Lộ rõ nhiều bất cập, Ban QLDA Lưới điện miền Trung bị đề nghị chấm dứt hoạt động

Hiệu quả hoạt động thấp, tài chính mất cân đối kéo dài

Theo Tờ trình của Tổng Giám đốc EVNCPC gửi Hội đồng thành viên, hiện NPMU có 107 lao động, với cơ cấu gồm Ban lãnh đạo, 6 phòng chức năng và 2 tổ chuyên môn. Tuy nhiên, quy mô nhân sự này lại không tương xứng với hiệu quả hoạt động thực tế.

Cụ thể, năng suất lao động của NPMU chỉ đạt 6,074 tỉ đồng/người, trong khi mức bình quân của các Ban QLDA tại các Công ty Điện lực là 16,881 tỉ đồng/người. Như vậy, năng suất của NPMU chỉ tương đương 35,9% so với mặt bằng chung cho thấy sự chênh lệch lớn về hiệu quả quản lý và tổ chức thực hiện dự án.

Không chỉ dừng lại ở hiệu quả lao động thấp, tình hình tài chính của NPMU cũng đặt ra nhiều lo ngại. Tính đến ngày 31/12/2025, đơn vị này đã chi vượt (âm) 38,643 tỉ đồng so với chi phí được phân bổ vào giá thành công trình. Đồng thời, NPMU còn rút vốn ứng trước tiến độ với số tiền 16,961 tỉ đồng. Tổng khoản nợ do chi vượt và ứng trước tiến độ lên tới 55,604 tỉ đồng.

Trang đầu và trang cuối của tờ trình.

Trong đó, các khoản chi vượt bao gồm: nợ trước năm 2014 là 4,2 tỉ đồng; ứng vốn trả nhà thầu 10,6 tỉ triệu đồng; thu vật tư thiết bị điều động 4 tỉ đồng; ứng trước chi phí bồi thường giải phóng mặt bằng 4,8 tỉ đồng; cùng nhiều nguồn ứng khác với tổng số tiền 15 tỉ đồng.

Đáng chú ý, dự báo trong giai đoạn 2026–2028, tình hình tài chính của NPMU tiếp tục diễn biến theo chiều hướng xấu. Cụ thể, năm 2026 dự kiến âm 5,898 tỉ đồng, năm 2027 âm 11,531 tỉ đồng và năm 2028 âm 15,156 tỉ đồng. Nợ lũy kế đến năm 2028 có thể lên tới 71,228 tỉ đồng .

Nguyên nhân của tình trạng này được xác định đến từ nhiều yếu tố. Trước hết là định mức chi phí quản lý dự án hiện hành còn thấp, chưa phù hợp với đặc thù các công trình lưới điện kéo dài theo tuyến. Bên cạnh đó, công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng còn nhiều vướng mắc, làm kéo dài thời gian thực hiện dự án.

Ngoài ra, năng lực của một số nhà thầu còn hạn chế, trong khi giá vật liệu xây dựng biến động tăng đã khiến nhiều nhà thầu không đủ năng lực tiếp tục thi công, buộc phải chấm dứt hợp đồng và lựa chọn lại nhà thầu, kéo theo tiến độ dự án bị kéo dài.

Mặc dù NPMU đã triển khai thêm các hoạt động tư vấn thiết kế, giám sát nhằm tăng nguồn thu, song do nguồn lực hạn chế, đơn vị chỉ có thể thực hiện các dự án quy mô nhỏ, không tạo được đột phá về tài chính.

Không còn phù hợp với định hướng tinh gọn bộ máy

Trước thực trạng trên, EVNCPC đã triển khai nhiều giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của NPMU như tinh giản lao động, giao thêm nhiệm vụ, phân cấp công tác giải phóng mặt bằng cho các Công ty Điện lực và cho phép đơn vị chủ động tìm kiếm nguồn việc.

Kết quả, số lao động của NPMU đã giảm 31 người, tương ứng giảm 22,5% so với thời điểm trước sáp nhập . Tuy nhiên, các giải pháp này vẫn chưa đủ để cải thiện tình trạng mất cân đối tài chính kéo dài của đơn vị.

Ban QLDA Lưới điện miền Trung (NPMU) là đơn vị trực thuộc Tổng công ty Điện lực miền Trung (EVNCPC).

Trong khi đó, các Ban QLDA tại các Công ty Điện lực lại cho thấy năng lực đáp ứng tốt hơn. Các đơn vị này không chỉ có đội ngũ nhân sự đủ về số lượng mà còn đáp ứng đầy đủ các điều kiện năng lực theo quy định của pháp luật, bao gồm chứng chỉ hành nghề và kinh nghiệm thực tiễn.

Đặc biệt, theo quy định tại Nghị định 175/2024/NĐ-CP, không còn yêu cầu phải duy trì Ban QLDA chuyên trách đối với các dự án có tổng mức đầu tư trên 15 tỉ đồng. Điều này tạo điều kiện thuận lợi để các Công ty Điện lực trực tiếp thực hiện chức năng quản lý dự án mà không cần thông qua một đơn vị trung gian như NPMU.

Từ góc độ quản trị doanh nghiệp, việc duy trì một bộ máy có hiệu quả thấp, chi phí cao và liên tục phát sinh nợ lũy kế là không phù hợp với định hướng tinh gọn tổ chức, nâng cao hiệu quả sử dụng vốn theo tinh thần Nghị quyết số 18-NQ/TW và Nghị quyết số 105/NQ-CP của Chính phủ .

Theo đánh giá của EVNCPC, việc tiếp tục duy trì NPMU không chỉ làm gia tăng áp lực tài chính mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả sản xuất, kinh doanh chung của Tổng công ty, tiềm ẩn rủi ro về hiệu quả đầu tư và sử dụng vốn.

Đề xuất chấm dứt hoạt động

Trên cơ sở đánh giá toàn diện, Tổng Giám đốc EVNCPC đã đề xuất Hội đồng thành viên xem xét trình cấp có thẩm quyền quyết định chấm dứt hoạt động của Ban QLDA Lưới điện miền Trung .

Theo phương án đề xuất, toàn bộ chức năng quản lý dự án sẽ được chuyển giao về các Công ty Điện lực theo địa bàn, thực hiện theo hình thức chủ đầu tư trực tiếp tổ chức quản lý dự án. Điều này nhằm tăng tính chủ động, rút ngắn quy trình và nâng cao hiệu quả thực hiện.

Bảng so sánh năng suất lao động tại NPMU so với các Ban khác.

Đối với các khoản nợ và vốn ứng trước của NPMU, các Công ty Điện lực sẽ thực hiện phân bổ dần vào chi phí quản lý dự án của các công trình trong thời gian tới. Về nhân sự, những lao động lớn tuổi sẽ được vận động nghỉ hưu theo chế độ, trong khi số còn lại sẽ được điều chuyển về các đơn vị khác để tiếp tục bố trí công việc phù hợp. Đồng thời, EVNCPC sẽ tổ chức đào tạo, tập huấn để nâng cao năng lực chuyên môn cho đội ngũ này.

Đối với các dự án đang triển khai hoặc đã hoàn thành nhưng chưa quyết toán, NPMU sẽ tiếp tục thực hiện các thủ tục cần thiết và hoàn thành quyết toán trước thời điểm chấm dứt hoạt động, đảm bảo không ảnh hưởng đến tiến độ chung.