Đồng chí Nguyễn Mạnh Hưng, Phó Tổng Biên tập Báo Bảo vệ pháp luật; đồng chí Nguyễn Đức Lê, Phó Trưởng phòng Nghiệp vụ Quản lý thị trường, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương) đồng chủ trì Hội thảo.

Tham dự Hội thảo có các chuyên gia, nhà khoa học, đại diện một số cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp,…

leftcenterrightdel
Đồng chí Nguyễn Mạnh Hưng, Phó Tổng Biên tập Báo Bảo vệ pháp luật; đồng chí Nguyễn Đức Lê, Phó Trưởng phòng Nghiệp vụ Quản lý thị trường, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương) đồng chủ trì Hội thảo.

Từ hoàn thiện pháp luật đến nâng cao hiệu quả thực thi

Phát biểu khai mạc Hội thảo, đồng chí Nguyễn Mạnh Hưng, Phó Tổng Biên tập Báo Bảo vệ pháp luật cho biết, trong nền kinh tế tri thức và kỷ nguyên số, sở hữu trí tuệ không chỉ là vấn đề bảo vệ quyền, mà ngày càng trở thành nguồn lực phát triển, tài sản của doanh nghiệp và một thước đo năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.

Cùng với sự phát triển nhanh của thương mại điện tử, kinh tế số và các mô hình kinh doanh mới, hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ cũng ngày càng đa dạng, tinh vi, không còn giới hạn trong không gian thương mại truyền thống mà đang dịch chuyển mạnh lên môi trường số.

Đặc biệt, năm 2026 đánh dấu bước chuyển quan trọng khi Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ đã có hiệu lực, đặt ra những yêu cầu mới về đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, khai thác tài sản trí tuệ và nâng cao hiệu quả bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ.

Vì vậy, vấn đề đặt ra hiện nay không chỉ là hoàn thiện pháp luật, mà quan trọng hơn là làm thế nào để pháp luật đi vào cuộc sống, được thực thi nghiêm minh, đồng bộ và hiệu quả.

leftcenterrightdel
Đồng chí Nguyễn Mạnh Hưng, Phó Tổng Biên tập Báo Bảo vệ pháp luật phát biểu khai mạc Hội thảo.

“Với vị trí là cơ quan báo chí của VKSND tối cao, Báo Bảo vệ pháp luật xác định tuyên truyền, phổ biến pháp luật; phát hiện những vấn đề từ thực tiễn thi hành pháp luật; đồng thời tạo diễn đàn trao đổi giữa cơ quan quản lý, cơ quan thực thi, giới chuyên gia và cộng đồng doanh nghiệp là trách nhiệm quan trọng của mình”, đồng chí Nguyễn Mạnh Hưng nhấn mạnh.

Theo đồng chí Nguyễn Mạnh Hưng, Hội thảo tập trung làm rõ ba vấn đề lớn: Thứ nhất, nhận diện đúng thực trạng, những phương thức, thủ đoạn mới và những khó khăn, “điểm nghẽn” trong phát hiện, xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, nhất là trên môi trường số.

Thứ hai, làm rõ những vấn đề đặt ra trong cơ chế phối hợp giữa các cơ quan quản lý, cơ quan thực thi pháp luật, chủ thể quyền và doanh nghiệp; bảo đảm xử lý vi phạm kịp thời, nghiêm minh và có sức răn đe.

Thứ ba, đề xuất những giải pháp thiết thực, khả thi để pháp luật về sở hữu trí tuệ thực sự trở thành công cụ bảo vệ đổi mới sáng tạo, bảo vệ doanh nghiệp chân chính, bảo vệ người tiêu dùng và kiến tạo môi trường kinh doanh minh bạch, bình đẳng.

Hàng giả, xâm phạm sở hữu trí tuệ tiếp tục là điểm nóng

leftcenterrightdel
Đồng chí Nguyễn Đức Lê, Phó Trưởng phòng Nghiệp vụ Quản lý thị trường, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương) phát biểu tại Hội thảo.

