    |
 |
| Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn chủ trì; Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định điều hành nội dung Phiên họp. Ảnh: CTTĐT Quốc hội |
Tiếp tục chương trình Phiên họp thứ 6, sáng 23/9, tại Nhà Quốc hội, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Nghị quyết của Quốc hội về thực hiện thí điểm cơ chế thu hồi và xử lý tài sản liên quan đến tội phạm không qua kết tội.
Cụ thể hóa chủ trương của Đảng, nâng cao hiệu quả thu hồi tài sản
Trình bày Tờ trình tóm tắt về dự án Nghị quyết của Quốc hội về thực hiện thí điểm cơ chế thu hồi và xử lý tài sản liên quan đến tội phạm không qua kết tội, đồng chí Nguyễn Huy Tiến, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Viện trưởng VKSND tối cao nhấn mạnh sự cần thiết ban hành Nghị quyết nhằm cụ thể hóa chủ trương của Đảng (đặc biệt là Kết luận số 19-KL/TW, ngày 2/4/2026 của Bộ Chính trị về Đề án “Cơ chế thu hồi và xử lý tài sản không qua kết tội, bảo đảm phù hợp với thực tiễn của Việt Nam”); thực hiện các cam kết quốc tế, cũng như tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc trong thực tế; nâng cao hiệu quả thu hồi tài sản và đấu tranh phòng, chống tội phạm tham nhũng, lãng phí, tiêu cực…
|
 |
| Đồng chí Nguyễn Huy Tiến, Ủy viên Trung ương Đảng, Viện trưởng VKSND tối cao trình bày Tờ trình. Ảnh:quochoi.vn |
Dự thảo Nghị quyết gồm 3 chương, 24 điều, quy định những vấn đề chung về cơ chế thu hồi và xử lý tài sản liên quan đến tội phạm không qua thủ tục kết tội. Trong đó, quy định áp dụng đối với các vụ án hình sự về các tội gồm: rửa tiền, các tội về xâm phạm trật tự quản lý kinh tế, các tội phạm tham nhũng và tội phạm chức vụ khác, đồng thời quy định loại tài sản thuộc phạm vi áp dụng cơ chế này.
Quy định các trường hợp áp dụng cơ chế khi việc truy cứu trách nhiệm hình sự không thể thực hiện hoặc không thể tiếp tục thực hiện do các căn cứ theo quy định pháp luật. Đồng thời, quy định Viện kiểm sát là cơ quan có thẩm quyền khởi kiện hoặc yêu cầu giải quyết vụ việc dân sự về thu hồi và xử lý tài sản không qua thủ tục kết tội.
Dự thảo Nghị quyết cũng quy định về thẩm quyền giải quyết của Tòa án theo nguyên tắc gắn với nơi giải quyết vụ án hình sự hoặc nơi có tài sản, hoặc nơi cư trú của người có liên quan; và nhiệm vụ, quyền hạn của Viện kiểm sát trong việc kiểm tra, xác minh, thu thập tài liệu, chứng cứ và yêu cầu áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời.
|
 |
| Đồng chí Nguyễn Huy Tiến, Ủy viên Trung ương Đảng, Viện trưởng VKSND tối cao trình bày Tờ trình. Ảnh:quochoi.vn |
Bên cạnh đó, quy định trách nhiệm phối hợp của các cơ quan tiến hành tố tụng trong vụ án hình sự và các cơ quan, đơn vị liên quan nhằm bảo đảm thực hiện hiệu quả cơ chế; quy định về trình tự, thủ tục giải quyết việc thu hồi và xử lý tài sản liên quan đến tội phạm không qua kết tội; quy định về tổ chức thực hiện và các điều khoản thi hành.
Viện trưởng VKSND tối cao Nguyễn Huy Tiến cho biết, thời gian thực hiện thí điểm là 2 năm, kể từ ngày 1/3/2027. Nghị quyết không áp dụng đối với hành vi phạm tội xảy ra trước 0 giờ 0 phút ngày 1/3/2027. Dự kiến, nguồn lực và điều kiện đảm bảo sẽ không làm tăng đầu mối tổ chức và biên chế; đồng thời, thực hiện theo kinh phí thường xuyên hàng năm được giao cho ngành Kiểm sát.
