UBND TP Hồ Chí Minh vừa ban hành Quyết định kèm theo Quy chế phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí, qua đó tăng cường kỷ luật hành chính, trách nhiệm của người đứng đầu và tính minh bạch trong hoạt động của các cơ quan Nhà nước.
Quy chế được áp dụng đối với lãnh đạo UBND thành phố, thủ trưởng các sở, ban, ngành, đơn vị sự nghiệp công lập và UBND các xã, phường, đặc khu.
Theo quy chế, Chánh Văn phòng UBND thành phố là người phát ngôn thường xuyên của UBND thành phố. Việc cung cấp thông tin cho báo chí được đặt trong yêu cầu bảo đảm chính xác, kịp thời, thống nhất và phù hợp với quy định pháp luật.
    |
 |
| TP Hồ Chí Minh tổ chức họp báo để thông tin về tình hình kinh tế - xã hội, công tác chỉ đạo, điều hành và những vấn đề được dư luận quan tâm. |
Không để thông tin chính thống đến sau dư luận
Một trong những điểm đáng chú ý là yêu cầu về thời gian phản hồi đối với các vấn đề quan trọng, phức tạp hoặc đang nhận được sự quan tâm lớn của dư luận.
Khi xảy ra sự kiện quan trọng, có tác động lớn hoặc xuất hiện nhiều ý kiến trái chiều, người phát ngôn phải chủ động cung cấp thông tin ban đầu trong thời hạn theo quy định, trong đó có yêu cầu chậm nhất 24 giờ đối với những trường hợp thuộc diện phải thông tin kịp thời.
Quy định này hướng đến việc rút ngắn khoảng thời gian giữa sự kiện và thông tin chính thống từ cơ quan có thẩm quyền, hạn chế tình trạng thông tin thiếu kiểm chứng, không đầy đủ hoặc không thống nhất xuất hiện trong khi cơ quan chức năng chưa lên tiếng.
Đây cũng là yêu cầu đặt ra trách nhiệm lớn hơn đối với người phát ngôn và người đứng đầu cơ quan, đơn vị. Việc cung cấp thông tin cho báo chí không chỉ được xem là hoạt động truyền thông mà còn là một phần trách nhiệm trong công tác quản lý, điều hành và giải trình trước xã hội.
Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh chịu trách nhiệm toàn diện về công tác phát ngôn của UBND thành phố; đồng thời yêu cầu thủ trưởng các cơ quan, đơn vị không để xảy ra tình trạng chậm trễ, né tránh trong cung cấp thông tin theo quy định.
Quy chế cũng đặt ra yêu cầu xử lý đối với trường hợp cán bộ, công chức tự ý phát ngôn hoặc cung cấp, làm lộ bí mật Nhà nước, thông tin nội bộ chưa được công bố. Những hành vi vi phạm sẽ bị xem xét, xử lý theo quy định pháp luật.
|
 |
| UBND TP Hồ Chí Minh vừa ban hành Quyết định kèm theo Quy chế phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí. |
Chuẩn hóa đầu mối, tăng trách nhiệm
Bên cạnh cung cấp thông tin khi phát sinh vụ việc, quy chế quy định chế độ thông tin định kỳ, trong đó tổ chức họp báo ít nhất 3 tháng một lần để thông tin về tình hình kinh tế - xã hội, công tác chỉ đạo, điều hành và những vấn đề được dư luận quan tâm.
UBND thành phố cũng yêu cầu thủ trưởng các sở, ban, ngành và Chủ tịch UBND các xã, phường, đặc khu tổ chức quán triệt, đôn đốc thực hiện nghiêm Chỉ thị số 25-CT/TU và Nghị định số 244/2026/NĐ-CP của Chính phủ trong toàn thể cán bộ, công chức, viên chức.
Các cơ quan, đơn vị, địa phương phải xây dựng, ban hành quy chế nội bộ về phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí phù hợp quy định hiện hành và tình hình thực tế. Đồng thời, tạo điều kiện thuận lợi cho cơ quan báo chí tác nghiệp, tiếp cận nguồn thông tin chính thống.
