Trong tiến trình thực hiện cải cách tư pháp và đẩy mạnh chuyển đổi số của ngành KSND, việc ứng dụng công nghệ thông tin vào hoạt động nghiệp vụ không chỉ là giải pháp kỹ thuật đơn thuần, mà còn là yếu tố cốt lõi nhằm nâng cao chất lượng thực hành quyền công tố và kiểm sát hoạt động tư pháp.
    |
 |
| Kiểm sát viên tiến hành hỏi cung có ghi âm, ghi hình đối với bị can tại cơ sở giam giữ. |
Thực hiện nghiêm túc định hướng đó, thời gian qua, Kiểm sát viên VKSND khu vực 10 (tỉnh Gia Lai) đã chủ động triển khai hoạt động hỏi cung có ghi âm, ghi hình đối với các bị can đang bị tạm giam trước khi ban hành cáo trạng truy tố. Đây là biện pháp trọng tâm nhằm đề cao tính trách nhiệm, bảo đảm tính minh bạch và phòng, chống hiệu quả nguy cơ xảy ra oan, sai trong quá trình giải quyết vụ án hình sự.
Để bảo đảm chất lượng và hiệu quả của từng buổi hỏi cung, Kiểm sát viên phải chủ động nghiên cứu kỹ hồ sơ vụ án, đối chiếu toàn bộ các tài liệu, chứng cứ đã thu thập trong giai đoạn điều tra nhằm phát hiện những mâu thuẫn chưa được làm sáng tỏ, phục vụ trực tiếp cho việc đánh giá chứng cứ buộc tội và gỡ tội. Bên cạnh đó, việc tìm hiểu sâu đặc điểm nhân thân của bị can (lý lịch, mối quan hệ xã hội, trình độ chuyên môn, nghề nghiệp...) giúp Kiểm sát viên nắm bắt toàn diện diễn biến tâm lý tội phạm, từ đó xây dựng kịch bản và dự thảo bộ câu hỏi đấu tranh sắc bén, khách quan.
Quá trình ghi âm, ghi hình có âm thanh khi hỏi cung bị can được thực hiện nghiêm túc, đúng trình tự, thủ tục quy định tại Thông tư liên tịch số 03/2018/TTLT-BCA-VKSNDTC-TANDTC-BQP ngày 1/2/2018 của Bộ Công an, VKSND tối cao, TAND tối cao và Bộ Quốc phòng. Việc tuân thủ chuẩn xác các quy định về thao tác kỹ thuật, bảo quản và lưu trữ dữ liệu giúp bảo toàn tuyệt đối giá trị pháp lý của nguồn chứng cứ điện tử này.
Thực tiễn giải quyết các vụ án hình sự cho thấy, việc tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong giai đoạn truy tố mang lại nhiều giá trị vượt trội, tạo nền tảng vững chắc cho quá trình chuyển đổi số toàn diện của đơn vị.
Theo đó, dữ liệu âm thanh, hình ảnh thu được từ buổi hỏi cung phản ánh khách quan, trọn vẹn diễn biến thái độ, lời khai của bị can, là nguồn dữ liệu cho Kiểm sát viên trong việc trích xuất thông tin và thực hiện báo cáo án bằng sơ đồ tư duy.
Kết quả ghi âm, ghi hình là công cụ đắc lực phục vụ hoạt động tranh tụng. Tại phiên tòa, trước những trường hợp bị cáo thay đổi lời khai hoặc khiếu nại về quá trình tố tụng, Kiểm sát viên có thể đề nghị HĐXX cho trình chiếu công khai đoạn dữ liệu hỏi cung. Điều này giúp đấu tranh trực tiếp, thuyết phục và bảo vệ vững chắc quan điểm truy tố của Viện kiểm sát.
Thông qua các dữ liệu ghi âm, ghi hình được lưu trữ chuẩn hóa, lãnh đạo đơn vị có thể dễ dàng kiểm tra, giám sát chất lượng các buổi hỏi cung cũng như kỹ năng tố tụng của Kiểm sát viên, góp phần siết chặt kỷ cương, nâng cao tinh thần trách nhiệm trong công tác chuyên môn.
Việc chủ động áp dụng ghi âm, ghi hình có âm thanh trong hoạt động hỏi cung tại VKSND khu vực 10 không chỉ góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả công tác thực hành quyền công tố, bảo đảm mọi hành vi phạm tội đều được xử lý đúng người, đúng tội, đúng pháp luật, mà còn thể hiện rõ tư duy chủ động, sáng tạo trong việc đưa công nghệ thông tin vào thực tiễn tố tụng. Đây chính là bước tiến thiết thực, đáp ứng trọn vẹn yêu cầu cải cách tư pháp và xây dựng ngành Kiểm sát hiện đại trong kỷ nguyên số./.