Đẩy nhanh xử lý nhà, đất dôi dư để tránh lãng phí

Số cơ sở nhà, đất dôi dư đã có quyết định thu hồi, chuyển giao về địa phương quản lý và đã hoàn thành xử lý hoặc đưa vào khai thác là 4.709 cơ sở. (Ảnh minh họa)

Ông Nguyễn Tân Thịnh, Cục trưởng Cục Quản lý công sản (Bộ Tài chính) cho biết, đến nay, hệ thống cơ quan, đơn vị sau sắp xếp đang vận hành thông suốt, không làm gián đoạn việc cung cấp dịch vụ công và giải quyết thủ tục hành chính cho người dân, doanh nghiệp. Đáng chú ý, nhiều cơ sở nhà, đất dôi dư đã được đưa vào sử dụng phục vụ các mục tiêu công cộng theo chỉ đạo của trung ương, góp phần nâng cao hiệu quả khai thác tài sản công.

Thông tin về kết quả xử lý nhà, đất tại các địa phương, bà Trần Diệu An, Phó Cục trưởng Cục Quản lý công sản cho biết, các địa phương đã hoàn thành bước đầu việc sắp xếp, xử lý các cơ sở nhà, đất thuộc phạm vi quản lý sau khi sắp xếp tổ chức bộ máy và đơn vị hành chính, bảo đảm mọi cơ sở nhà, đất đều có chủ thể chịu trách nhiệm quản lý, sử dụng và khai thác.

Qua quá trình rà soát, sắp xếp, nhiều cơ sở nhà, đất dôi dư đã được ưu tiên bố trí cho các lĩnh vực thiết yếu. Cụ thể, có 3.015 cơ sở được bố trí làm cơ sở giáo dục, đào tạo; 648 cơ sở phục vụ lĩnh vực y tế; 2.385 cơ sở được sử dụng làm thiết chế văn hóa, thể thao và 626 cơ sở phục vụ các mục đích công cộng khác.

Bên cạnh đó, quỹ nhà, đất dôi dư còn được giao cho các tổ chức có chức năng quản lý, kinh doanh nhà và các tổ chức phát triển quỹ đất để phục vụ các mục tiêu phát triển lâu dài, đồng thời tạo nguồn lực cho đầu tư phát triển thông qua các hình thức giao đất, cho thuê đất theo quy định pháp luật.

Theo tổng hợp báo cáo của các địa phương, đến ngày 27/5/2026, số cơ sở nhà, đất dôi dư đã có quyết định thu hồi, chuyển giao về địa phương quản lý và đã hoàn thành xử lý hoặc đưa vào khai thác là 4.709 cơ sở. Song, hiện vẫn còn một số địa phương có số lượng lớn nhà, đất dôi dư cần tiếp tục xử lý. Nguyên nhân chủ yếu là quy mô sắp xếp lớn, khối lượng tài sản phát sinh nhiều trong khi thời gian thực hiện ngắn và phải triển khai đồng thời nhiều nhiệm vụ khác.

Bà Nguyễn Diệu An chia sẻ, giai đoạn xử lý tiếp theo đang gặp không ít khó khăn do cung - cầu đối với tài sản công dôi dư chưa cân bằng. Sau sắp xếp tổ chức bộ máy, số lượng lớn trụ sở, nhà, đất dôi dư được đưa ra thị trường cùng lúc trong khi nhu cầu sử dụng của cả khu vực nhà nước và khu vực tư nhân tại nhiều địa phương lại giảm do sự dịch chuyển của cơ quan hành chính và thay đổi mô hình kinh doanh.

Nhiều cơ sở nhà, đất có quy mô nhỏ lẻ, nằm tại vùng sâu, vùng xa hoặc không có lợi thế thương mại nên khó tìm được tổ chức, cá nhân có nhu cầu thuê hoặc khai thác.

Bên cạnh đó, một số cơ sở được giao cho cấp xã quản lý nhưng năng lực tổ chức thực hiện còn hạn chế, dẫn đến tiến độ khai thác chưa đạt yêu cầu.

Bộ Tài chính đang hoàn thiện dự thảo Nghị quyết về cơ chế, chính sách đặc thù trong quản lý, khai thác và xử lý nhà, đất dôi dư. Ông Nguyễn Tân Thịnh cho hay, dự thảo đề xuất nhiều giải pháp nhằm rút ngắn quy trình xử lý như đơn giản hóa cách xác định giá cho thuê, phân cấp mạnh hơn cho địa phương, cho phép điều chỉnh linh hoạt các phương án quản lý, khai thác và giảm bớt các thủ tục hành chính không cần thiết.

Đáng chú ý, dự thảo cũng đề xuất cho phép điều chỉnh giá cho thuê trong trường hợp đã công khai nhưng chưa lựa chọn được người thuê nhằm tránh tình trạng tài sản bị bỏ không kéo dài.