Tán thành với 3 nhóm tội phạm được áp dụng thí điểm
Trình bày Báo cáo tóm tắt thẩm tra dự án Nghị quyết của Quốc hội về thực hiện thí điểm cơ chế thu hồi và xử lý tài sản liên quan đến tội phạm không qua kết tội, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội Phan Chí Hiếu cho biết, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp (UBPLTP) nhất trí sự cần thiết xây dựng Nghị quyết nhằm thể chế hóa chủ trương của Đảng về thu hồi tài sản tham nhũng, đặc biệt là Kết luận số 19-KL/TW của Bộ Chính trị về Đề án “Cơ chế thu hồi và xử lý tài sản không qua kết tội, bảo đảm phù hợp với thực tiễn của Việt Nam”; tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn.
|
 |
| Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội Phan Chí Hiếu trình bày Báo cáo thẩm tra. Ảnh:quochoi.vn |
Nội dung dự thảo Nghị quyết phù hợp với chủ trương, đường lối của Đảng; bảo đảm tính hợp hiến và tính thống nhất với hệ thống pháp luật, cơ bản bảo đảm tính khả thi; phù hợp với các điều ước quốc tế, cam kết quốc tế có liên quan mà Việt Nam là thành viên; bảo đảm yêu cầu về quốc phòng, an ninh; bảo đảm yêu cầu về cải cách thủ tục hành chính; phân quyền, phân cấp; bình đẳng giới, chính sách dân tộc.
Liên quan đến các vụ án hình sự áp dụng cơ chế thu hồi và xử lý tài sản không qua kết tội (Điều 5), UBPLTP tán thành với 3 nhóm tội phạm được áp dụng thí điểm cơ chế thu hồi và xử lý tài sản không qua kết tội, bao gồm: Tội rửa tiền; Các tội phạm xâm phạm trật tự quản lý kinh tế; Các tội phạm tham nhũng và tội phạm khác về chức vụ) như trong dự thảo Nghị quyết đã bảo đảm bám sát và thể chế hoá phù hợp Kết luận của cấp có thẩm quyền.
|
 |
| Viện trưởng VKSND tối cao Nguyễn Huy Tiến và Phó Viện trưởng Thường trực VKSND tối cao Hồ Đức Anh (ngoài cùng bên trái) tham dự Phiên họp. Ảnh:quochoi.vn |
Đồng thời, đề nghị VKSND tối cao nghiên cứu, bổ sung các quy định để đáp ứng yêu cầu đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số trong các thủ tục (giao nhận hồ sơ, thụ lý, kiểm tra, xác minh, thu thập tài liệu, chứng cứ, thông báo công khai....).
Ngoài ra, UBPLTP cũng bổ sung thêm quan điểm thẩm tra về một số nội dung cụ thể khác của dự án Nghị quyết.
Chủ nhiệm UBPLTP nêu rõ, trình tự, thủ tục xây dựng Nghị quyết; ngôn ngữ, thể thức, kỹ thuật trình bày, dự thảo cơ bản bảo đảm quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật. Hồ sơ dự án Nghị quyết đã bảo đảm đầy đủ thành phần theo quy định, đủ điều kiện để trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét, cho ý kiến trước khi trình Quốc hội…
Ủy ban Thường vụ Quốc hội cơ bản nhất trí với Tờ trình của VKSND tối cao
Qua thảo luận, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cơ bản nhất trí với Tờ trình của VKSND tối cao và Báo cáo thẩm tra của UBPLTP về dự án Nghị quyết của Quốc hội về thực hiện thí điểm cơ chế thu hồi và xử lý tài sản liên quan đến tội phạm không qua kết tội; đồng thời, khẳng định sự cần thiết ban hành Nghị quyết nhằm thể chế hóa chủ trương của Đảng, nhất là thể chế hóa Kết luận số 19-KL/TW ngày 2/4/2026 của Bộ Chính trị về Đề án “Cơ chế thu hồi và xử lý tài sản không qua kết tội, bảo đảm phù hợp với thực tiễn của Việt Nam”.
