leftcenterrightdel
 Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn chủ trì Phiên họp (ảnh: CTTĐT Quốc hội).

Tiếp tục Phiên họp thứ 3, sáng 10/6, tại Nhà Quốc hội, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định, Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét, cho ý kiến đối với dự án Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh Trình tự, thủ tục xem xét, quyết định áp dụng các biện pháp xử lý hành chính tại Tòa án nhân dân.

Sửa đổi, bổ sung 6 nội dung cơ bản của Pháp lệnh

Trình bày Tờ trình tóm tắt dự án Pháp lệnh, Phó Chánh án Tòa án nhân dân tối cao Nguyễn Văn Tiến nhấn mạnh sự cần thiết xây dựng dự án Pháp lệnh trên cơ sở sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh số 03 để bảo đảm đồng bộ, thống nhất với quy định của Luật Phòng, chống ma túy; khắc phục những khó khăn, bất cập của thực tiễn. Quá trình xây dựng dự án Pháp lệnh, Tòa án nhân dân tối cao đã thực hiện đầy đủ theo quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật.

leftcenterrightdel
 Phó Chánh án Tòa án nhân dân tối cao Nguyễn Văn Tiến trình bày Tờ trình tóm tắt dự án Pháp lệnh (ảnh: CTTĐT Quốc hội).

Trên cơ sở Luật Phòng, chống ma túy và để bảo đảm phù hợp với thực tiễn, dự thảo Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số nội dung cơ bản như sau:

Thứ nhất, bổ sung quy định về gửi, giao, nhận văn bản, quyết định, hồ sơ, tài liệu bằng phương tiện điện tử nhằm thể chế hóa chủ trương của Đảng về đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số (tại Điều 6a). Đồng thời, để bảo đảm triển khai có hiệu quả quy định này, phù hợp với cơ sở hạ tầng của từng cơ quan, dự thảo Pháp lệnh quy định “Tòa án nhân dân tối cao, VKSND tối cao, Bộ Công an trong phạm vi, chức năng, quyền hạn hướng dẫn thực hiện khoản này”.

Thứ hai, sửa đổi, bổ sung quy định về trình tự, thủ tục phiên họp xem xét, quyết định đưa đi cai nghiện bắt buộc (phiên họp có tính chất sơ thẩm); phiên họp xem xét, giải quyết khiếu nại, kiến nghị, kháng nghị đối với quyết định của Tòa án (phiên họp có tính chất phúc thẩm) theo hướng không quy định chi tiết trình tự hỏi, tranh luận của người tham gia phiên họp mà giao Thẩm phán căn cứ vào tính chất, nội dung của từng vụ việc chủ động điều hành việc hỏi, tranh luận để bảo đảm hiệu quả và rút ngắn thời gian giải quyết vụ việc (tại Điều 21 và Điều 25). 

Thứ ba, rút ngắn một số thời hạn trong quá trình xem xét, quyết định áp dụng biện pháp xử lý hành chính đưa đi cai nghiện bắt buộc nhằm giải quyết vụ việc nhanh chóng, kịp thời, giảm áp lực cho công tác quản lý, tạm giữ người nghiện ma túy, như: rút ngắn thời hạn xem xét, quyết định áp dụng biện pháp đưa đi cai nghiện bắt buộc; thời hạn Tòa án thông báo việc thụ lý hồ sơ; thời hạn Tòa án xem xét ra các quyết định; thời hạn mở phiên họp, xem xét quyết định áp dụng biện pháp xử lý hành chính; thời hạn bổ sung hồ sơ, tài liệu; thời hạn khiếu nại, kiến nghị, kháng nghị quyết định của Tòa án (tại các Điều 8, 12, 17 và 20).

leftcenterrightdel
 Các đại biểu tham dự Phiên họp (ảnh: CTTĐT Quốc hội).

Thứ tư, quy định trường hợp Kiểm sát viên vắng mặt tại phiên họp xem xét, quyết định áp dụng biện pháp xử lý hành chính đưa đi cai nghiện bắt buộc (sơ thẩm) thì Tòa án không hoãn phiên họp nhằm đề cao trách nhiệm của cơ quan nhà nước trong việc thực hiện nhiệm vụ được giao, bảo đảm việc giải quyết vụ việc đúng thời hạn (tại Điều 20); Đối với phiên họp xem xét, giải quyết khiếu nại, kiến nghị, kháng nghị quyết định của Tòa án (phúc thẩm) thì giữ nguyên quy định hiện hành. Theo đó, Kiểm sát viên phải tham gia phiên họp, nếu vắng mặt thì Tòa án hoãn phiên họp (Điều 34).

