    |
 |
| Một khu nhà ở xã hội tại TP HCM. (Ảnh:Mai Phong) |
Được lựa chọn cơ chế "linh hoạt"
Sở Xây dựng TP HCM cho biết, theo quy định hiện hành, việc thực hiện nghĩa vụ nhà ở xã hội trong các dự án nhà ở thương mại, khu đô thị thì có 2 hình thức bằng tiền hoặc bằng đất. Đối với việc thực hiện nghĩa vụ nhà ở xã hội bằng đất thì có 2 hình thức: Bằng đất tại dự án nhà ở thương mại, khu đô thị hoặc tại vị trí khác ngoài phạm vi dự án đó.
Tùy theo từng thời kỳ, việc thực hiện nghĩa vụ nhà ở xã hội tại dự án nhà ở thương mại, khu đô thị đều thực hiện đúng quy định của pháp luật. Chủ trương đầu tư dự án ban hành vào thời kỳ nào thì đã áp dụng quy định của pháp luật vào thời điểm ban hành. Trường hợp, chủ đầu tư xin điều chỉnh chủ trương đầu tư dự án (quy mô, tiến độ, mục tiêu, …) thì căn cứ quy định của pháp luật hiện hành để thực hiện.
Cơ quan tham mưu có tham mưu cho UBND thành phố quyết định việc chủ đầu tư dự án đầu tư xây dựng nhà ở thương mại thực hiện nhà ở xã hội tại dự án theo các hình thức: dành một phần diện tích đất ở trong dự án để xây dựng nhà ở xã hội hoặc bố trí quỹ đất nhà ở xã hội ở vị trí khác hoặc đóng tiền tương đương giá trị quỹ đất để xây dựng nhà ở xã hội, khi chấp thuận chủ trương đầu tư dự án nhà ở thương mại.
Về cơ chế hoán đổi quỹ đất, trường hợp quỹ đất xây dựng nhà ở xã hội được đề xuất phê duyệt quy hoạch, bố trí ở vị trí khác trong cùng khu vực phát triển nhà ở xã hội thì phải bảo đảm điều kiện có diện tích đất là đất ở tương đương hoặc lớn hơn diện tích đất ở có dành để làm nhà ở xã hội của dự án thương mại.
Trường hợp quỹ đất xây dựng nhà ở xã hội được đề xuất phê duyệt quy hoạch, bố trí ở vị trí khác không cùng khu vực phát triển nhà ở xã hội thì phải bảo đảm điều kiện có diện tích đất theo quy hoạch là đất ở và có giá trị tương đương hoặc lớn hơn giá trị quỹ đất nhà ở xã hội của dự án thương mại.
Đồng thời, nhà ở, công trình xây dựng tại quỹ đất xây dựng nhà ở xã hội ở vị trí cũ chỉ được đưa vào kinh doanh sau khi nhà ở, công trình xây dựng tại quỹ đất xây dựng nhà ở xã hội được phê duyệt quy hoạch, bố trí ở vị trí khác được đưa vào kinh doanh.
Về cách thức xác định số tiền chủ đầu tư phải nộp tương đương giá trị quỹ đất để xây dựng nhà ở xã hội đã được quy định cụ thể tại Nghị định số 261/2025 của Chính phủ. Số tiền chủ đầu tư nộp được nộp vào ngân sách địa phương và quản lý, sử dụng theo quy định của pháp luật về ngân sách nhà nước và pháp luật về Quỹ nhà ở quốc gia.
Quan điểm trái chiều
Trước đó, tại Hội thảo “Phát triển nhà ở xã hội tại TP HCM - từ mô hình đến hành động”, ông Phạm Minh Mẫn, Phó Giám đốc Sở Xây dựng TP HCM cho biết sẽ tham mưu trình UBND thành phố ban hành một số biện pháp, chế tài đối với chủ đầu tư dự án chưa hoàn thành nghĩa vụ xây dựng nhà ở xã hội trong quỹ đất 20% tại các dự án nhà ở thương mại.
Ông Mẫn đề xuất các chế tài đối với các dự án nhà ở thương mại có bố trí quỹ đất dành để phát triển nhà ở xã hội mà chậm triển khai sẽ không xem xét giải quyết thủ tục về thông báo nhà ở hình thành trong tương lai đủ điều kiện được bán, cho thuê mua đối với dự án nhà ở thương mại.
Chủ đầu tư phải thực hiện dự án nhà ở xã hội, không được nộp tiền hoặc chuyển đổi vị trí khác. Không xem xét chấp thuận chủ trương đầu tư dự án mới khi chưa hoàn thành nhà ở xã hội tại dự án cũ.