Phát biểu tại Hội thảo, đồng chí Nguyễn Đức Lê, Phó Trưởng phòng Nghiệp vụ Quản lý thị trường, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương) cho biết, trong những năm qua, lực lượng Quản lý thị trường đã duy trì kiểm tra các địa bàn, mặt hàng trọng điểm; tiếp nhận thông tin từ doanh nghiệp và chủ thể quyền; phối hợp với lực lượng chức năng xử lý hàng hóa giả mạo nhãn hiệu, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ tại cơ sở kinh doanh, kho hàng và trên các kênh bán trực tuyến. Công tác tuyên truyền, hướng dẫn nhận biết hàng giả và trao đổi thông tin với doanh nghiệp được triển khai cùng với hoạt động kiểm tra, xử lý.

leftcenterrightdel
 Các đại biểu tham dự Hội thảo.
leftcenterrightdel
Các đại biểu tham dự Hội thảo.

Giai đoạn 2021- 2025 lực lượng Quản lý thị trường đã xử lý 19.876 vụ vi phạm về sở hữu trí tuệ; tổng số tiền phạt khoảng 241,2 tỉ đồng, trị giá hàng hóa tịch thu, tiêu hủy khoảng 235,2 tỉ đồng và chuyển cơ quan điều tra 37 vụ.

Trong đợt cao điểm từ ngày 7 - 30/5/2026 (cao điểm truển khai Công điện 38), toàn lực lượng kiểm tra 4.701 vụ, xử lý 3.730 vụ với 4.147 hành vi vi phạm; chuyển cơ quan điều tra 37 vụ; tổng tiền phạt khoảng 41,4 tỉ đồng, trị giá tang vật khoảng 22,2 tỉ đồng.

Trong đó, lĩnh vực sở hữu trí tuệ tiếp tục là "điểm nóng" của đợt cao điểm khi chiếm hơn 40% tổng số vụ vi phạm bị xử lý. Cụ thể, lực lượng Quản lý thị trường đã kiểm tra 1.862 vụ việc, phát hiện và xử lý 1.520 vụ xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp, thu nộp ngân sách hơn 15 tỉ đồng tiền xử phạt và xử lý lượng hàng hóa vi phạm trị giá trên 12 tỉ đồng, chuyển cơ quan điều tra 24 vụ có dấu hiệu tội phạm.

Đẩy mạnh công nghệ, siết phối hợp để xử lý vi phạm

leftcenterrightdel
 Toàn cảnh Hội thảo.

Theo đồng chí Nguyễn Đức Lê, bên cạnh những kết quả đạt được, thực tiễn kiểm tra, xử lý các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, đặc biệt đối với hàng hóa giả mạo nhãn hiệu và xâm phạm quyền đối với nhãn hiệu, vẫn đặt ra một số khó khăn, thách thức.

leftcenterrightdel
 Đại diện Chi Cục Điều tra Chống buôn lậu, Cục Hải quan (Bộ Tài chính) phát biểu tham luận.

Về giải pháp thời gian tới, đồng chí Nguyễn Đức Lê cho rằng cần tăng cường ứng dụng công nghệ và xây dựng cơ sở dữ liệu phục vụ xác minh, xử lý vi phạm. Nghiên cứu ứng dụng công nghệ nhận diện hình ảnh, đối chiếu dấu hiệu trên hàng hóa với thông tin bảo hộ và dữ liệu do chủ thể quyền cung cấp, qua đó rút ngắn thời gian xác minh và nâng cao hiệu quả phát hiện vi phạm.

Thiết lập cơ chế phối hợp thường xuyên, trực tiếp giữa cơ quan thực thi và chủ thể quyền. Xây dựng đầu mối và kênh tương tác thống nhất để chủ thể quyền, đại diện chủ thể quyền cung cấp, cập nhật hồ sơ chứng minh quyền, thông tin ủy quyền, đặc điểm nhận diện hàng thật - hàng giả, danh sách tổ chức, cá nhân được phép sản xuất, phân phối hoặc sử dụng nhãn hiệu; đồng thời tiếp nhận yêu cầu xác minh của cơ quan thực thi và cung cấp tài liệu phục vụ xử lý vụ việc.

