    |
 |
| Quang cảnh phiên làm việc của Quốc hội chiều 4/11. Ảnh: Quốc hội |
Chiều 4/11, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 2, tại phiên thảo luận ở hội trường về dự án Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi), quy định về thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự, an toàn giao thông đường bộ đã trở thành đề tài thu hút sự quan tâm của nhiều đại biểu Quốc hội khóa XVI khi cơ quan soạn thảo đề xuất nâng thời hiệu từ 1 năm lên 2 năm.
Trong bối cảnh công nghệ thông tin và hạ tầng chuyển đổi số phát triển mạnh mẽ, nhiều ý kiến đại biểu đề xuất giữ nguyên thời hiệu 1 năm như hiện hành để tránh gây dồn tích vi phạm và ảnh hưởng tới quyền lợi của người dân. Giải trình trước Quốc hội, Bộ trưởng Bộ Công an Lương Tam Quang khẳng định sẽ rà soát, điều chỉnh quy định này cho phù hợp với thực tiễn trên nền tảng dữ liệu quản lý toàn quốc…
Đẩy mạnh chuyển đổi số cho phép xử lý nhanh, đề nghị giữ nguyên thời hiệu 1 năm
Phát biểu tại hội trường, đại biểu Nguyễn Trường Giang (Đoàn ĐBQH tỉnh Lâm Đồng) đánh giá cao việc cơ quan chủ trì soạn thảo đã tiếp thu ý kiến tại tổ để chỉnh lý thời hiệu xử phạt giao thông đường bộ giảm từ 3 năm (theo Tờ trình ban đầu) xuống 2 năm. Tuy nhiên, đại biểu đề nghị Quốc hội tiếp tục xem xét giảm thời hiệu trong lĩnh vực này xuống 1 năm như quy định hiện hành.
|
 |
| Đại biểu Nguyễn Trường Giang (Đoàn ĐBQH tỉnh Lâm Đồng) phát biểu thảo luận. Ảnh: Quốc hội |
Đại biểu Nguyễn Trường Giang đưa ra 4 lý do cụ thể:
Thứ nhất, nguyên tắc cốt lõi của xử lý vi phạm hành chính là mọi hành vi vi phạm phải được phát hiện, ngăn chặn kịp thời và xử lý nhanh chóng, công khai, khách quan. Đại biểu dẫn chứng thực tế trường hợp xe tải trọng lớn ở Gia Lai vi phạm chạy quá tốc độ 32 lần (từ ngày 15/6 đến ngày 4/8/2026) được phát hiện qua hệ thống camera giám sát nhưng chưa được xử lý ngay. Điều đó cho thấy việc xử lý kịp thời có ý nghĩa quan trọng trong việc nhanh chóng lập lại trật tự quản lý hành chính.
Thứ hai, việc tăng thời hiệu xử phạt tuy tạo thuận lợi cho cơ quan quản lý nhưng có thể dẫn đến tình trạng chậm trễ trong phát hiện và xử lý. Khi hành vi vi phạm không được ngăn chặn kịp thời, người dân có thể tiếp tục vô ý vi phạm nhiều lần và sẽ bị áp dụng tình tiết tăng nặng "vi phạm hành chính nhiều lần".
Thứ ba, Cục Cảnh sát giao thông và các địa phương hiện đang đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, điển hình là việc thông báo vi phạm qua ứng dụng VNeID và VNeTrafic. Đối với chủ xe có tài khoản định danh mức độ 2, hệ thống tự động gửi thông báo vi phạm chỉ sau khoảng 2 giờ kể từ khi tra cứu dữ liệu.
|
 |
| Các đại biểu tham dự phiên họp. Ảnh: Quốc hội |
Tại Hà Nội, khoảng 5.000 camera AI "mắt thần" hoạt động 24/24 giờ đã được đưa vào vận hành và dự kiến lắp đặt thêm 20.000 camera AI trên 993 tuyến phố. Trong bối cảnh chuyển đổi số giúp xử lý vi phạm nhanh chóng như hiện nay, việc đề xuất tăng thời hiệu là không phù hợp.