Thứ năm, bổ sung Điều 28a về tạm đình chỉ hoặc miễn chấp hành phần thời gian áp dụng biện pháp xử lý hành chính đưa đi cai nghiện bắt buộc còn lại để phù hợp với quy định của Luật Phòng, chống ma túy. Theo quy định của Luật Xử lý vi phạm hành chính hiện hành thì người nghiện ma túy đang cai nghiện bắt buộc có thể được giảm thời hạn cai nghiện ma túy. Tuy nhiên, theo quy định tại Điều 39 của Luật Phòng, chống ma túy đổi tượng này không được giảm thời hạn cai nghiện.

Thứ sáu, rà soát, chỉnh sửa một số điều luật cụ thể để bảo đảm phù hợp, thống nhất với Luật Phòng, chống ma túy. Trong đó, bỏ quy định về dẫn chiếu đến các điểm, khoản, điều cụ thể của Luật Xử lý vi phạm hành chính, Luật Phòng, chống ma túy để bảo đảm tính ổn định của Pháp lệnh nếu sau này có sửa đổi, bổ sung. Đồng thời, bổ sung quy định Tòa án nhân dân tối cao trong phạm vi chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn hướng dẫn thực hiện Pháp lệnh này tại khoản 3 Điều 2 của dự thảo Pháp lệnh.

Trình bày Báo cáo tóm tắt thẩm tra về dự án Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh số 03/2022/UBTVQH15 về Trình tự, thủ tục xem xét, quyết định áp dụng các biện pháp xử lý hành chính tại TAND, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội Phan Chí Hiếu tán thành sự cần thiết sửa đổi, bổ sung Pháp lệnh số 03 với đầy đủ cơ sở chính trị, pháp lý, thực tiễn. Việc sửa đổi, bổ sung Pháp lệnh số 03 để bảo đảm phù hợp với các quy định mới của Luật Phòng, chống ma túy năm 2025 và đáp ứng yêu cầu đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số.

VKSND tối cao đóng góp thêm hai ý kiến

Phát biểu thảo luận tại Phiên họp, đồng chí Nguyễn Duy Giảng, Phó Viện trưởng VKSND tối cao cho biết, VKSND tối cao cơ bản nhất trí với nội dung Tờ trình của Tòa án nhân dân tối cao và đóng góp thêm hai ý kiến.

leftcenterrightdel
 Đồng chí Nguyễn Duy Giảng, Phó Viện trưởng VKSND tối cao phát biểu thảo luận tại Phiên họp (ảnh: CTTĐT Quốc hội).

Thứ nhất, liên quan đến quy định về phương thức giao nhận văn bản, hồ sơ, tài liệu (trong đó đã bổ sung phương thức điện tử), VKSND tối cao đề nghị sửa đổi, bổ sung Điều 4 của Pháp lệnh số 03/2022/UBTVQH15. Theo Phó Viện trưởng VKSND tối cao Nguyễn Duy Giảng, hiện nay, Điều 4 mới chỉ quy định Viện kiểm sát có quyền nghiên cứu hồ sơ tại Tòa án và quyền sao chụp hồ sơ vụ việc. Vì vậy, khi đã áp dụng phương thức điện tử, VKSND tối cao đề nghị bổ sung quy định Viện kiểm sát có quyền được nhận tài liệu, hồ sơ bằng phương thức điện tử.

Thứ hai, tại Điều 6a, VKSND tối cao nhất trí với nội dung dự thảo. Tuy nhiên, đối với quy định Tòa án nhân dân tối cao, VKSND tối cao và Bộ Công an trong phạm vi chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của mình hướng dẫn thực hiện, Phó Viện trưởng VKSND tối cao Nguyễn Duy Giảng đề nghị giao Tòa án nhân dân tối cao chủ trì, phối hợp với VKSND tối cao và Bộ Công an hướng dẫn thực hiện. Theo đồng chí Phó Viện trưởng VKSND tối cao, việc giao một cơ quan chủ trì sẽ đảm bảo tính đồng bộ, thống nhất và liên thông trong quá trình thực hiện.

leftcenterrightdel
  Các đại biểu tham dự Phiên họp (ảnh: CTTĐT Quốc hội).

