    |
 |
| Quang cảnh phiên làm việc của Quốc hội sáng 9/4 (Ảnh: Media Quốc hội). |
Sáng 9/4, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI nghe Tờ trình và Báo cáo thẩm tra về Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trợ giúp pháp lý.
Mở rộng đối tượng được trợ giúp pháp lý
Tờ trình do Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng trình bày nêu rõ, việc sửa đổi, bổ sung Luật Trợ giúp pháp lý năm 2017 nhằm tiếp tục thể chế hóa chủ trương của Đảng về xây dựng, phát triển hệ thống trợ giúp pháp lý chuyên nghiệp, hiện đại, dễ tiếp cận, mở rộng đối tượng được trợ giúp pháp lý, ứng dụng mạnh mẽ công nghệ thông tin, chuyển đổi số; đồng thời khắc phục các vướng mắc, bất cập trong thực tiễn thi hành Luật và phù hợp với mô hình tổ chức chính quyền địa phương hai cấp.
|
 |
| Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng trình bày tờ trình (Ảnh: Media Quốc hội). |
Về các nội dung cơ bản, dự thảo Luật bỏ điều kiện "có khó khăn về tài chính" đối với các nhóm đối tượng như: cha đẻ, mẹ đẻ, vợ, chồng, con của liệt sĩ và người có công nuôi dưỡng khi liệt sĩ còn nhỏ; người nhiễm chất độc da cam; người khuyết tật để mở rộng diện người được trợ giúp pháp lý.
Bên cạnh đó, bổ sung quy định Trợ giúp viên pháp lý chuyển công tác đến Trung tâm trợ giúp pháp lý thuộc địa phương khác thì được cấp lại thẻ, mở rộng đối tượng có thể trở thành cộng tác viên trợ giúp pháp lý và không giới hạn địa bàn đăng ký làm cộng tác viên trợ giúp pháp lý.
Về tổ chức thực hiện, Chính phủ đề xuất sửa đổi điều kiện thành lập chi nhánh của Trung tâm trợ giúp pháp lý theo hướng không giới hạn, chỉ được thành lập tại địa bàn ở vùng có điều kiện kinh tế-xã hội đặc biệt khó khăn, giao thông không thuận lợi đến Trung tâm trợ giúp pháp lý.
Về vụ việc trợ giúp pháp lý tham gia tố tụng, dự thảo Luật bổ sung người bị tố giác, người bị kiến nghị khởi tố, người bị giữ trong trường hợp khẩn cấp có yêu cầu trợ giúp pháp lý thì cơ quan, người có thẩm quyền tiến hành tố tụng có trách nhiệm thông báo cho Trung tâm trợ giúp pháp lý.
|
 |
| Các đại biểu tham dự phiên họp (Ảnh: Media Quốc hội). |
Bộ trưởng Hoàng Thanh Tùng cũng cho biết, dự thảo Luật mở rộng diện người được trợ giúp, bổ sung một số đối tượng trợ giúp pháp lý như người dân tộc thiểu số thuộc dân tộc rất ít người, người có khó khăn đột xuất do thiên tai, hỏa hoạn và một số đối tượng khác.
Với nội dung về ứng dụng công nghệ và chuyển đổi số, dự thảo Luật bổ sung trách nhiệm Bộ Tư pháp trong việc ứng dụng công nghệ thông tin, công nghệ số và triển khai chuyển đổi số trong hoạt động trợ giúp pháp lý. Xây dựng, quản lý, vận hành thường xuyên và nâng cấp hệ thống thông tin và cơ sở dữ liệu trợ giúp pháp lý. Thực hiện kết nối, tích hợp, chia sẻ dữ liệu trợ giúp pháp lý với Cổng pháp luật quốc gia.
Về trách nhiệm phối hợp, Bộ trưởng Hoàng Thanh Tùng nhấn mạnh, các Bộ, ngành và Ủy ban nhân dân cấp tỉnh có trách nhiệm phối hợp Bộ Tư pháp trong việc tạo lập, tích hợp, chia sẻ, khai thác, quản lý, sử dụng dữ liệu thông qua kết nối liên thông với cơ sở dữ liệu trợ giúp pháp lý trên Cổng pháp luật quốc gia. Đồng thời, bổ sung trách nhiệm phối hợp với tổ chức thực hiện trợ giúp pháp lý của Ủy ban nhân dân cấp xã và trách nhiệm của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức thành viên trong giám sát, phối hợp thực hiện trợ giúp pháp lý.
Việc thực hiện trợ giúp pháp lý chủ yếu do các tổ chức dịch vụ pháp lý đảm nhiệm
Nêu quan điểm thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu cho biết, Ủy ban cơ bản tán thành sự cần thiết, mục đích xây dựng Luật; cơ bản tán thành với phạm vi sửa đổi, bổ sung của dự án Luật.
|
 |
| Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu trình bày báo cáo thẩm tra (Ảnh: Media Quốc hội). |
Ủy ban Pháp luật và Tư pháp cũng cơ bản tán thành với các nội dung sửa đổi, bổ sung theo đề xuất của Chính phủ.
Thứ nhất, mở rộng đối tượng người được trợ giúp pháp lý theo hướng bỏ điều kiện “có khó khăn về tài chính” đối với một số nhóm đối tượng quy định tại Luật Trợ giúp pháp lý hiện hành, đồng thời, bổ sung một số nhóm đối tượng mới.
Thứ hai, lược bỏ quy định về điều kiện và địa bàn được thành lập Chi nhánh của Trung tâm trợ giúp pháp lý nhà nước và giao Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh thẩm quyền được chủ động quyết định thành lập, và lựa chọn địa bàn đặt Chi nhánh.
Thứ ba, sửa đổi, bổ sung quy định về bổ nhiệm, miễn nhiệm, cấp thẻ, thu hồi thẻ trợ giúp viên pháp lý; tiêu chuẩn, điều kiện cấp thẻ của cộng tác viên trợ giúp pháp lý.
Thứ tư, lược bỏ một số quy định về hồ sơ, trình tự, thủ tục hành chính và giao Chính phủ, Bộ trưởng Tư pháp quy định chi tiết.
|
 |
| Các đại biểu tham dự phiên họp (Ảnh: Media Quốc hội). |
Bên cạnh đó, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp đề nghị tiếp tục nghiên cứu xây dựng lộ trình đổi mới mạnh mẽ mô hình trợ giúp pháp lý theo hướng Nhà nước giữ vai trò chủ đạo, thiết kế chính sách, đặt hàng và kiểm soát chất lượng trợ giúp pháp lý, còn việc thực hiện trợ giúp pháp lý chủ yếu do các tổ chức dịch vụ pháp lý đảm nhiệm.
Chủ nhiệm Phan Chí Hiếu cho biết, có ý kiến đề nghị bổ sung trường hợp trợ giúp viên pháp lý bị miễn nhiệm là người “Bị áp dụng biện pháp xử lý hành chính đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc, cơ sở giáo dục bắt buộc” tại khoản 5 Điều 1 để phòng ngừa rủi ro liên quan đến phẩm chất đạo đức, không để những người này tham gia vào hoạt động trợ giúp pháp lý.
Cơ quan thẩm tra đề nghị quy định về yêu cầu, thụ lý vụ việc trợ giúp pháp lý (khoản 8 Điều 1) theo hướng xác định nguyên tắc cho phép thực hiện trợ giúp pháp lý trong các trường hợp cần thiết khi chưa thể cung cấp đầy đủ hồ sơ yêu cầu trợ giúp pháp lý, đồng thời giao Chính phủ quy định chi tiết về hồ sơ, trình tự, thủ tục có liên quan.