leftcenterrightdel
 Bà Nguyễn Thúy Hiền cho biết, theo hướng tiếp cận mới, giá xăng dầu cần vận hành theo cơ chế thị trường,  doanh nghiệp được chủ động và chịu trách nhiệm về quyết định giá. Ảnh: Nguyễn Anh

Tại cuộc họp báo thường kỳ của Bộ Công Thương chiều 7/10, thông tin về quản lý, điều hành lĩnh vực xăng dầu, bà Nguyễn Thúy Hiền, Phó Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước cho biết, ngày 30/9, Bộ Công Thương tổ chức hội nghị lấy ý kiến rộng rãi của các đối tượng liên quan về dự thảo Nghị định về kinh doanh xăng dầu. Các nội dung của dự thảo tiếp tục được cơ quan soạn thảo tiếp thu, nghiên cứu để hoàn thiện và trình Chính phủ.

Về cơ chế quản lý giá, mục tiêu xuyên suốt của dự thảo là để giá xăng dầu bám sát cơ chế thị trường, đồng thời bảo đảm sự quản lý của Nhà nước. Dự thảo giao quyền quyết định giá cho doanh nghiệp và doanh nghiệp sẽ tính toán giá bán theo công thức do nhà nước quy định, đồng thời phải kê khai các yếu tố cấu thành giá, giải trình những biến động khi điều chỉnh giá với cơ quan quản lý nhà nước.

Cũng theo bà Nguyễn Thúy Hiền, việc kê khai được thực hiện trên hệ thống cơ sở dữ liệu về giá do Bộ Công Thương xây dựng và áp dụng trên toàn quốc. Hệ thống này sẽ có chức năng cảnh báo những yếu tố bất thường, qua đó hỗ trợ Bộ Công Thương, Sở Công Thương và lực lượng quản lý thị trường kịp thời giám sát, kiểm tra hoạt động quyết định và điều chỉnh giá của doanh nghiệp. 

leftcenterrightdel
 Theo Bộ Công Thương, giá xăng dầu tiếp tục được điều hành theo sát diễn biến thế giới, kết hợp linh hoạt các biện pháp bình ổn khi cần thiết. Ảnh: Nguyễn Anh

Đặc biệt, hệ thống sẽ cảnh báo đối với những trường hợp doanh nghiệp kê khai giá nhưng không giải trình đầy đủ các yếu tố làm giá tăng hoặc giảm. Nhà nước sẽ không còn điều hành giá xăng dầu theo chu kỳ hàng tuần, thay vào đó, doanh nghiệp căn cứ vào chi phí thực tế và các lô hàng mua bán thực tế để xác định giá bán. Khi điều chỉnh giá, doanh nghiệp vẫn phải kê khai và có căn cứ rõ ràng. Trường hợp nhà nước thực hiện bình ổn giá xăng dầu, doanh nghiệp cũng phải căn cứ vào các quy định liên quan để điều chỉnh giá.

Về lo ngại doanh nghiệp có thể “mua thấp, bán cao” hoặc “mua cao, bán cao” mà không bám sát diễn biến thị trường, bà Nguyễn Thúy Hiền cho rằng, không thể quy định cứng nhắc việc mua ở mức giá nào thì phải bán tương ứng ở mức giá đó. Doanh nghiệp có thể mua một lô hàng nhưng chưa bán hết, sau đó tiếp tục nhập lô hàng mới và pha trộn, lưu trữ cùng trong kho. Vì vậy, rất khó xác định và quy định giá bán phải vận động theo từng lô hàng cụ thể.

Theo hướng tiếp cận mới, giá xăng dầu cần vận hành theo cơ chế thị trường, trong đó doanh nghiệp được chủ động và chịu trách nhiệm về quyết định giá, đồng thời phải tuân thủ các nguyên tắc về minh bạch, bám sát tín hiệu thị trường và cạnh tranh.

Mục tiêu của cơ chế điều hành là bảo đảm giá bán của doanh nghiệp phản ánh tương đối sát tín hiệu thị trường, đồng thời bảo đảm nguồn cung và an ninh năng lượng.

Cũng tại buổi họp báo, bà Hiền đã chia sẻ thêm về quy định các thương nhân đầu mối và thương nhân phân phối hoạt động độc lập đều có quyền quyết định giá. Việc giảm tầng nấc trung gian từ 3 xuống 2, thị trường dự kiến sẽ có thêm nhiều thương nhân phân phối được chủ động quyết định giá. Theo tính toán, nếu các doanh nghiệp chuyển đổi ngay theo mô hình mới, có thể có khoảng 10.500 thương nhân phân phối tham gia và tự quyết định giá.

Điều này sẽ tạo ra sự cạnh tranh mạnh hơn giữa thương nhân đầu mối và thương nhân phân phối. Đặc biệt, tại các vùng sâu, vùng xa, nơi thương nhân phân phối có hệ thống hoạt động trực tiếp, cạnh tranh sẽ diễn ra theo những điều kiện khác nhau. Vì vậy, theo cơ quan soạn thảo, với thiết kế hiện nay, khó xảy ra tình trạng thương nhân đầu mối hoàn toàn chi phối giá bán.

Về bảo đảm nguồn cung trong bối cảnh tình hình Trung Đông tiếp tục diễn biến phức tạp, bà Nguyễn Thúy Hiền cho biết, Bộ Công Thương đã chủ động xây dựng các phương án ứng phó ngay từ khi căng thẳng khu vực xảy ra. Trong bối cảnh thị trường dầu mỏ thế giới liên tục biến động, nguồn cung xăng dầu trong nước hiện vẫn được bảo đảm. Các doanh nghiệp đang bám sát tình hình thực hiện tổng nguồn, trong khi lượng tồn kho tại các nhà máy hiện ở mức cao.

Về giá bán của mặt hàng xăng dầu hiện nay, bà cho biết, liên Bộ Công Thương - Tài chính tiếp tục điều hành bám sát diễn biến giá thế giới và sử dụng linh hoạt các công cụ bình ổn. Nhà nước tiếp tục thực hiện các chính sách về thuế nhằm hỗ trợ giá xăng dầu, đồng thời sử dụng Quỹ Bình ổn giá xăng dầu khi cần thiết. Từ nay đến cuối năm, Bộ Công Thương đã cân đối tổng nguồn và về cơ bản có thể đáp ứng đủ xăng dầu phục vụ sản xuất, kinh doanh. Giá xăng dầu tiếp tục được điều hành theo sát diễn biến thế giới, kết hợp linh hoạt các biện pháp bình ổn khi cần thiết.

Nguyễn Anh