    |
 |
| Bộ Xây dựng tổ chức họp báo thường kỳ quý I/2026. |
Hoàn thiện thể chế, phân cấp mạnh mẽ gắn với cải cách thủ tục hành chính
Tại cuộc họp báo thường kỳ quý I/2026 của Bộ Xây dựng chiều 30/1, báo cáo về kết quả hoạt động của Bộ Xây dựng trong năm vừa qua và một số nhiệm vụ, giải pháp trọng điểm năm 2026, ông Nguyễn Trí Đức, Chánh Văn phòng Bộ Xây dựng cho biết: Nội dung công việc trọng tâm về xây dựng thể chế, pháp luật sẽ được Bộ tiếp tục đẩy mạnh ngay trong đầu năm 2026. Năm 2025, Bộ đã trình và được Quốc hội thông qua 4 Luật, 2 Nghị quyết; đồng thời trình Quốc hội xem xét nội dung về cơ chế, chính sách đặc thù, đặc biệt áp dụng cho dự án đường sắt tốc độ cao trục Bắc – Nam...
Theo đó, Chính phủ đã ban hành 15 Nghị định, 1 Nghị quyết; Thủ tướng Chính phủ ban hành 2 Quyết định do Bộ Xây dựng tham mưu trình. Trong phạm vi thẩm quyền, Bộ trưởng Bộ Xây dựng đã ban hành 58 Thông tư, góp phần kịp thời hoàn thiện hành lang pháp lý cho công tác quản lý nhà nước trong các lĩnh vực xây dựng, giao thông và đô thị.
Thực hiện chủ trương tăng cường phân cấp, phân quyền gắn với mô hình chính quyền địa phương hai cấp, Bộ Xây dựng đã rà soát hơn 600 văn bản quy phạm pháp luật còn hiệu lực, đề xuất thực hiện phân cấp, phân quyền tại gần 70 văn bản. Trên cơ sở đó, Bộ đã trình cấp có thẩm quyền ban hành và ban hành theo thẩm quyền 9 văn bản quy phạm pháp luật nhằm cụ thể hóa việc phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền, quy định rõ chức năng, nhiệm vụ của cơ quan chuyên môn về xây dựng tại địa phương.
Tổng số nhiệm vụ được phân cấp, phân quyền lên tới 118 nhiệm vụ. Đáng chú ý, việc phân cấp được gắn chặt với cải cách thủ tục hành chính, cắt giảm, đơn giản hóa 54/120 thủ tục, đạt tỷ lệ 45%, qua đó tạo điều kiện thuận lợi hơn cho người dân, doanh nghiệp trong quá trình thực hiện các thủ tục đầu tư, xây dựng.
Quản lý quy hoạch đồng bộ, nhà ở xã hội vượt kế hoạch đề ra
Trong lĩnh vực quản lý quy hoạch và kiến trúc, năm 2025 ghi nhận nhiều kết quả quan trọng, đặc biệt là công tác lập và điều chỉnh các quy hoạch chuyên ngành giao thông. Bộ Xây dựng đã hoàn thiện và phê duyệt điều chỉnh Quy hoạch tổng thể phát triển hệ thống cảng hàng không, sân bay toàn quốc đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050, hướng tới mục tiêu phát triển đồng bộ, hiện đại, đáp ứng nhu cầu vận tải, hội nhập quốc tế và bảo đảm quốc phòng, an ninh.
Bộ đã hoàn thành hồ sơ Quy hoạch chi tiết phát triển vùng đất, vùng nước cảng biển thời kỳ 2021–2030, tầm nhìn đến năm 2050; tổ chức thẩm định, phê duyệt 36 quy hoạch liên quan. Quy hoạch mạng lưới đường bộ và đường sắt quốc gia thời kỳ 2021–2030, tầm nhìn đến năm 2050 cũng được xây dựng, trình và được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, tạo nền tảng quan trọng cho phát triển kết cấu hạ tầng giao thông dài hạn.
