    |
 |
| Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn chủ trì; Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên điều hành nội dung Phiên họp. Ảnh: CTTĐT Quốc hội |
Tiếp tục chương trình Phiên họp thứ 6, chiều 24/9, tại Nhà Quốc hội, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi).
Bổ sung quy định nghĩa vụ của doanh nghiệp khi kinh doanh theo phương thức thương mại điện tử
Trình bày Tờ trình của Chính phủ về dự án Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi), Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên cho biết, việc xây dựng dự án Luật nhằm kịp thời tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình thi hành Luật An toàn thực phẩm năm 2010.
    |
 |
| Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên trình bày Tờ trình. Ảnh: CTTĐT Quốc hội |
Dự thảo Luật quy định chung về an toàn thực phẩm; quyền và nghĩa vụ của cơ sở kinh doanh thực phẩm; điều kiện đối với thực phẩm; điều kiện đối với cơ sở kinh doanh thực phẩm; biện pháp quản lý an toàn thực phẩm; hoạt động thử nghiệm thực phẩm, giám định phục vụ quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm (ATTP); hệ thống thông tin về ATTP; truy xuất nguồn gốc về ATTP; thông tin, truyền thông về ATTP, quảng cáo, ghi nhãn thực phẩm; quản lý nhà nước về ATTP.
Dự thảo Luật gồm 76 điều, 9 chương, bổ sung một số vấn đề như: Nguyên tắc áp dụng Luật để áp dụng trong trường hợp Luật An toàn thực phẩm và các Luật khác có xung đột pháp luật; Một số hành vi bị nghiêm cấm cho phù hợp với các văn bản pháp luật hiện hành và thực tiễn; Nghĩa vụ của doanh nghiệp khi kinh doanh theo phương thức thương mại điện tử và bổ sung điều kiện đảm bảo ATTP của các cơ sở giao đồ ăn trực tuyến; Nghĩa vụ của tổ chức cá nhân, cung cấp suất ăn tập thể không vì mục đích kinh doanh…
    |
 |
| Các đại biểu tham dự Phiên họp. Ảnh: CTTĐT Quốc hội |
Về phân cấp, phân quyền, Dự thảo Luật đã cụ thể hóa nguyên tắc phân cấp, phân quyền thống nhất một đầu mối, quy định Chính phủ thống nhất quản lý nhà nước về ATTP; Cơ quan quản lý nhà nước ATTP trung ương là cơ quan chịu trách nhiệm trước Chính phủ thực hiện quản lý nhà nước về ATTP. Phân quyền cho Ủy ban nhân dân các cấp thực hiện quản lý nhà nước trong phạm vi địa phương và giao Chính phủ quy định chi tiết trách nhiệm cụ thể của từng cấp.
Phân cấp tiếp nhận hồ sơ công bố và cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện ATTP: giao Chính phủ quy định thẩm quyền cấp, gia hạn, thu hồi bản công bố sản phẩm và Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện ATTP theo hướng đẩy mạnh phân cấp tối đa cho cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp tỉnh thực hiện.
Còn nhiều băn khoăn về tính khả thi của dự thảo Luật
Thay mặt Cơ quan thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội Nguyễn Thanh Hải nhấn mạnh, Thường trực Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường (KH,CN&MT) nhận thấy, dự thảo Luật cơ bản bám sát và thể chế hóa các chủ trương, đường lối của Đảng trong giai đoạn hiện nay. Tuy nhiên, đề nghị tiếp tục nghiên cứu, rà soát các quy định tại dự thảo Luật để bảo đảm tương thích, cập nhật, nội luật hóa các nội dung liên quan của các cam kết, điều ước quốc tế mà Việt Nam tham gia hoặc là thành viên.
    |
 |
| Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội Nguyễn Thanh Hải trình bày Báo cáo thẩm tra. Ảnh: CTTĐT Quốc hội |
Cùng với đó, Thường trực Ủy ban KH,CN&MT còn nhiều băn khoăn về tính khả thi của dự thảo Luật, theo đó phụ thuộc vào 5 điều kiện nhưng vẫn chưa được bảo đảm một cách rõ ràng, gồm: Mức độ phụ thuộc quá lớn vào văn bản quy định chi tiết (37/76 điều giao cho Chính phủ quy định); Năng lực hệ thống thử nghiệm hậu kiểm chưa đáp ứng; Nguồn kinh phí đầu tư cơ sở dữ liệu số chưa bảo đảm; Nguồn lực thực hiện việc quản lý, thực thi ở địa phương chưa được đánh giá kỹ; Thời điểm có hiệu lực cần đủ dài để doanh nghiệp chuẩn bị.
Đối với các nội dung cụ thể, Báo cáo thẩm tra đề cập đến một số nội dung đề nghị Cơ quan chủ trì soạn thảo nghiên cứu, làm rõ như: Quyền và nghĩa vụ của tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh thực phẩm (từ Điều 7 đến Điều 12); Điều kiện bảo đảm an toàn đối với thực phẩm tăng cường vi chất dinh dưỡng (Điều 16); Hậu kiểm và chế tài xử lý vi phạm (Điều 58 và Điều 59); Hệ thống thông tin dữ liệu và chuyển đổi số (từ Điều 63 đến Điều 68)…
Cần quy định rõ trách nhiệm quản lý an toàn thực phẩm đối với dịch vụ giao đồ ăn trực tuyến
Thảo luận tại Phiên họp, các đại biểu cơ bản đồng tình với sự cần thiết của việc sửa đổi luật sau hơn 15 năm thi hành, trong đó tập trung phân tích sâu về mô hình quản lý nhà nước “một đầu mối”, quy định “thực phẩm giả” cũng như tính khả thi khi áp dụng vào thực tiễn và nhiều nội dung khác…
Phát biểu kết luận Phiên họp, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên cho biết, Ủy ban Thường vụ Quốc hội thống nhất với sự cần thiết sửa đổi toàn diện Luật An toàn thực phẩm 2010.
    |
 |
| Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên phát biểu kết luận Phiên họp. Ảnh: CTTĐT Quốc hội |
Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị, việc xây dựng dự thảo Luật phải quán triệt sâu sắc và thể chế hóa đầy đủ Chỉ thị 17 của Ban Bí thư về kiện toàn tổ chức bộ máy quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm theo hướng thống nhất “chỉ một đầu mối chịu trách nhiệm” từ Trung ương đến địa phương. Đồng thời, công tác lập pháp phải thể chế hóa các quan điểm chỉ đạo của Bộ Chính trị về chuyển đổi số triệt để, cắt giảm thủ tục hành chính, loại bỏ giấy phép không phù hợp và chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm dựa trên dữ liệu.
Về cắt giảm thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho rằng, cần rà soát kỹ các quy định nhằm giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp, đặc biệt là quy định bắt buộc bổ sung vi chất dinh dưỡng vào thực phẩm.
Đối với các sản phẩm đã được cấp bản đăng ký công bố, việc điều chỉnh chỉ bắt buộc đăng ký lại khi có thay đổi cốt lõi về bản chất, an toàn hoặc công dụng; các điều chỉnh kỹ thuật nhỏ sẽ do doanh nghiệp tự cập nhật lên hệ thống dữ liệu số mà không phải chờ cơ quan chức năng chấp thuận.
    |
 |
| Các đại biểu tham dự Phiên họp. Ảnh: CTTĐT Quốc hội |
Bên cạnh đó, cần quy định rõ thời hạn hiệu lực của Giấy đăng ký bản công bố sản phẩm, Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm; đồng thời làm rõ trách nhiệm quản lý đối với dịch vụ giao đồ ăn trực tuyến, thức ăn đường phố và các chủ sàn thương mại điện tử, mạng xã hội.
Về công tác hậu kiểm và chuyển đổi số, Dự thảo Luật cần hoàn thiện quy định về chuyển đổi số, tiến tới xây dựng Cổng dữ liệu quốc gia về an toàn thực phẩm dùng chung duy nhất, bảo đảm kết nối thông suốt với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Đổi mới công tác hậu kiểm được xác định là khâu then chốt. Hoạt động hậu kiểm phải đi vào bản chất và có giá trị thực chất, tập trung kiểm tra thực tế tại cơ sở sản xuất và lấy mẫu kiểm nghiệm trên thị trường thay vì chỉ hậu kiểm trên hồ sơ thủ tục.
Ủy ban Thường vụ Quốc hội lưu ý cần đánh giá kỹ tính khả thi của dự thảo Luật; Các quy định chuyển tiếp phải được rà soát đầy đủ, xác định thời điểm và lộ trình hiệu lực phù hợp để không tạo khoảng trống pháp lý hay gây gián đoạn hoạt động của doanh nghiệp.
Về lộ trình trình, Ủy ban Thường vụ Quốc hội thống nhất trình Quốc hội xem xét, cho ý kiến lần đầu tại Kỳ họp thứ 2 (tháng 10/2026) và xem xét thông qua dự án Luật tại Kỳ họp thứ 3 (tháng 5/2027).