Thực hiện nghiêm túc các quy định về trách nhiệm của VKSND tối cao tại Điều 30 Luật Đặc xá và điểm e mục 1 phần V Hướng dẫn số 33

Công văn của VKSND tối cao nêu rõ, triển khai thi hành Quyết định số 457 và Hướng dẫn số 33/HD-HĐTVĐX ngày 11/4/2026 của Hội đồng tư vấn đặc xá về việc triển khai thực hiện Quyết định số 457 của Chủ tịch nước về đặc xá năm 2026, Viện trưởng VKSND tối cao yêu cầu Viện trưởng Viện kiểm sát (VKS) quân sự trung ương, Thủ trưởng các đơn vị trực thuộc VKSND tối cao, Viện trưởng VKSND các cấp căn cứ vào chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn được giao triển khai thực hiện một số nội dung nêu tại Công văn này.

Theo đó, quán triệt đầy đủ, kịp thời nội dung Quyết định số 457 của Chủ tịch nước về đặc xá năm 2026 và Hướng dẫn số 33/HD-HĐTVĐX ngày 11/4/2026 của Hội đồng tư vấn đặc xá (Hướng dẫn số 33) đến công chức, Kiểm sát viên trong toàn Ngành, bảo đảm việc nhận thức đầy đủ, đúng đắn về chính sách khoan hồng, nhân đạo của Đảng, Nhà nước và truyền thống nhân đạo của dân tộc, tính ưu việt của chế độ xã hội chủ nghĩa đối với người phạm tội; nắm vững các quy định về đối tượng đặc xá, điều kiện được đề nghị đặc xá, các trường hợp không được đề nghị đặc xá; hồ sơ, trình tự và thủ tục xét đặc xá tại các văn bản hướng dẫn để triển khai thi hành Quyết định về đặc xá của Chủ tịch nước.

Thực hiện nghiêm túc các quy định về trách nhiệm của VKSND tối cao tại Điều 30 Luật Đặc xá và điểm e mục 1 phần V Hướng dẫn số 33, cụ thể: Vụ Kiểm sát giam giữ và thi hành án hình sự (Vụ 8) VKSND tối cao, VKS quân sự Trung ương có trách nhiệm tham mưu giúp Viện trưởng VKSND tối cao thực hiện nhiệm vụ kiểm sát việc lập hồ sơ đề nghị đặc xá và thực hiện Quyết định đặc xá của Chủ tịch nước tại các trại giam, trại tạm giam do Bộ Công an và Bộ Quốc phòng quản lý.

VKSND cấp tỉnh, VKS quân sự cấp quân khu có trách nhiệm kiểm sát việc lập hồ sơ đề nghị đặc xá tại các trại giam; trại tạm giam, cơ quan thi hành án hình sự Công an cấp tỉnh; trại giam, trại tạm giam, cơ quan thi hành án hình sự cấp quân khu; TAND cấp tỉnh, TAND cấp quân khu. Việc kiểm sát lập hồ sơ đề nghị đặc xá được tiến hành trước khi các cơ quan, đơn vị này gửi danh sách, hồ sơ đến Tổ thẩm định liên ngành để thẩm định.

Yêu cầu VKSND cấp tỉnh, VKSND cấp quân khu đối chiếu, kiểm sát chặt chẽ danh sách, hồ sơ do Cơ quan thi hành án hình sự Công an cấp tỉnh; cơ quan thi hành án hình sự cấp quân khu lập, trình tổ thẩm định liên ngành; báo cáo, làm rõ việc chênh lệch số liệu giữa danh sách, hồ sơ đã được Hội đồng xét, đề nghị đặc xá của Trại tạm giam duyệt, báo cáo đề nghị đặc xá với danh sách, hồ sơ trình Tổ thẩm định liên ngành về VKSND tối cao (Vụ 8) để có hướng dẫn, chỉ đạo.

VKS có thẩm quyền kiểm sát phải phối hợp chặt chẽ với cơ quan có thẩm quyền lập hồ sơ đề nghị đặc xá và Tổ thẩm định liên ngành nhằm quản lý tình hình, thời điểm có kết quả lập hồ sơ, danh sách và thời điểm thẩm định để thực hiện tốt nhiệm vụ kiểm sát. Thực hiện quyền yêu cầu, kiến nghị khi kiểm sát việc lập hồ sơ đề nghị đặc xá; kiểm sát thực hiện Quyết định đặc xá; kiểm sát việc giải quyết khiếu nại theo quy định tại Điều 37 của Luật Đặc xá.

Kiểm sát việc lập hồ sơ đề nghị đặc xá phải bảo đảm chặt chẽ về đối tượng, điều kiện, trình tự, thủ tục theo quy định của Luật Đặc xá và Hướng dẫn của Hội đồng tư vấn đặc xá. Những trường hợp đủ điều kiện xét đặc xá phải được lập hồ sơ đề nghị đặc xá theo quy định. Phát hiện kịp thời những sai sót, vi phạm trong công tác đặc xá để yêu cầu, kiến nghị khắc phục và yêu cầu xử lý nghiêm những tập thể, cá nhân có hành vi vi phạm (các hành vi bị nghiêm cấm trong thực hiện đặc xá) được quy định tại Điều 7 Luật Đặc xá; đồng thời báo cáo về VKSND tối cao (Vụ 8) và Hội đồng tư vấn đặc xá để chỉ đạo.