Công tác thẩm định nhiệm vụ quy hoạch, đồ án quy hoạch tiếp tục được triển khai nghiêm túc, đúng quy định. Trong năm, Bộ đã thẩm định 9 nhiệm vụ quy hoạch, ban hành 8 báo cáo thẩm định trình Thủ tướng Chính phủ; đồng thời thẩm định 9 đồ án quy hoạch và cho ý kiến đối với khoảng 100 đồ án quy hoạch xây dựng thuộc thẩm quyền phê duyệt của UBND cấp tỉnh.
Đối với công tác quản lý đầu tư xây dựng và phát triển kết cấu hạ tầng, năm 2025 được xem là năm bứt phá khi Bộ Xây dựng triển khai và hoàn thành 53 dự án, gồm 15 dự án khởi công và 38 dự án khánh thành, cao hơn rõ rệt so với các năm trước. Đến hết năm 2025, cả nước đã hoàn thành 3.345 km tuyến chính cao tốc, 458 km nút giao và đường dẫn, nâng tổng chiều dài đường bộ cao tốc lên 3.803 km; hoàn thành 1.701 km đường bộ ven biển.
Riêng trong năm 2025, đã hoàn thành 1.491 km cao tốc, 456 km quốc lộ, 251 km đường ven biển; đặc biệt là việc thông xe toàn tuyến cao tốc Bắc – Nam từ Cao Bằng đến Cà Mau. Nhiều dự án quan trọng khác tiếp tục được triển khai như cao tốc Cà Mau – Cái Nước, Quy Nhơn – Pleiku, Tân Phú – Bảo Lộc, đường giao thông Đất Mũi – Cảng Hòn Khoai.
Các dự án hạ tầng giao thông khác cũng đạt nhiều kết quả tích cực, như khởi công dự án thành phần 1 đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng; hoàn thành Nhà ga T3 Tân Sơn Nhất, mở rộng Nhà ga T2 Nội Bài và các hạng mục của Cảng hàng không quốc tế Long Thành giai đoạn 1; đưa vào khai thác các bến 3, 4, 5, 6 tại Cảng biển Lạch Huyện.
Trong công tác quản lý phát triển đô thị, đến tháng 12/2025, tỷ lệ đô thị hóa toàn quốc ước đạt khoảng 45%, tăng 0,7 điểm phần trăm so với năm 2024. Kết quả này cho thấy quá trình đô thị hóa vẫn được duy trì và thúc đẩy, ngay cả khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính và mô hình chính quyền địa phương hai cấp.
Đối với lĩnh vực nhà ở và thị trường bất động sản, năm 2025 ghi nhận nhiều điểm sáng. Việc triển khai Đề án xây dựng ít nhất 1 triệu căn hộ nhà ở xã hội giai đoạn 2021–2030 đạt kết quả tích cực, với hơn 102.600 căn hoàn thành trong năm, vượt 102% kế hoạch. Lũy kế đến hết năm 2025, quy mô các dự án nhà ở xã hội đang triển khai đạt khoảng 657.400 căn.
Công tác hỗ trợ nhà ở cho người có công, hộ nghèo, cận nghèo cũng hoàn thành vượt tiến độ. Đồng thời, Bộ Xây dựng tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách phát triển nhà ở xã hội và thị trường bất động sản, tháo gỡ khó khăn cho 136 dự án, góp phần ổn định thị trường và nâng cao diện tích nhà ở bình quân đầu người lên khoảng 30 m²/người….
Phát huy những kết quả đạt được và khắc phục các tồn tại, hạn chế của năm 2025; đồng thời bám sát các định hướng, chủ trương của Đảng, Nhà nước và chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, Bộ Xây dựng tập trung triển khai hiệu quả các nhiệm vụ, mục tiêu kế hoạch năm 2026 trên cơ sở Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV và chương trình hành động của Chính phủ triển khai Nghị Quyết của Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV.