Doanh nghiệp trước làn sóng tiêu dùng xanh và chuyển đổi số

Hội thảo tập trung nhận diện những xu hướng mới đang tác động mạnh đến ngành thực phẩm và hàng tiêu dùng nhanh (FMCG), đồng thời trao đổi về cơ hội, thách thức và giải pháp thúc đẩy ngành phát triển theo hướng hiện đại, xanh, bền vững trong kỷ nguyên số.

Ông Nguyễn Tiến Cường - Phó Tổng Biên tập Báo Công Thương phát biểu tại hội thảo.

Ông Nguyễn Tiến Cường, Phó Tổng Biên tập Báo Công Thương thông tin tại hội thảo, ngành thực phẩm và hàng tiêu dùng nhanh giữ vai trò quan trọng trong nền kinh tế, vừa đáp ứng nhu cầu thiết yếu của người dân, vừa góp phần thúc đẩy sản xuất, lưu thông hàng hóa, tạo việc làm và hỗ trợ tăng trưởng tiêu dùng nội địa.

Theo Bộ Công Thương, với quy mô dân số hơn 100 triệu người, cơ cấu dân số trẻ và tầng lớp trung lưu ngày càng mở rộng, Việt Nam được đánh giá là thị trường tiêu dùng giàu tiềm năng. Sau đại dịch COVID-19, thị trường trong nước tiếp tục phục hồi, trở thành một trong những động lực quan trọng hỗ trợ tăng trưởng kinh tế.

Tuy nhiên, ngành FMCG đang đứng trước những thay đổi sâu sắc về hành vi tiêu dùng và phương thức kinh doanh. Nếu trước đây lợi thế cạnh tranh chủ yếu đến từ quy mô sản xuất, hệ thống phân phối và khả năng kiểm soát chi phí, thì nay người tiêu dùng ngày càng quan tâm đến chất lượng, nguồn gốc xuất xứ, sức khỏe, môi trường và trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp.

Các sản phẩm xanh, sạch, hữu cơ, thân thiện với môi trường, sử dụng bao bì tái chế và được sản xuất theo quy trình bền vững đang dần trở thành lựa chọn ưu tiên của nhiều nhóm khách hàng, đặc biệt là người trẻ và tầng lớp trung lưu tại các đô thị lớn.

Xu hướng này cũng gắn với các cam kết quốc tế về phát triển bền vững, giảm phát thải khí nhà kính và mục tiêu phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050 của Việt Nam. Do đó, doanh nghiệp không chỉ phải bảo đảm chất lượng sản phẩm mà còn cần từng bước đáp ứng các yêu cầu về môi trường, xã hội và quản trị doanh nghiệp (ESG).

Lãnh đạo Báo Công Thương nhấn mạnh, sự thay đổi trong hành vi tiêu dùng vừa tạo sức ép, vừa mở ra cơ hội để doanh nghiệp đổi mới mô hình sản xuất, nâng cao chất lượng sản phẩm và xây dựng thương hiệu phát triển bền vững.

Trong bối cảnh hệ thống phân phối hiện đại, thương mại điện tử và các nền tảng số đang thay đổi phương thức sản xuất, kinh doanh và tiếp cận khách hàng, chuyển đổi số không còn là lựa chọn mà đã trở thành yêu cầu tất yếu đối với doanh nghiệp muốn nâng cao năng lực cạnh tranh.

Phiên thảo luận "Để hàng hóa xanh chinh phục người tiêu dùng trong kỷ nguyên số" diễn ra trong khuôn khổ hội thảo.

Chuyển đổi số trở thành yêu cầu tất yếu

Song song với xu hướng xanh hóa, chuyển đổi số đang tạo ra những thay đổi lớn trong ngành thực phẩm và FMCG. Theo Bộ Công Thương, doanh thu bán lẻ trực tuyến tại Việt Nam năm 2025 ước đạt 31-32 tỷ USD, tăng khoảng 25-26% so với năm 2024.

Sự phát triển nhanh của thương mại điện tử, mạng xã hội và các mô hình bán hàng đa kênh đang mở ra cơ hội để doanh nghiệp tiếp cận người tiêu dùng nhanh hơn, trực tiếp hơn. Tuy nhiên, đi cùng với đó là yêu cầu đầu tư vào công nghệ, dữ liệu, năng lực quản trị số và tối ưu chuỗi cung ứng.

Các doanh nghiệp FMCG đang đối mặt với nguy cơ “tụt hậu kép” nếu không kịp thích ứng với hai xu hướng lớn là tiêu dùng xanh và chuyển đổi số. Nếu không đáp ứng các yêu cầu ngày càng cao về phát triển bền vững, doanh nghiệp có thể mất lợi thế cạnh tranh; trong khi việc chậm số hóa sản xuất, kinh doanh và phân phối cũng có thể khiến doanh nghiệp bị bỏ lại trong cuộc đua công nghệ.

Tại hội thảo, các đại biểu cho rằng, cùng với quá trình xanh hóa sản xuất, chuyển đổi số đang trở thành động lực quan trọng, tạo ra những thay đổi mang tính bước ngoặt đối với ngành thực phẩm và hàng tiêu dùng nhanh.

Các ý kiến tập trung thảo luận về thương mại điện tử, bán lẻ đa kênh, dữ liệu lớn, trí tuệ nhân tạo (AI), logistics thông minh, chuyển đổi xanh và đổi mới mô hình kinh doanh.