Thứ tư, lĩnh vực giao thông đường bộ có đối tượng tác động rất rộng, chiếm tới 97,9% tổng số vụ việc xử lý vi phạm trật tự an toàn giao thông toàn quốc (2,34 triệu trên tổng số 2,39 triệu trường hợp trong 6 tháng đầu năm 2026). Việc hỗ trợ của công nghệ trong lĩnh vực này thuận lợi hơn nhiều so với hàng hải hay đường thủy nội địa. Từ đó, đại biểu đề nghị quy định thời hiệu xử phạt trong lĩnh vực trật tự, an toàn giao thông đường bộ là 1 năm.
Kéo dài thời hiệu dễ dẫn đến dồn tích vi phạm, tiền phạt vượt khả năng chi trả
Tham gia thảo luận về nội dung này, đại biểu Phạm Văn Hòa (Đoàn ĐBQH tỉnh Đồng Tháp) bày tỏ sự băn khoăn trước đề xuất kéo dài thời hiệu xử phạt vi phạm giao thông đường bộ, đồng thời nhận định mức thời hiệu 1 năm hoặc 2 năm là khoảng thời gian vừa đủ để lực lượng Cảnh sát giao thông thi hành nhiệm vụ.
|
 |
| Đại biểu Phạm Văn Hòa (Đoàn ĐBQH tỉnh Đồng Tháp) phát biểu thảo luận. Ảnh: Quốc hội |
Đại biểu Phạm Văn Hòa phân tích, việc xử lý vi phạm giao thông đường bộ hiện nay chủ yếu áp dụng phương thức phạt nguội thông qua dữ liệu hình ảnh trích xuất từ camera. Sau khi ghi nhận hành vi vi phạm, cơ quan chức năng mới tiến hành gửi thông báo để đối tượng biết và ban hành quyết định xử phạt theo quy định.
Nếu thời hiệu xử phạt bị kéo dài lên 2 năm, nhiều người tham gia giao thông sẽ không biết bản thân đã mắc lỗi. Do không nhận được thông báo kịp thời, người dân có thể tiếp tục vi phạm nhiều lần trong suốt thời gian dài.
Đại biểu cảnh báo hệ quả thực tế là khi quyết định xử lý được gửi tới, tổng số tiền phạt dồn tích qua nhiều lần vi phạm sẽ trở thành một khoản tiền rất lớn, vượt quá khả năng tài chính của người vi phạm. Tình trạng này sẽ dẫn đến việc người dân không thể đóng nổi tiền phạt, làm kéo dài thời gian thi hành quyết định hoặc dẫn đến việc người vi phạm bỏ luôn phương tiện bị tạm giữ. Do đó, đại biểu đề nghị cơ quan soạn thảo cân nhắc kỹ lưỡng quy định này.
Tăng thời hiệu làm kéo dài thời gian tạm dừng đăng kiểm và bất lợi cho người dân
Cùng chung quan điểm đề nghị giữ nguyên thời hiệu xử phạt 1 năm, đại biểu Nguyễn Khánh Vũ (Đoàn ĐBQH tỉnh Quảng Trị) cho rằng các hành vi vi phạm trật tự, an toàn giao thông đường bộ chủ yếu được phát hiện ngay tại chỗ hoặc qua phương tiện kỹ thuật nghiệp vụ, không đòi hỏi thời gian xác minh kéo dài. Việc tăng thời hiệu lên 2 năm sẽ phát sinh nhiều ảnh hưởng bất lợi cho người dân.
|
 |
| Đại biểu Nguyễn Khánh Vũ (Đoàn ĐBQH tỉnh Quảng Trị) phát biểu thảo luận. Ảnh: Quốc hội |
Đại biểu Nguyễn Khánh Vũ nêu rõ hai điểm vướng mắc:
Một là, khi thời hiệu xử phạt bị kéo dài, thời gian tạm dừng đăng kiểm hoặc đăng ký phương tiện cũng bị kéo dài tương ứng, bởi việc tạm dừng chỉ chấm dứt khi vụ việc được giải quyết xong hoặc hết thời hiệu xử phạt.
