Người nông dân dễ bị thiệt hại khi buông lỏng hậu kiểm trong lĩnh vực nông nghiệp

Quang cảnh phiên làm việc của Quốc hội chiều 12/8 (Ảnh: CTTĐT Quốc hội).

Chiều ngày 12/8, tiếp tục chương trình Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên, Quốc hội khóa XVI thảo luận ở hội trường về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật có liên quan đến thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường.

Tại phiên thảo luận, các ý kiến đại biểu bày tỏ sự quan tâm tới việc cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh, phân quyền thủ tục hành chính trong dự thảo Luật; đồng thời nhấn mạnh cắt giảm thủ tục hành chính phải đi kèm với tăng cường hậu kiểm, đảm bảo kiểm soát chặt chẽ, nhất là đối với những lĩnh vực có nguy cơ tác động trực tiếp đến sản xuất, sức khỏe cộng đồng và môi trường. Bên cạnh đó, phân cấp, phân quyền phải thực sự gắn với điều kiện và nguồn lực thực hiện…

Người nông dân dễ bị thiệt hại khi buông lỏng hậu kiểm

Phát biểu thảo luận tại hội trường, đại biểu Nguyễn Thị Yến Nhi (Đoàn ĐBQH tỉnh Vĩnh Long) đánh giá, cắt giảm thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh và chi phí tuân thủ không chỉ giải phóng nguồn lực cho doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ nông dân mà còn góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của nông sản, thúc đẩy đầu tư vào chế biến, bảo quản và chuỗi giá trị. Theo đại biểu, đây là hướng đi phù hợp với mục tiêu cải thiện mạnh mẽ môi trường đầu tư kinh doanh mà Chính phủ đang quyết liệt chỉ đạo.

Đại biểu Nguyễn Thị Yến Nhi phát biểu thảo luận (Ảnh: CTTĐT Quốc hội).

Tuy nhiên, đại biểu nêu rõ, điều quan trọng là quá trình cải cách phải song hành với việc củng cố năng lực quản lý và phải kiểm soát được rủi ro.

Cho ý kiến về việc chuyển từ tiền kiểm sang tự công bố và hậu kiểm tại Luật Trồng trọt và Luật Chăn nuôi, đại biểu Nguyễn Thị Yến Nhi nêu quan điểm, vật tư nông nghiệp như giống cây trồng, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, thức ăn chăn nuôi tác động trực tiếp đến năng suất, chất lượng nông sản, sức khỏe cộng đồng và thu nhập của hàng triệu nông dân.

Các đại biểu tham dự phiên thảo luận (Ảnh: CTTĐT Quốc hội).

Thực tiễn cho thấy khi buông lỏng hậu kiểm, người nông dân dễ bị thiệt hại bởi giống giả, phân bón, vật tư kém chất lượng. Vì vậy, khi giảm tiền kiểm, đề nghị đồng thời tăng cường hậu kiểm thực chất.

Theo đại biểu, cần quy định rõ trách nhiệm và chế tài đủ sức răn đe; bố trí nguồn lực, công cụ cho công tác hậu kiểm; thiết lập cơ chế truy xuất nguồn gốc và công khai đầy đủ thông tin tự công bố trên Cổng thông tin điện tử để người dân, hiệp hội cùng giám sát.

Giảm tiền kiểm thì phải thiết lập được cơ chế hậu kiểm tương ứng

Cũng quan tâm tới vấn đề này, đại biểu Nguyễn Đặng Ân (Đoàn ĐBQH tỉnh Lạng Sơn) khẳng định, cắt giảm thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh phải gắn với quản lý theo mức độ rủi ro và năng lực hậu kiểm.

Đại biểu Nguyễn Đặng Ân phát biểu thảo luận (Ảnh: CTTĐT Quốc hội).

Theo đại biểu, vấn đề quan tâm không phải là cắt được bao nhiêu thủ tục, mà sau khi cắt thì Nhà nước quản lý bằng công cụ nào? Vì vậy, theo đại biểu, đối với những lĩnh vực có nguy cơ tác động trực tiếp đến sản xuất, sức khỏe cộng đồng và môi trường, việc giảm tiền kiểm thì phải thiết lập được cơ chế hậu kiểm tương ứng.

“Do đó, tôi đề nghị tiếp tục rà soát theo hướng rủi ro thấp thì mạnh dạn cắt giảm, rủi ro cao thì thủ tục có thể giảm nhưng công cụ quản lý không được buông lỏng. Mỗi điều kiện kinh doanh, thủ tục bãi bỏ cần được xác định phương thức quản lý thay thế, cơ quan chịu trách nhiệm và dữ liệu phục vụ hậu kiểm, không tạo ra giấy phép con hoặc các điều kiện khác”, đại biểu Nguyễn Đặng Ân kiến nghị.

Cùng với đó, đại biểu đề nghị, các hệ thống kỹ thuật, cơ sở dữ liệu và quyền khai thác dữ liệu của địa phương phải được chuẩn bị đồng bộ để thực hiện đúng nguyên tắc: “không yêu cầu người dân, doanh nghiệp cung cấp lại thông tin Nhà nước đã có”, tránh tình trạng pháp luật đã đơn giản hóa nhưng người dân, doanh nghiệp vẫn phải kê khai, nộp lại thông tin.

Tránh tình trạng thẩm quyền đã chuyển nhưng năng lực thì chưa theo kịp

Về vấn đề phân quyền thủ tục hành chính, đại biểu Thạch Phước Bình (Đoàn ĐBQH tỉnh Vĩnh Long) đề nghị giao thẩm quyền phải đi cùng với điều kiện thực hiện và cơ chế phối hợp.

Đại biểu Thạch Phước Bình phát biểu thảo luận (Ảnh: CTTĐT Quốc hội).

Khoản 4 Điều 2 sửa đổi khoản 3 Điều 67 Luật Bảo vệ và Kiểm dịch thực vật đã giao cho Ủy ban nhân dân cấp tỉnh tổ chức kiểm tra chất lượng thuốc bảo vệ thực vật nhập khẩu. Khoản 5 và khoản 6 Điều 3 sửa Điều 39 và Điều 58 Luật Chăn nuôi giao cấp tỉnh cấp, thu hồi các giấy chứng nhận tương ứng.

Đại biểu đề nghị bảo đảm nhân lực chuyên môn, dữ liệu dùng chung, hạ tầng kỹ thuật và kinh phí hậu kiểm; tránh tình trạng thẩm quyền đã chuyển nhưng năng lực thì chưa theo kịp.

Đại biểu Dương Khắc Mai phát biểu thảo luận (Ảnh: CTTĐT Quốc hội).

Cùng quan tâm đến nội dung này, bày tỏ sự đồng tình với chủ trương đẩy mạnh phân cấp, phân quyền trong dự án Luật, vì những nhiệm vụ gắn trực tiếp với địa bàn, nếu giao cho địa phương thực hiện, về nguyên tắc sẽ giúp rút ngắn thời gian xử lý, phát huy tính chủ động và sát thực tiễn hơn, tuy nhiên đại biểu Dương Khắc Mai (Đoàn ĐBQH tỉnh Lâm Đồng) cho rằng, cần quán triệt một nguyên tắc: phân quyền không chỉ là chuyển thẩm quyền từ Trung ương xuống địa phương, mà phải là chuyển đồng bộ cả trách nhiệm, điều kiện thực hiện, nguồn lực và công cụ để thực hiện thẩm quyền đó…