Từ 3 lực lượng thành một đầu mối
Trước khi tổ chức lực lượng mới, Hà Tĩnh có 5.871 người thuộc ba nhóm: 1.746 Công an xã bán chuyên trách, 253 bảo vệ dân phố và 3.872 dân phòng. Việc kiện toàn giúp đưa lực lượng hỗ trợ ANTT cơ sở vào khuôn khổ thống nhất hơn.
Theo phương án triển khai từ năm 2024, 1.936 tổ với 5.808 người được đề xuất bố trí tại toàn bộ thôn, tổ dân phố. Nhiệm vụ gồm hỗ trợ nắm tình hình ANTT, xây dựng phong trào toàn dân bảo vệ ANTQ, PCCC - cứu nạn cứu hộ, quản lý hành chính, vận động giáo dục người có hành vi vi phạm pháp luật và tuần tra.
Đó là một phạm vi công việc rất rộng. Nhưng nhiệm vụ quan trọng nhất có thể gói trong hai chữ: gần dân.
    |
 |
| Thành lập tổ an ninh trật tự tại xã Mai Phụ. |
Một thành viên tổ ANTT sống ngay trong thôn có lợi thế mà không hệ thống camera nào có. Họ biết lịch sinh hoạt của cộng đồng. Hiểu phong tục. Biết những quan hệ họ hàng, láng giềng. Nhận ra ngay một người lạ. Đôi khi biết cả nguồn gốc của một mâu thuẫn kéo dài nhiều năm…
Chính Công an Hà Tĩnh khi xây dựng phương án năm 2024 cũng đánh giá lực lượng địa phương có lợi thế hiểu phong tục, tập quán và các quan hệ xã hội, là đầu mối giúp giải quyết những mâu thuẫn nhỏ từ khi mới phát sinh.
Đó là “dữ liệu xã hội” rất khó số hóa.
Nhiệt tình thôi chưa đủ
Lực lượng gần dân nhưng nếu thiếu kỹ năng, cách xử lý sai cũng có thể làm tình huống phức tạp hơn.
Vì vậy, năm 2026 Hà Tĩnh tổ chức Hội thi lực lượng tham gia bảo vệ ANTT ở cơ sở giỏi lần thứ nhất tại nhiều địa phương, tập trung kiểm tra kiến thức pháp luật và xử lý tình huống.
Ở Thạch Khê, 60 thành viên của 20 tổ tham gia. Ở Vũng Áng, có 48 thành viên thuộc 16 tổ. Tại Thiên Cầm, hội thi thu hút 97 thành viên thuộc 33 thôn.
Vòng chung kết cấp tỉnh có sáu đội đến từ Thạch Hà, Phúc Trạch, Hương Sơn, Cẩm Lạc, Sông Trí và Bắc Hồng Lĩnh.
|
 |
| Hội thi lực lượng tham gia bảo vệ ANTT ở cơ sở tại xã Kỳ Xuân. |
Nếu nhìn vượt ra ngoài tính chất hội thi, đây là một quá trình “chuẩn hóa kỹ năng”. Bởi ở cơ sở, rất nhiều tình huống không có kịch bản sẵn, như: Một người say rượu gây rối. Một gia đình đánh cãi nhau. Hai nhóm thanh niên chuẩn bị xô xát. Một đám đông tụ tập sau tai nạn…
Thành viên tổ ANTT cần biết việc gì mình được làm, việc gì phải báo Công an, cách bảo vệ hiện trường, cách trấn an người dân và đặc biệt không vượt quá thẩm quyền.
Những con số của công việc thầm lặng
Theo số liệu Công an Hà Tĩnh công bố về phong trào toàn dân bảo vệ ANTQ năm 2025, lực lượng ANTT cơ sở tham gia 5.391 lượt tuần tra, phối hợp 912 lượt phân luồng giao thông và hỗ trợ giải quyết 87 vụ tai nạn giao thông.
Những con số ấy có thể không gây ấn tượng mạnh bằng số lượng tang vật trong một chuyên án. Nhưng 5.391 lượt tuần tra nghĩa là hàng nghìn lần có người hiện diện trên đường làng, khu dân cư, nơi công cộng.
Sự hiện diện cũng là một hình thức phòng ngừa.
|
 |
| Công an xã Hương Bình tuần tra bảo vệ an ninh trật tự. |
Một lực lượng hoạt động bền vững cần nhiều hơn tinh thần tự nguyện. HĐND tỉnh Hà Tĩnh đã quy định mức hỗ trợ hàng tháng và một số chế độ đối với thành viên Tổ bảo vệ ANTT, trong đó mức hỗ trợ được phân biệt theo tổ trưởng, tổ phó, tổ viên.
Chính sách là điều kiện cần. Nhưng điều giữ chân những người làm công việc này còn là sự ghi nhận, đào tạo và niềm tin của cộng đồng. Người dân phải biết họ là ai, biết liên hệ lúc nào, hiểu giới hạn chức năng…Và quan trọng nhất, thấy rằng thông tin mình cung cấp được xử lý.
Cánh tay nối dài phải thực sự “chạm” được tới dân
Khái niệm “cánh tay nối dài” được dùng nhiều khi nói về lực lượng ANTT ở cơ sở. Nhưng một cánh tay chỉ có ý nghĩa khi nó thực sự chạm được tới vấn đề.
|
 |
| Lực lượng an ninh cơ sở về với dân. |
Ở đây, hiệu quả không nên chỉ đo bằng số tổ đã thành lập. Cần đo bằng số nguồn tin có giá trị, số vụ việc được giải quyết kịp thời, số mâu thuẫn được hóa giải và mức độ người dân tin tưởng.
Một tỉnh bình yên được cấu thành từ từng thôn bình yên. Và từng thôn bình yên lại bắt đầu bằng những người chịu khó bước ra khỏi nhà khi hàng xóm cần giúp đỡ.