phát triển hạ tầng giao thông kết nối và các điều kiện bảo đảm đời sống người lao động. Toàn tỉnh có 29 dự án nhà ở xã hội với 29.220 căn, trong đó 10 dự án trong và liền kề khu công nghiệp có 5.729 căn; hơn 70ha đất được quy hoạch xây dựng nhà ở công nhân. Hạ tầng y tế, giáo dục, thiết chế văn hóa và giao thông tiếp tục được quan tâm đầu tư nhằm tạo điều kiện để doanh nghiệp ổn định sản xuất, thu hút và giữ chân lao động.

Yêu cầu phát triển bền vững cũng được đặt ra song hành với mở rộng công nghiệp. Đến tháng 9/2026, có 15/18 khu công nghiệp đang hoạt động có hệ thống xử lý nước thải tập trung đạt chuẩn, tổng công suất 73.200m³/ngày đêm; tỉnh phấn đấu nâng tỉ lệ này lên ít nhất 85% vào cuối năm.

Từ thực tế đó, thu hút FDI không chỉ dừng ở quy mô vốn mà cần hướng tới hiệu quả, công nghệ, năng lực quản trị, bảo vệ môi trường và sức lan tỏa của dự án. Trong bối cảnh chế biến, chế tạo, điện tử và cơ khí giữ vai trò chủ lực, phát triển công nghiệp hỗ trợ, nâng tỉ lệ nội địa hóa và tăng liên kết giữa doanh nghiệp FDI với doanh nghiệp trong nước là hướng đi quan trọng. Qua đó, doanh nghiệp nội địa có thêm cơ hội tham gia chuỗi cung ứng linh kiện, nguyên vật liệu, dịch vụ kỹ thuật và logistics, từng bước nâng cao năng lực cạnh tranh.

Cùng với đó, chất lượng nguồn nhân lực cần được cải thiện để đáp ứng yêu cầu của các dự án công nghệ cao, điện tử và cơ khí chính xác. Đào tạo nghề, liên kết giữa cơ sở giáo dục nghề nghiệp với doanh nghiệp và phát triển đội ngũ kỹ thuật cần được triển khai đồng bộ với quá trình thu hút đầu tư.

Phú Thọ áp dụng mạnh mẽ cơ chế “luồng xanh 24 giờ”, “luồng xanh 50%” cắt giảm một nửa thời gian xử lý hồ sơ, đẩy mạnh số hóa, phấn đấu xử lý đúng và trước hạn 100% thủ tục.

Tại cuộc họp báo về tình hình kinh tế - xã hội quý III và 9 tháng năm 2026, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Khắc Hiếu nhấn mạnh yêu cầu tiếp tục thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số, tháo gỡ khó khăn cho sản xuất, kinh doanh, đẩy nhanh giải phóng mặt bằng, tiến độ các dự án trọng điểm và giải ngân vốn đầu tư công. Đây cũng là những yếu tố trực tiếp tác động đến sức hút đầu tư, bởi hạ tầng giao thông và năng lực kết nối vùng được cải thiện sẽ tạo điều kiện giảm chi phí sản xuất, logistics cho doanh nghiệp.

Bên cạnh cải cách thủ tục, tỉnh cần tiếp tục duy trì đối thoại, kịp thời xử lý vướng mắc về đất đai, xây dựng, môi trường và lao động; đồng thời giám sát tiến độ, năng lực thực hiện và mức độ tuân thủ pháp luật của các dự án, hạn chế tình trạng giữ đất, chậm triển khai, sử dụng nguồn lực kém hiệu quả.

Với kết quả thu hút 2,437 tỉ USD vốn FDI trong 9 tháng năm 2026, cùng dòng vốn tăng thêm từ các dự án hiện hữu và hệ thống khu công nghiệp tiếp tục được mở rộng, Phú Thọ có thêm cơ sở củng cố vị thế điểm đến đầu tư. Tuy nhiên, thước đo sức hút không chỉ nằm ở vốn đăng ký, mà còn ở hiệu quả hoạt động của nhà máy, việc làm ổn định, đóng góp ngân sách, chuyển giao công nghệ và năng lực doanh nghiệp trong nước được nâng lên.

Từ lợi thế không gian phát triển mới đến những chuyển biến trong xúc tiến đầu tư, chuẩn bị hạ tầng và cải cách hành chính, Phú Thọ đang có cơ hội tạo lập động lực tăng trưởng dài hạn. Chuyển hóa dòng vốn tỉ USD thành năng lực sản xuất, đổi mới sáng tạo và giá trị gia tăng tại chỗ sẽ là chìa khóa để tỉnh từng bước trở thành cực tăng trưởng công nghiệp, logistics và đổi mới sáng tạo của vùng Trung du và miền núi phía Bắc, gắn kết với vùng Thủ đô và vùng kinh tế phía Bắc.