Bà Lê Thị Việt Hà, Phó Trưởng Phòng Quản lý hoạt động thương mại điện tử, Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số, (Bộ Công Thương) phân tích vai trò ngày càng quan trọng của thương mại điện tử và bán lẻ đa kênh đối với ngành FMCG. Các công nghệ như Big Data, AI và logistics thông minh được đánh giá có thể tạo thêm động lực mở rộng thị trường và nâng cao năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp.

Ở góc độ doanh nghiệp, ông Lê Sỹ Hiển, Giám đốc vận hành miền Bắc - MM Mega Market Việt Nam, chia sẻ kinh nghiệm kết hợp chuyển đổi số với chuyển đổi xanh. Doanh nghiệp đang triển khai các giải pháp số hóa chuỗi cung ứng, ứng dụng AI trong bán hàng và quản trị, phát triển nền tảng Digital Farming kết nối nông dân, tăng cường truy xuất nguồn gốc, đồng thời triển khai điện mặt trời áp mái, công trình xanh, giảm rác thải nhựa và kiểm soát lãng phí thực phẩm.

Đại diện MM Mega Market Việt Nam cũng chia sẻ về mô hình “chuyển đổi kép” trong lĩnh vực bán lẻ và bán buôn. Doanh nghiệp đang phát triển hệ sinh thái số thông qua các nền tảng MCard, MM Pro, MM Mall cùng giải pháp “Chat-to-Buy” tích hợp AI, đồng thời xây dựng chuỗi cung ứng nông nghiệp bền vững thông qua nền tảng Digital Farming kết nối hơn 10.000 hộ nông dân.

Hội thảo ngành thực phẩm và hàng tiêu dùng nhanh: Diễn đàn trao đổi giữa cơ quan quản lý và doanh nghiệp.

Trong khi đó, bà Ôn Minh Hằng, Phó Tổng Giám đốc Amway Việt Nam, nhấn mạnh, tiêu dùng xanh không chỉ là câu chuyện của những sản phẩm "xanh", mà là sự thay đổi trong cách doanh nghiệp tạo ra giá trị cho xã hội. Đối với ngành thực phẩm và FMCG, phát triển bền vững ngày nay được xây dựng trên nhiều trụ cột: đầu tư cho khoa học, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, sản xuất có trách nhiệm, nâng cao nhận thức người tiêu dùng và tăng cường hợp tác đa bên.

Với Amway Việt Nam, đó là hành trình kết hợp giữa khoa học, đổi mới sáng tạo và hợp tác với các cơ quan quản lý, giới chuyên môn để từng bước xây dựng hệ sinh thái chăm sóc sức khỏe chủ động, nơi mỗi người dân có cơ hội tiếp cận kiến thức đúng, sản phẩm chất lượng và lối sống lành mạnh.

"Trong bối cảnh Việt Nam đang thúc đẩy tăng trưởng xanh và phát triển bền vững, vai trò của doanh nghiệp không chỉ dừng ở việc tạo ra giá trị kinh tế mà còn là đồng hành cùng Chính phủ trong hiện thực hóa các mục tiêu phát triển quốc gia. Với Amway Việt Nam, trách nhiệm ấy được thể hiện bằng những hành động cụ thể: lấy khoa học làm nền tảng, thúc đẩy hợp tác công – tư, lan tỏa kiến thức sức khỏe và không ngừng đổi mới để giúp người dân sống khỏe mạnh hơn", Phó Tổng Giám đốc Amway Việt Nam chia sẻ.

Cũng theo bà Ôn Minh Hằng, trong hành trình hướng tới nền kinh tế xanh, doanh nghiệp sẽ không còn được đánh giá chỉ bằng quy mô doanh thu hay tốc độ tăng trưởng, mà còn bằng những giá trịtích cực tạo ra cho con người và xã hội. Khi mỗi sản phẩm được phát triển trên nền tảng khoa học, mỗi sáng kiến hướng tới sức khỏe cộng đồng và mỗi mô hình hợp tác tạo thêm giá trị cho xã hội, doanh nghiệp không chỉ góp phần thúc đẩy tiêu dùng xanh mà còn chung tay xây dựng một nền kinh tế phát triển bền vững, nơi con người luôn là trung tâm của mọi chiến lược phát triển.

Từ những chia sẻ tại hội thảo, các đại biểu cho rằng chuyển đổi số và chuyển đổi xanh cần được nhìn nhận là hai trụ cột song hành, thay vì những chiến lược tách biệt. Việc kết hợp công nghệ với các giải pháp phát triển bền vững có thể giúp doanh nghiệp nâng cao hiệu quả hoạt động, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của người tiêu dùng và duy trì năng lực cạnh tranh trong dài hạn.

Ban Tổ chức kỳ vọng hội thảo sẽ góp phần thúc đẩy sự phối hợp giữa cơ quan quản lý, chuyên gia, hiệp hội ngành hàng và cộng đồng doanh nghiệp, qua đó đề xuất các giải pháp thúc đẩy chuyển đổi số, phát triển sản xuất xanh, nâng cao năng lực cạnh tranh và xây dựng hệ sinh thái tiêu dùng bền vững cho ngành thực phẩm và hàng tiêu dùng nhanh trong thời gian tới.