Các đơn vị trực thuộc VKSND tối cao (Vụ 7, Vụ 8, Vụ 11) phối hợp với các đơn vị chức năng của TAND tối cao rà soát, đối chiếu và kịp thời cung cấp danh sách người được đề nghị đặc xá mà bản án hoặc quyết định của Tòa án đối với họ đang bị kháng nghị theo thủ tục giám đốc thẩm hoặc tái thẩm theo hướng tăng nặng trách nhiệm hình sự; phối hợp với cơ quan hữu quan trong trường hợp cần xác định về phần trách nhiệm dân sự trong bản án hình sự, án phí, trách nhiệm bồi thường, nghĩa vụ cấp dưỡng mà chưa thực hiện xong theo quy định tại mục 3 phần II Hướng dẫn số 33. Giao Vụ 8 tổng hợp, thông báo kịp thời cho Thường trực Hội đồng tư vấn đặc xá và các cơ sở giam giữ phạm nhân biết.

VKSND và VKS quân sự các cấp phối hợp với TAND, Tòa án quân sự các cấp phát hiện, lập danh sách, thông báo kịp thời cho VKSND tối cao (Vụ 8) và các trại giam, trại tạm giam những đối tượng mà bản án hoặc quyết định của Tòa án đang có kháng nghị theo thủ tục giám đốc thẩm hoặc tái thẩm theo hướng tăng nặng trách nhiệm hình sự hoặc đang bị truy cứu trách nhiệm hình sự (đang bị khởi tố với vai trò là bị can trong vụ án khác) để không lập hồ sơ đề nghị đặc xá hoặc nếu đã lập hồ sơ, yêu cầu báo cáo đưa ra khỏi danh sách đề nghị đặc xá.

Phối hợp trong việc lập, thẩm tra, xét duyệt hồ sơ, danh sách người được đề nghị đặc xá trong trường hợp đặc biệt 

Bên cạnh đó, VKSND tối cao phối hợp với TAND tối cao và Bộ Công an trong việc lập, thẩm tra, xét duyệt hồ sơ, danh sách người được đề nghị đặc xá trong trường hợp đặc biệt theo Điều 5 Quyết định số 457 là người đang chấp hành án phạt tù có thời hạn, người đang được hoãn chấp hành án phạt tù, người đang được tạm đình chỉ chấp hành án phạt tù, người đang chấp hành án phạt tù chung thân mà không phụ thuộc vào các điều kiện quy định tại Điều 11 và Điều 12 Luật Đặc xá.

leftcenterrightdel
 Đồng chí Trần Hải Quân, Phó Viện trưởng VKSND tối cao, Ủy viên Hội đồng tư vấn đặc xá năm 2025 trao quyết định đặc xá cho các phạm nhân tại Trại giam Bình Điền (thuộc Bộ Công an, đóng trên địa bàn thành phố Huế).

VKSND cấp tỉnh, VKS quân sự cấp quân khu phối hợp với Tòa án cùng cấp trong việc tổng hợp hồ sơ, phiếu và lập danh sách đề nghị xét đặc xá theo quy định của Luật đặc xá, Quyết định số 457, Hướng dẫn số 33 và Hướng dẫn của TAND tối cao đối với những người được đề nghị đặc xá đang được tạm đình chỉ chấp hành án phạt tù và báo cáo ngay (gửi fax) về VKSND tối cao (Vụ 8) để kịp thời phối hợp với TAND tối cao trình Hội đồng tư vấn đặc xá xét, đề nghị.

Vụ 8 và Vụ 11 phối hợp để kiểm tra, xác minh các trường hợp là người đang chấp hành hình phạt tù đã thực hiện xong hình phạt bổ sung là phạt tiền, bồi thường thiệt hại, án phí, nghĩa vụ dân sự khác hoặc chưa thực hiện xong nhưng vẫn được xem xét đề nghị đặc xá nếu có đủ điều kiện khác nhằm bảo đảm các điều kiện quy định đối với người đang chấp hành án được đề nghị đặc xá theo đúng quy định tại các điểm d, đ khoản 1 Điều 3 Quyết định số 457.

Trong quá trình kiểm sát việc lập hồ sơ đề nghị đặc xá, VKSND cấp tỉnh, VKS quân sự trung ương kịp thời báo cáo nhanh bằng điện thoại đồng thời báo cáo trên hệ thống quản lý văn bản điều hành hoặc bản fax về VKSND tối cao (Vụ 8) những vướng mắc trong quá trình thực hiện để báo cáo Thành viên Hội đồng tư vấn đặc xá chỉ đạo, giải quyết bảo đảm việc thẩm tra, xét duyệt đặc xá được kịp thời, đúng quy định.