Bên cạnh đó nâng cao năng lực phát hiện và xử lý vi phạm trên môi trường thương mại điện tử. Chuyển dần từ phương thức kiểm tra chủ yếu dựa trên địa điểm kinh doanh truyền thống sang kết hợp giám sát trực tuyến, phân tích dữ liệu và xác minh ngoài thực địa; tập trung vào các tài khoản, gian hàng, nhóm hàng và đối tượng có nguy cơ cao.

leftcenterrightdel
 Đại diện Công ty luật THB Law phát biểu tham luận.

Đồng thời, tăng cường cơ chế phối hợp, chia sẻ thông tin giữa lực lượng Quản lý thị trường với cơ quan quản lý thương mại điện tử, các nền tảng số và các lực lượng chức năng để truy vết chủ thể kinh doanh, kho hàng và chuỗi cung ứng phía sau hoạt động bán hàng trực tuyến.

Hoàn thiện cơ chế chia sẻ thông tin và phối hợp liên ngành trong xử lý vụ việc. Tăng cường kết nối, trao đổi dữ liệu giữa lực lượng Quản lý thị trường với Công an, Hải quan, cơ quan quản lý nhà nước về sở hữu trí tuệ, cơ quan quản lý thương mại điện tử và các lực lượng liên quan; hình thành cơ chế cảnh báo, chuyển giao thông tin nhanh đối với vụ việc có dấu hiệu vi phạm nghiêm trọng, liên tỉnh, liên vùng hoặc có yếu tố xuyên biên giới.

Đối với vụ việc có dấu hiệu tội phạm, cần tăng cường phối hợp ngay từ giai đoạn xác minh, thu thập và củng cố chứng cứ để bảo đảm việc chuyển giao hồ sơ được kịp thời, đầy đủ và có khả năng tiếp tục xử lý.

leftcenterrightdel
Đại diện Cục Sở hữu trí tuệ, Bộ Khoa học và Công nghệ phát biểu tham luận.

Tiếp tục rà soát, hoàn thiện quy định và hướng dẫn nghiệp vụ thực thi quyền sở hữu trí tuệ. Tập trung tháo gỡ những khó khăn phát sinh trong xác định dấu hiệu xâm phạm, chứng minh quyền, giám định sở hữu trí tuệ, thu thập và sử dụng chứng cứ điện tử, xác định giá trị hàng hóa vi phạm và chuyển giao vụ việc có dấu hiệu tội phạm. Đồng thời, xây dựng tài liệu hướng dẫn nghiệp vụ theo hướng dễ tra cứu, dễ áp dụng, gắn với các tình huống thực tế, giúp bảo đảm sự thống nhất trong thực thi giữa các địa phương.

Ngoài ra cần nâng cao năng lực chuyên môn của lực lượng thực thi. Tổ chức đào tạo, tập huấn chuyên sâu theo nhóm đối tượng quyền, nhóm hàng hóa và phương thức vi phạm; chú trọng kỹ năng thu thập chứng cứ điện tử, điều tra nguồn hàng và xử lý vi phạm trên môi trường số. Tăng cường các chương trình đào tạo có sự tham gia của chủ thể quyền, hiệp hội ngành hàng, chuyên gia và các cơ quan thực thi trong nước, quốc tế để cập nhật phương thức, thủ đoạn vi phạm mới.

leftcenterrightdel
Đại diện Hiệp hội các nhà sản xuất xe máy Việt Nam (VAMM) phát biểu tham luận.

Cũng tại Hội thảo, các đại biểu đã lắng nghe và thảo luận nhiều tham luận thiết thực xoay quanh các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật sở hữu trí tuệ trong sản xuất, kinh doanh và lưu thông hàng hóa.

leftcenterrightdel
 Các đại biểu chụp ảnh lưu niệm.
Phan Hải