UBND thành phố yêu cầu các đơn vị chủ động cử người phát ngôn tham gia các lớp bồi dưỡng, nâng cao kiến thức pháp luật về báo chí cũng như kỹ năng tiếp xúc, ứng xử và trả lời báo chí.
Sở Văn hóa và Thể thao được giao làm đầu mối tham mưu quản lý Nhà nước trong lĩnh vực này; chủ trì triển khai Chỉ thị số 25-CT/TU, phối hợp tuyên truyền, phổ biến pháp luật về báo chí, nâng cao nhận thức và trách nhiệm của các cơ quan, đơn vị trong thực hiện quy định về phát ngôn, cung cấp thông tin.
Sở Văn hóa và Thể thao đồng thời có trách nhiệm tăng cường quản lý Nhà nước về báo chí, chủ động nắm tình hình, kiểm tra, hướng dẫn và xử lý các hành vi vi phạm thuộc thẩm quyền; phối hợp với cơ quan chức năng xử lý hành vi cản trở hoạt động báo chí.
Đáng chú ý, danh sách người phát ngôn của UBND thành phố, các sở, thanh tra thuộc UBND thành phố và UBND cấp xã sẽ được đăng tải, công khai và cập nhật khi có thay đổi. Việc này nhằm tạo đầu mối rõ ràng để cơ quan báo chí liên hệ, tiếp nhận thông tin chính thức.
Việc chuẩn hóa đầu mối và thời hạn cung cấp thông tin được kỳ vọng góp phần hạn chế tình trạng “khoảng trống thông tin”, qua đó nâng cao tính minh bạch, trách nhiệm giải trình của cơ quan Nhà nước và bảo đảm quyền tiếp cận thông tin của người dân.
|
 |
| Danh sách người phát ngôn của UBND thành phố, các sở, thanh tra thuộc UBND thành phố và UBND cấp xã sẽ được đăng tải, công khai và cập nhật khi có thay đổi. |
Khi báo chí phải chờ câu trả lời
Liên quan đến việc cung cấp thông tin cho báo chí, Báo Bảo vệ pháp luật đã nhiều lần liên hệ Sở Nông nghiệp và Môi trường TP Hồ Chí Minh để đề nghị cung cấp thông tin về phản ánh của người dân liên quan một khu dân cư với hơn 20 căn nhà liền kề tại phường An Phú Đông.
Theo phản ánh, khu nhà này có dấu hiệu xây dựng, hoàn công không đúng hiện trạng nhưng vẫn được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất. Đáng chú ý, diện tích thể hiện trên giấy chứng nhận được phản ánh có sự khác biệt so với thực tế và xảy ra tình trạng chồng lấn ranh giới, ảnh hưởng đến quyền lợi của nhiều hộ dân.
Để có thông tin khách quan, đa chiều, Báo Bảo vệ pháp luật đã nhiều lần liên hệ, đề nghị Sở Nông nghiệp và Môi trường TP Hồ Chí Minh làm rõ các nội dung liên quan.
Tuy nhiên, đến nay, theo thông tin phóng viên ghi nhận, báo chưa nhận được phản hồi chính thức từ Sở về những vấn đề được đề nghị cung cấp thông tin.
Thực tế này cho thấy yêu cầu về kỷ luật phát ngôn và trách nhiệm cung cấp thông tin không chỉ là vấn đề quy trình hành chính mà còn liên quan trực tiếp đến quyền tiếp cận thông tin chính thống của người dân và hoạt động tác nghiệp hợp pháp của báo chí.
Trong bối cảnh mạng xã hội phát triển nhanh, khoảng trống thông tin từ cơ quan có thẩm quyền có thể khiến những thông tin chưa được kiểm chứng lan truyền trước khi cơ quan chức năng đưa ra thông tin chính thức.
Quy chế mới của UBND TP Hồ Chí Minh vì vậy đặt ra yêu cầu rõ hơn: cơ quan Nhà nước phải chủ động cung cấp thông tin, người phát ngôn phải có trách nhiệm, còn tình trạng né tránh hoặc chậm cung cấp thông tin cần được xem xét, xử lý theo quy định.