|
 |
| Các đại biểu tham dự Phiên họp. Ảnh:quochoi.vn |
Các ý kiến tham gia góp ý vào các nội dung của dự thảo Nghị quyết như: về giải thích từ ngữ (Điều 3); về các vụ án hình sự áp dụng cơ chế thu hồi và xử lý tài sản không qua kết tội (Điều 5); về tài sản thuộc phạm vi áp dụng cơ chế thu hồi và xử lý không qua kết tội (Điều 6); về trường hợp áp dụng cơ chế thu hồi và xử lý tài sản liên quan đến tội phạm không qua kết tội (Điều 7); về trách nhiệm thụ lý và thông báo của Tòa án (Điều 18); về trách nhiệm chứng minh (Điều 19)...
Thay mặt Ban soạn thảo dự án Nghị quyết, Viện trưởng Nguyễn Huy Tiến cho biết, VKSND tối cao sẽ tiếp tục nghiên cứu và tiếp thu đầy đủ các ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội và ý kiến thẩm tra của UBPLTP để tiếp tục hoàn thiện dự thảo Nghị quyết đảm bảo chất lượng cao nhất trước khi trình Quốc hội xem xét, thông qua…
Hồ sơ dự án Nghị quyết đủ điều kiện trình Quốc hội xem xét, thông qua tại Kỳ họp thứ 2
Kết luận nội dung Phiên họp, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định cho biết, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đánh giá cao VKSND tối cao đã chủ động, khẩn trương, tích cực chuẩn bị Hồ sơ dự án Nghị quyết theo đúng phân công của cơ quan có thẩm quyền và đúng Chương trình xây dựng pháp luật của Quốc hội. Hồ sơ bảo đảm đầy đủ thành phần theo quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật và được chuẩn bị công phu, kỹ lưỡng, bám sát Kết luận của cơ quan có thẩm quyền.
|
 |
| Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định kết luận nội dung Phiên họp. Ảnh:quochoi.vn |
Ủy ban Thường vụ Quốc hội cũng đánh giá cao UBPLTP đã chủ động phối hợp và tham gia sớm cùng VKSND tối cao, tổ chức thẩm tra nghiêm túc, khẩn trương, có chất lượng cùng sự tham gia của Thường trực Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban của Quốc hội.
Ủy ban Thường vụ Quốc hội nhất trí Hồ sơ dự án Nghị quyết đủ điều kiện trình Quốc hội xem xét, thông qua tại Kỳ họp thứ 2 (tháng 10/2026) nhằm kịp thời thể chế hóa chủ trương của Đảng, cụ thể là thể chế hóa Kết luận số 19-KL/TW ngày 2/4/2026 của Bộ Chính trị về Đề án “Cơ chế thu hồi và xử lý tài sản không qua kết tội, bảo đảm phù hợp với thực tiễn của Việt Nam”.
Ủy ban Thường vụ Quốc hội tán thành với nhiều nội dung của dự thảo Nghị quyết do VKSND tối cao trình và ý kiến thẩm tra của UBPLTP. Thời gian thí điểm 2 năm theo đúng kết luận của cấp có thẩm quyền và được thực hiện từ ngày 1/3/2027.
Để tiếp tục hoàn thiện Hồ sơ trình Quốc hội, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định đề nghị VKSND tối cao nghiên cứu tiếp thu tối đa ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, ý kiến của Tòa án nhân dân tối cao, ý kiến thẩm tra của UBPLTP, Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban khác của Quốc hội... để bảo đảm bám sát thực tiễn và thể chế hóa đầy đủ các nội dung theo yêu cầu tại Kết luận số 19-KL/TW của Bộ Chính trị; bổ sung các lập luận, thuyết minh làm rõ thêm các nội dung cần thiết để tạo sự đồng thuận cao khi trình Quốc hội xem xét, cho ý kiến...