Hai là, tình tiết tăng nặng "vi phạm nhiều lần" sẽ bị áp dụng rộng hơn đối với các vi phạm chưa bị ra quyết định xử phạt và chưa hết thời hiệu. Thực tế có nhiều trường hợp người dân vi phạm nhiều lần nhưng chưa được thông báo nên không thể chủ động nộp phạt sớm để tránh bị cộng dồn vi phạm.
Đại biểu phân tích thêm, đối với những trường hợp cố tình không đến giải quyết hay trốn tránh, dự thảo luật đã thiết kế sẵn cơ chế tạm dừng tính thời hiệu và tạm dừng đăng kiểm phương tiện. Do đó, việc nâng thời hiệu xử phạt đối với lĩnh vực này là chưa cần thiết.
Đại biểu đề nghị Quốc hội bỏ cụm từ "trật tự, an toàn giao thông đường bộ" tại điểm a khoản 1 Điều 6 để lĩnh vực này tiếp tục áp dụng thời hiệu 1 năm theo điểm d khoản 1 Điều 6.
Sẽ đề xuất điều chỉnh thời hiệu xử phạt trong lĩnh vực trật tự, an toàn giao thông đường bộ
Phát biểu tiếp thu và giải trình trước Quốc hội ở cuối phiên thảo luận, Đại tướng Lương Tam Quang, Bộ trưởng Bộ Công an (cơ quan chủ trì soạn thảo dự án luật) trân trọng ghi nhận các ý kiến đóng góp của các đại biểu Quốc hội.
|
 |
| Bộ trưởng Bộ Công an Lương Tam Quang phát biểu tiếp thu và giải trình trước Quốc hội. Ảnh: Quốc hội |
Về thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính, Bộ trưởng Lương Tam Quang cho biết, cơ quan soạn thảo sẽ rà soát, đề xuất chỉ quy định thời hiệu xử phạt 3 năm đối với lĩnh vực như quản lý bảo hiểm, hưu trí bổ sung và cung cấp dịch vụ xếp hạng tín nhiệm chứng khoán, bảo vệ môi trường, dầu khí và hoạt động khoáng sản để phù hợp với tính chất phức tạp, cần nhiều thời gian để xác minh, phân tích, kiểm định, giám định đối với một số hành vi vi phạm trong các lĩnh vực này.
Đồng thời, sẽ đề xuất điều chỉnh thời hiệu xử phạt trong lĩnh vực trật tự, an toàn giao thông đường bộ để phù hợp với thực tế các hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực này.
Nhiều đại biểu Quốc hội quan tâm đến xử phạt trong lĩnh vực trật tự, an toàn giao thông đường bộ, Bộ trưởng Lương Tam Quang cho biết, Thủ tướng Chính phủ đã quy định và Bộ Công an sẽ xây dựng một đề án và đề án này đã khởi công, đã làm trung tâm dữ liệu quản lý, giám sát, xử lý vi phạm và điều hành giao thông trong toàn quốc.
|
 |
| Các đại biểu tham dự phiên họp. Ảnh: Quốc hội |
“Thứ Bảy vừa qua, Thủ tướng, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ đã chủ trì với Bộ Công an và tất cả các tỉnh, thành phố để triển khai đề án này. Khi triển khai đề án này, chúng tôi sẽ xử lý nội dung này trên dữ liệu và khi xử lý trên dữ liệu, chúng tôi sẽ xác định được đúng hành vi vô ý hoặc vi phạm nhiều lần. Chúng tôi cũng sẽ tham mưu Chính phủ có những quy định vi phạm lần đầu là nhắc nhở, lần thứ hai là cảnh cáo và nếu vi phạm nhiều lần thì sẽ phạt khung cao nhất”.
Bộ trưởng Lương Tam Quang cho biết, cơ quan soạn thảo sẽ nghiên cứu kỹ lưỡng, tiếp thu tối đa để chỉnh lý, hoàn thiện dự án Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi) bảo đảm chất lượng, khả thi trước khi báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến và trình Quốc hội thông qua tại kỳ họp thứ 2.