Phát biểu tiếp thu, giải trình các ý kiến đại biểu nêu tại Phiên họp, đồng chí Nguyễn Văn Tiến, Phó Chánh án Tòa án nhân dân tối cao cho biết, đối với các ý kiến của đồng chí Nguyễn Duy Giảng, Phó Viện trưởng VKSND tối cao, về Điều 4, Tòa án nhân dân tối cao tiếp thu ý kiến và khẳng định hoàn toàn có thể thực hiện việc gửi hồ sơ, tài liệu cho Viện kiểm sát qua phương thức điện tử.

Về Điều 6a, trước đề nghị của đồng chí Phó Viện trưởng VKSND tối cao Nguyễn Duy Giảng về việc giao Tòa án chủ trì làm đầu mối phối hợp, Tòa án nhân dân tối cao sẵn sàng tiếp thu để cùng với Bộ Công an và VKSND tối cao xây dựng văn bản hướng dẫn.

Tiếp thu ý kiến của VKSND tối cao

Phát biểu kết luận nội dung thảo luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định cho biết, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đánh giá cao và thống nhất về sự cần thiết sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh số 03/2022/UBTVQH15. Tòa án nhân dân tối cao đã chuẩn bị hồ sơ kỹ lưỡng, đầy đủ và chất lượng theo đúng quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật. Ủy ban Thường vụ Quốc hội cũng đánh giá cao sự tích cực, đổi mới trong công tác thẩm tra của Ủy ban Pháp luật và Tư pháp cùng các cơ quan của Quốc hội.

leftcenterrightdel
 Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định phát biểu kết luận nội dung thảo luận (ảnh: CTTĐT Quốc hội).

Ủy ban Thường vụ Quốc hội tán thành cơ bản với dự thảo Pháp lệnh về phạm vi sửa đổi, bổ sung, tập trung vào các nội dung trọng tâm:

Về trình tự, thủ tục: Hoàn thiện việc Tòa án xem xét, quyết định áp dụng biện pháp xử lý hành chính đưa người nghiện ma túy đi cai nghiện bắt buộc để phù hợp với quy định của Luật Phòng, chống ma túy năm 2021.

Về giao nhận hồ sơ, tài liệu: Tán thành bổ sung phương thức sử dụng điện tử bên cạnh các phương thức truyền thống nhằm đẩy mạnh chuyển đổi số và phát huy nền tảng công nghệ của Tòa án, giúp rút ngắn thời gian giải quyết vụ việc.

Tiếp thu ý kiến của đồng chí Phó Viện trưởng VKSND tối cao Nguyễn Duy Giảng về việc sửa đổi Điều 4, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định giao Tòa án nhân dân tối cao chủ trì, phối hợp với VKSND tối cao, Bộ Công an hướng dẫn thực hiện quy định này.

leftcenterrightdel
  Các đại biểu tham dự Phiên họp (ảnh: CTTĐT Quốc hội).

Về sự có mặt của Kiểm sát viên: Tại phiên họp sơ thẩm, nếu Kiểm sát viên vắng mặt thì vẫn tiến hành phiên họp. Tại phiên họp phúc thẩm, bắt buộc phải có mặt Kiểm sát viên; nếu Kiểm sát viên vắng mặt thì phải hoãn phiên họp.

Về điều hành phiên họp: Tán thành quy định mang tính khái quát để Thẩm phán chủ động, linh hoạt trong điều hành phù hợp với đặc điểm, tính chất của từng phiên họp.

Về thời hạn và hình thức phiên họp: Tán thành rút ngắn thời hạn tối đa để Tòa án xem xét, quyết định nhằm đẩy nhanh tiến độ. Đồng thời, tán thành việc tổ chức phiên họp trực tiếp kết hợp trực tuyến, gắn với bảo đảm an ninh mạng và bảo vệ quyền con người.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định đề nghị, Tòa án nhân dân tối cao chủ trì, phối hợp với Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp cùng các cơ quan liên quan hoàn thiện dự thảo Pháp lệnh, trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét thông qua bằng văn bản.

Cùng với đó, Tòa án nhân dân tối cao cần phối hợp tốt với các cơ quan để tổ chức thi hành Pháp lệnh hiệu quả, đúng nguyên tắc của Đảng và Nhà nước.

Minh Khôi