Trường hợp cần thiết, VKSND tối cao trực tiếp tiến hành kiểm tra, xác minh hoặc VKS được ủy quyền tiến hành kiểm tra, xác minh, báo cáo. VKS các cấp chủ động kiểm tra, xác minh đối với hồ sơ người được đề nghị đặc xá có tài liệu nghi vấn đã từng sử dụng trái phép chất ma túy (nhân thân hoặc tiền án phạm tội hoặc bị xử phạt hành chính về hành vi tàng trữ trái phép chất ma túy,...) hoặc tài liệu liên quan thể hiện đang bị truy cứu trách nhiệm hình sự hoặc các trường hợp xét đặc xá liên quan trách nhiệm dân sự đã hết thời hiệu khởi kiện yêu cầu bồi thường theo Điều 588 Bộ luật Dân sự và Điều 5 Nghị quyết 02/2022/HĐTP ngày 6/9/2022 của Hội đồng thẩm phán TAND tối cao. Yêu cầu báo cáo nhanh kết quả kiểm tra, xác minh về VKSND tối cao (Vụ 8) để hướng dẫn, chỉ đạo hoặc báo cáo đề nghị đưa ra khỏi danh sách đề nghị đặc xá.

Vụ 8 kiểm sát việc lập hồ sơ đề nghị đặc xá tại 15 trại giam và 4 trại tạm giam thuộc Bộ Công an

Vụ 8 kiểm sát việc lập hồ sơ đề nghị đặc xá tại 15 trại giam và 4 trại tạm giam thuộc Bộ Công an; VKSND cấp tỉnh nơi có trại giam phối hợp với Vụ 8 cử 2 Kiểm sát viên (trong đó có 1 Kiểm sát viên là lãnh đạo phòng) tham gia trực tiếp kiểm sát việc lập hồ sơ tại 15 trại giam trên.

VKSND tối cao phân công VKSND cấp tỉnh trực tiếp kiểm sát việc lập hồ sơ đề nghị đặc xá tại 39 trại giam thuộc Bộ Công an đóng trên địa bàn để tổ chức thực hiện (biểu mẫu số 56/TH, 57/TH và 58/TH ban hành kèm theo Quyết định số 259/QĐ-VKSTC ngày 20/7/2023 của Viện trưởng VKSND tối cao), kịp thời báo cáo kết quả kiểm sát việc lập hồ sơ khi được phân công về VKSND tối cao (Vụ 8) trước ngày 25/4/2026 để rà soát, tổng hợp, tham mưu Ủy viên Hội đồng tư vấn đặc xá thẩm tra hồ sơ đề nghị đặc xá trước khi trình Hội đồng tư vấn đặc xá xét, duyệt đặc xá.

Vụ 8 trực tiếp kiểm sát việc thực hiện quyết định đặc xá của Chủ tịch nước tại 5 trại giam thuộc Bộ Công an và yêu cầu tự kiểm tra, báo cáo đối với 4 trại tạm giam thuộc Bộ Công an.

VKSND tối cao phân công VKSND cấp tỉnh tổ chức kiểm sát việc thực hiện quyết định đặc xá của Chủ tịch nước tại 49 trại giam thuộc Bộ Công an (VKSND tối cao sẽ thông báo danh sách cụ thể sau). Yêu cầu VKSND cấp tỉnh chủ động tổ chức kiểm sát việc thực hiện Quyết định đặc xá tại trại tạm giam, cơ quan thi hành án hình sự Công an cấp tỉnh và TAND cấp tỉnh bảo đảm kịp thời, đúng quy định tại các điều 18, 19 và 24 Luật Đặc xá.

Sau lễ công bố Quyết định đặc xá, VKSND cấp tỉnh, VKS quân sự trung ương tổ chức đánh giá việc thực hiện nhiệm vụ kiểm sát đặc xá; đề nghị và quyết định khen thưởng theo thẩm quyền cho tập thể và cá nhân có thành tích trong công tác đặc xá năm 2026; kịp thời xử lý nghiêm đối với đơn vị, cá nhân không hoàn thành nhiệm vụ, có sai phạm trong khi thực hiện nhiệm vụ kiểm sát việc đặc xá; báo cáo kết quả kiểm sát việc đặc xá gửi về VKSND tối cao (qua Vụ 8) để tổng hợp báo cáo Hội đồng tư vấn đặc xá.

VKSND tối cao yêu cầu Thủ trưởng các đơn vị liên quan thuộc VKSND các cấp, VKS quân sự các cấp nghiên cứu, triển khai thực hiện nghiêm túc, kịp thời. Kết quả thực hiện báo cáo về VKSND tối cao (thông qua Vụ 8) trước ngày 15/6/2026 để tổng hợp báo cáo Viện trưởng VKSND tối cao và Hội đồng tư vấn đặc xá.

Xem toàn văn nội dung Công văn và danh sách các trại giam, trại tạm giam được kiểm sát việc lập hồ sơ đề nghị đặc xá tại đâycong-van.pdf

Tú Oanh - PV