65 năm Viện kiểm sát quân sự: Giữ vững kỷ cương, bảo vệ pháp chế trong Quân đội

Trung tướng Trần Đức Thuận chụp cùng tập thể, lãnh đạo VKSQS Trung ương khi là Phó Viện trưởng VKSQS Trung ương.

Truyền thống vẻ vang - nền tảng vững chắc cho sự phát triển

Trong 65 năm xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, lực lượng Kiểm sát quân sự luôn giữ một vị trí đặc biệt trong hệ thống tư pháp quân đội. Đó là lực lượng thực hành quyền công tố, kiểm sát hoạt động tư pháp, góp phần giữ nghiêm kỷ luật quân đội, bảo vệ pháp luật, bảo vệ công lý và sự nghiêm minh của pháp chế xã hội chủ nghĩa trong lực lượng vũ trang nhân dân.

Là người đã có gần 30 năm công tác tại Viện kiểm sát quân sự, từ cán bộ kiểm sát, Kiểm sát viên, lãnh đạo ở cấp khu vực, cấp quân khu đến Phó Viện trưởng Viện kiểm sát quân sự Trung ương, đối với tôi, đây không chỉ là dấu mốc có ý nghĩa lịch sử mà còn là dịp để nhìn lại chặng đường đã qua, từ đó xác định rõ hơn trách nhiệm trong giai đoạn mới. Đây cũng là niềm vinh dự, tự hào đối với tôi, dù không còn được công tác trong ngành.

Ngày 12/5/1961, hệ thống Viện kiểm sát quân sự được thành lập, đánh dấu bước phát triển quan trọng trong tổ chức bộ máy tư pháp quân đội, góp phần bảo đảm pháp chế xã hội chủ nghĩa trong lực lượng vũ trang.

Trong các thời kỳ kháng chiến cũng như xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, đội ngũ cán bộ, Kiểm sát viên quân sự đã không quản ngại khó khăn, gian khổ, bám sát đơn vị, địa bàn, kịp thời phát hiện, xử lý nghiêm minh các hành vi vi phạm pháp luật, góp phần giữ vững sức mạnh chiến đấu của Quân đội. Bước vào thời kỳ đổi mới, hội nhập quốc tế sâu rộng, Viện kiểm sát quan sự tiếp tục khẳng định vai trò nòng cốt trong bảo đảm pháp chế trong Quân đội, đồng thời tích cực tham gia hoàn thiện hệ thống pháp luật, cải cách tư pháp, đáp ứng yêu cầu xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam.

Trung tướng Trần Đức Thuận, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng an ninh và đối ngoại của Quốc hội.

Trải qua 65 năm xây dựng, đổi mới và phát triển, Viện kiểm sát quân sự luôn bám sát nhiệm vụ chính trị của Đảng, Nhà nước và Quân đội, thực hiện tốt chức năng thực hành quyền công tố và kiểm sát các hoạt động tư pháp, góp phần giữ vững kỷ luật, kỷ cương quân đội, bảo vệ pháp luật, bảo vệ quyền con người, quyền công dân, bảo vệ lợi ích của Nhà nước và chế độ xã hội chủ nghĩa.

Huân chương Chiến công hạng Nhất mà Viện kiểm sát quân sự Trung ương vinh dự được đón nhận lần này là sự ghi nhận xứng đáng của Đảng, Nhà nước đối với những đóng góp to lớn, bền bỉ và đầy trách nhiệm của toàn ngành trong suốt chặng đường 65 năm qua, đặc biệt là thành tích nổi bật trong đấu tranh phòng chống tội phạm những năm gần đây.

Trách nhiệm người “gác cửa công lý” của lực lượng Quân đội

Gắn bó gần ba thập kỷ với ngành Kiểm sát quân sự, tôi có điều kiện trực tiếp chứng kiến sự trưởng thành từng bước của đội ngũ cán bộ, Kiểm sát viên cũng như những chuyển biến mạnh mẽ về tổ chức, phương thức hoạt động của ngành. Từ những ngày đầu công tác ở cấp khu vực, điều kiện còn nhiều khó khăn, đến khi tham gia công tác lãnh đạo ở cấp trung ương, tôi càng thấm thía sâu sắc yêu cầu về bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức, tinh thần trách nhiệm và trình độ chuyên môn của người Kiểm sát viên quân sự.

Vinh dự cùng VKSQS Quân khu 4 nhận Cờ thi đua đơn vị xuất sắc của VKSND tối cao tháng 1/2020.

Công tác kiểm sát trong Quân đội có những đặc thù riêng, đó là vừa phải bảo đảm đúng quy định của pháp luật, vừa phải phù hợp với yêu cầu, nhiệm vụ quân sự, quốc phòng trong từng thời kỳ. Điều đó đòi hỏi mỗi cán bộ, Kiểm sát viên, nhân viên không chỉ tinh thông nghiệp vụ mà còn phải hiểu sâu sắc về tổ chức, hoạt động của Quân đội, có bản lĩnh vững vàng, công tâm, khách quan, thượng tôn pháp luật.

Ở bất kỳ cương vị nào, người cán bộ kiểm sát quân sự cũng phải luôn ý thức rõ trách nhiệm “gác cửa công lý”, bảo đảm mọi hành vi vi phạm pháp luật đều được phát hiện và xử lý kịp thời, đúng người, đúng tội, đúng pháp luật; không để xảy ra oan, sai, bỏ lọt tội phạm. Đây không chỉ là yêu cầu pháp lý mà còn là mệnh lệnh từ lương tâm, danh dự của người cán bộ kiểm sát.

Hiện nay, tình hình thế giới, khu vực tiếp tục diễn biến phức tạp, khó lường; các thách thức an ninh truyền thống và phi truyền thống đan xen; cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, chuyển đổi số, không gian mạng… đặt ra nhiều vấn đề pháp lý mới, nhiệm vụ của ngành Kiểm sát nhân dân nói chung và Kiểm sát quân sự nói riêng ngày càng nặng nề.

Đảng và Nhà nước ta đã xác định rõ yêu cầu tiếp tục xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, đẩy mạnh cải cách tư pháp, nâng cao chất lượng hoạt động của các cơ quan tư pháp. Trong đó, ngành Kiểm sát giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong việc bảo đảm pháp luật được chấp hành nghiêm chỉnh, thống nhất.

Đối với Kiểm sát quân sự, yêu cầu đặt ra không chỉ là thực hiện tốt chức năng thực hành quyền công tố và kiểm sát hoạt động tư pháp, mà còn phải góp phần giữ vững kỷ luật, kỷ cương, nâng cao sức mạnh tổng hợp và khả năng sẵn sàng chiến đấu của quân đội. Đặc biệt, trong điều kiện đẩy mạnh xây dựng Quân đội “tinh, gọn, mạnh”, “ cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại”, công tác kiểm sát càng phải được nâng cao về chất lượng, hiệu lực, hiệu quả.

Tiếp nối truyền thống - vững bước tương lai

Từ thực tiễn công tác và trên cương vị Phó Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại của Quốc hội, tôi cho rằng trong thời gian tới, ngành Kiểm sát nhân dân cần tập trung thực hiện tốt một số định hướng lớn sau:

Thứ nhất, tiếp tục quán triệt sâu sắc đường lối, chủ trương của Đảng về cải cách tư pháp, xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa; cụ thể hóa thành các chương trình, kế hoạch công tác phù hợp với đặc thù của từng cấp kiểm sát, trong đó có hệ thống Viện kiểm sát quân sự.

Thứ hai, nâng cao chất lượng thực hành quyền công tố và kiểm sát hoạt động tư pháp, bảo đảm mọi quyết định truy tố đều có căn cứ, đúng pháp luật; tăng cường trách nhiệm công tố trong hoạt động điều tra, gắn công tố với điều tra, bảo đảm xử lý đúng người, đúng tội, đúng pháp luật, không để xảy ra oan, sai, bỏ lọt tội phạm.

Thứ ba, chú trọng xây dựng đội ngũ cán bộ, Kiểm sát viên “vững về chính trị, giỏi về nghiệp vụ, tinh thông pháp luật, công tâm và bản lĩnh, kỷ cương và trách nhiệm”. Đặc biệt, cần quan tâm đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ Kiểm sát viên quân sự có trình độ cao, đáp ứng yêu cầu xử lý các vụ án phức tạp, liên quan đến công nghệ cao, an ninh mạng, tội phạm xuyên quốc gia.

Thứ tư, đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số trong hoạt động kiểm sát; xây dựng cơ sở dữ liệu dùng chung, nâng cao hiệu quả quản lý, chỉ đạo, điều hành; tăng cường công khai, minh bạch trong hoạt động kiểm sát.

Thứ năm, tăng cường phối hợp giữa các cơ quan tiến hành tố tụng, giữa Viện kiểm sát nhân dân với các cơ quan của Quốc hội, nhằm kịp thời phát hiện những bất cập trong pháp luật, kiến nghị sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện hệ thống pháp luật.

65 năm là chặng đường đủ dài để khẳng định một truyền thống, nhưng cũng là điểm khởi đầu cho những yêu cầu, nhiệm vụ mới cao hơn, nặng nề hơn. Trong bối cảnh đất nước đang bước vào giai đoạn phát triển mới với khát vọng xây dựng Việt Nam hùng cường, thịnh vượng, ngành Kiểm sát quân sự cần tiếp tục phát huy truyền thống vẻ vang, đổi mới mạnh mẽ, nâng cao chất lượng công tác, xứng đáng với niềm tin của Đảng, Nhà nước, Quân đội và Nhân dân.

Đối với cá nhân tôi, dù ở cương vị công tác nào, vẫn luôn dành tình cảm sâu sắc và niềm tin vững chắc vào sự phát triển của ngành Kiểm sát quân sự. Tôi tin tưởng rằng, với bản lĩnh, trí tuệ và tinh thần trách nhiệm, truyền thống 65 năm sẽ là điểm tựa để đội ngũ cán bộ, Kiểm sát viên, nhân viên hôm nay tiếp tục viết tiếp những trang sử vẻ vang, góp phần bảo vệ vững chắc pháp luật, pháp chế trong Quân đội và bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới.