Khu thương mại tự do Đà Nẵng, đòn bẩy thu hút đầu tư chiến lược và dòng vốn quốc tế

Cơ chế đột phá mở ra không gian phát triển mới

Sau hơn một năm kể từ khi Thủ tướng Chính phủ quyết định thành lập Khu thương mại tự do Đà Nẵng, thành phố đã khẩn trương hoàn thiện các điều kiện để đưa mô hình kinh tế đặc biệt này vào vận hành. Khác với các khu công nghiệp hay khu kinh tế truyền thống, FTZ được định hướng trở thành không gian phát triển tích hợp giữa sản xuất, logistics, thương mại, tài chính và công nghệ, tạo nên hệ sinh thái kinh tế hiện đại gắn với chuỗi giá trị toàn cầu.

Để hiện thực hóa mục tiêu đó, UBND TP Đà Nẵng đã ban hành Kế hoạch số 192/KH-UBND triển khai Đề án thu hút các nhà đầu tư chiến lược đầu tư hạ tầng khu chức năng và thu hút doanh nghiệp vào Khu thương mại tự do.

UBND TP Đà Nẵng tổ chức hội nghị xúc tiến đầu tư kêu gọi đầu tư vào FTZ Đà Nẵng.

Thành phố tập trung đồng thời vào hai nhiệm vụ trọng tâm là lựa chọn các nhà đầu tư chiến lược có năng lực phát triển hạ tầng và thu hút doanh nghiệp hoạt động trong các lĩnh vực sản xuất công nghệ cao, nghiên cứu - phát triển (R&D), logistics, thương mại quốc tế và dịch vụ hiện đại. Cách tiếp cận này giúp phát triển hạ tầng và thu hút doanh nghiệp song song, rút ngắn thời gian đưa các khu chức năng vào khai thác.

Một điểm nổi bật của FTZ là định hướng áp dụng các phương thức quản lý hiện đại ngay từ đầu thông qua các nền tảng BIM, GIS và Digital Twin, giúp quản lý đồng bộ quy hoạch, xây dựng, hạ tầng kỹ thuật và vận hành trên môi trường số.

Cùng với đó, Đà Nẵng đẩy mạnh xây dựng cơ sở dữ liệu nhà đầu tư chiến lược, chuẩn bị quỹ đất sạch, hoàn thiện cơ chế "một cửa, tại chỗ" và tiếp tục rà soát các chính sách ưu đãi về thuế, đất đai, đầu tư nhằm nâng cao sức cạnh tranh trong thu hút dòng vốn quốc tế.

Theo ông Nguyễn Công Tiến - Phó Trưởng ban Quản lý Khu Công nghệ cao và các khu công nghiệp Đà Nẵng, lợi thế lớn nhất của FTZ không chỉ nằm ở cơ chế ưu đãi mà còn ở việc được đặt trong hệ sinh thái kinh tế tương đối hoàn chỉnh.

Bản đồ 7 vị trí quy hoạch xây dựng các khu chức năng thuộc Khu thương mại tự do Đà Nẵng.

Khu thương mại tự do sẽ kết nối chặt chẽ với Khu Công nghệ cao, các khu công nghiệp, khu công nghệ thông tin tập trung và Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại Đà Nẵng, tạo chuỗi liên kết từ nghiên cứu, sản xuất, logistics đến tài chính và thương mại quốc tế.

Doanh nghiệp có thể bố trí nhiều công đoạn của chuỗi giá trị ngay trên cùng một địa bàn, từ nhập khẩu nguyên liệu, sản xuất, lưu kho, phân phối đến thanh toán tài chính và xuất khẩu. Đây là lợi thế quan trọng để Đà Nẵng thu hút các tập đoàn đang tái cơ cấu chuỗi cung ứng toàn cầu.

Bên cạnh đó, vị trí địa lý chiến lược tiếp tục tạo nên lợi thế cạnh tranh của thành phố. Đà Nẵng nằm ở trung tâm cả nước, là cửa ngõ ra biển Đông của Hành lang kinh tế Đông - Tây, sở hữu đầy đủ hệ thống đường bộ, đường sắt, cảng biển nước sâu và sân bay quốc tế. Đặc biệt, Cảng Liên Chiểu trong tương lai sẽ trở thành đầu mối logistics quan trọng của miền Trung, góp phần giảm chi phí vận tải và nâng cao năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp.

Không chỉ hướng đến vai trò trung tâm logistics, FTZ còn được định hướng phát triển các mô hình thương mại điện tử xuyên biên giới, kho ngoại quan, gia công - tái xuất, trung tâm hoàn thiện đơn hàng quốc tế và các hoạt động thương mại kết hợp tài chính, công nghệ. Đây là những lĩnh vực có giá trị gia tăng cao, phù hợp với xu thế phát triển của nền kinh tế số và tạo sức hút đối với các doanh nghiệp toàn cầu.

Kiến tạo hệ sinh thái đầu tư hiện đại, hướng tới trung tâm kinh tế khu vực

Song song với hoàn thiện cơ chế, Đà Nẵng đang đẩy nhanh tiến độ đầu tư hạ tầng các khu chức năng để hiện thực hóa mục tiêu đưa FTZ trở thành điểm đến hấp dẫn của các nhà đầu tư chiến lược. Thành phố xác định phát triển đồng bộ hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng dịch vụ nhằm đáp ứng ngay yêu cầu của doanh nghiệp trong chuỗi sản xuất, logistics và thương mại quốc tế.

Khu thương mại tự do sẽ là đòn bẩy để TP Đà Nẵng thu hút đầu tư chiến lược và dòng vốn quốc tế.

Đến nay, các vị trí FTZ2, FTZ3 và FTZ4 đã được chấp thuận chủ trương đầu tư và lựa chọn nhà đầu tư triển khai hạ tầng. Ba dự án có tổng diện tích khoảng 910 ha, tổng vốn đầu tư hơn 15.000 tỉ đồng, tập trung phát triển logistics, kho bãi, nhà xưởng xây sẵn, khu sản xuất công nghệ cao và các dịch vụ hỗ trợ thương mại quốc tế. Trong khi đó, FTZ5 đã được khởi động từ năm 2025, tạo tiền đề hình thành không gian thương mại, dịch vụ, du lịch và chăm sóc sức khỏe chất lượng cao.

Đà Nẵng đồng thời xây dựng bộ tiêu chí lựa chọn nhà đầu tư chiến lược theo hướng công khai, minh bạch, đánh giá toàn diện từ năng lực tài chính, kinh nghiệm phát triển hạ tầng, khả năng thu hút doanh nghiệp thứ cấp đến phương án quản lý vận hành và cam kết tiến độ thực hiện dự án.

Hoạt động xúc tiến đầu tư cũng được đổi mới theo hướng chủ động tiếp cận các tập đoàn đa quốc gia. Thành phố xây dựng danh mục dự án kêu gọi đầu tư theo từng khu chức năng, phát triển cổng thông tin điện tử đa ngôn ngữ, tăng cường kết nối với các tổ chức xúc tiến đầu tư quốc tế.

Trong chuyến công tác tại Liên bang Nga, lãnh đạo TP Đà Nẵng đã giới thiệu tiềm năng của FTZ và Trung tâm Tài chính quốc tế tới các đối tác tỉnh Leningrad, mở ra cơ hội hợp tác trong lĩnh vực cảng biển, logistics, thương mại và đầu tư.

Thành lập Khu thương mại tự do, cơ hội để kinh tế Đà Nẵng bứt phá.

Theo định hướng của thành phố, doanh nghiệp đầu tư vào FTZ sẽ được hưởng lợi từ sự kết nối giữa sản xuất, nghiên cứu - phát triển, logistics, thương mại, tài chính và công nghệ số, qua đó hình thành chuỗi cung ứng khép kín, giảm chi phí vận hành và nâng cao khả năng cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

Bên cạnh những thuận lợi, quá trình triển khai mô hình FTZ vẫn còn nhiều thách thức do đây là mô hình mới tại Việt Nam. Hệ thống pháp luật về hải quan, thuế, đầu tư và đất đai cần tiếp tục hoàn thiện; cùng với đó là yêu cầu giải phóng mặt bằng, huy động nguồn lực đầu tư và xây dựng mô hình quản lý thông thoáng nhưng vẫn bảo đảm kiểm soát hiệu quả.

Tuy nhiên, với quyết tâm chính trị cao cùng các cơ chế đặc thù đã được Quốc hội cho phép thí điểm, Đà Nẵng đang có nhiều điều kiện để tháo gỡ những điểm nghẽn này. Việc phân cấp mạnh cho Ban Quản lý Khu Công nghệ cao và các khu công nghiệp trong quản lý đầu tư, quy hoạch, đất đai và xây dựng được kỳ vọng sẽ rút ngắn thời gian xử lý thủ tục, tạo môi trường đầu tư minh bạch và nâng cao năng lực cạnh tranh của thành phố.

Mục tiêu mà Đà Nẵng hướng đến không chỉ là thu hút thêm nhiều dự án FDI mà còn xây dựng Khu thương mại tự do trở thành động lực tăng trưởng mới của thành phố và khu vực miền Trung. Khi hạ tầng được hoàn thiện, các cơ chế đặc thù được vận hành đồng bộ và dòng vốn đầu tư chiến lược tiếp tục đổ vào, FTZ sẽ trở thành cầu nối quan trọng giữa Việt Nam với các chuỗi cung ứng toàn cầu, thúc đẩy phát triển công nghiệp công nghệ cao, logistics, thương mại quốc tế và dịch vụ hiện đại.

Các đại biểu tham dự hội nghị xúc tiến đầu tư 2025 với chủ đề “Kiến tạo không gian phát triển cùng Khu thương mại tự do (FTZ) Đà Nẵng”.

Việc tiên phong xây dựng Khu thương mại tự do đầu tiên của cả nước không chỉ mở ra cơ hội bứt phá cho Đà Nẵng mà còn tạo tiền đề để Việt Nam tiếp cận các mô hình phát triển kinh tế tiên tiến trên thế giới.

Với sự chuẩn bị đồng bộ về thể chế, hạ tầng và nguồn lực, FTZ Đà Nẵng được kỳ vọng sẽ trở thành "đòn bẩy" thu hút các nhà đầu tư chiến lược, hội tụ dòng vốn quốc tế và góp phần hiện thực hóa mục tiêu đưa Đà Nẵng trở thành trung tâm kinh tế, tài chính, logistics và đổi mới sáng tạo của khu vực.