Bài 1: VKSND tỉnh Lào Cai những ngày mới hợp nhất

Một năm trước, ngành Kiểm sát nhân dân bắt đầu bước vào giai đoạn chuyển đổi quan trọng với việc triển khai mô hình tổ chức 3 cấp. Đây không chỉ là sự thay đổi về cơ cấu tổ chức mà còn là bước chuyển đi chiến lược nhằm xây dựng nền tư pháp tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả theo chủ trương của Đảng và Nhà nước.

Sau hơn 12 tháng triển khai, những kết quả ban đầu đang dần hiện hữu, từ tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu quả chất lượng thực hành quyền công tố và kiểm sát hoạt động tư pháp, bức tranh mới của ngành đã bắt đầu hình thành với những gam màu rõ nét. Thực hiện Nghị quyết số 202/2025/QH15 của Quốc hội về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh và Nghị quyết số 84/2025/NQ-QH15 của Uỷ ban Thường vụ Quốc hội về việc thành lập VKSND cấp tỉnh; VKSND khu vực; quy định phạm vi thẩm quyền theo lãnh thổ.

Theo đó, thành lập VKSND tỉnh Lào Cai trên cơ sở hợp nhất VKSND tỉnh Lào Cai cũ và VKSND tỉnh Yên Bái cũ. Theo Nghị quyết, VKSND cấp tỉnh thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn theo quy định của Luật Tổ chức VKSND năm 2014 và Luật số 82/2025/QH15 của Quốc hội sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tổ chức VKSND; các luật về tố tụng và quy định khác của pháp luật có liên quan. Căn cứ vào Nghị quyết của Quốc hội, Đảng uỷ VKSND tối cao đã ban hành Nghị quyết số 15-NQ/ĐU ngày 15/4/2025 về tổ chức quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết số 60-NQ/TW ngày 12/4/2025 Hội nghị lần thứ II của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khoá XIII.

Trụ sở làm việc VKSND tỉnh Lào Cai sau hợp nhất.

Theo đó, VKSND tối cao trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội giải thể 3 cấp VKSND cấp cao và thành lập Viện Công tổ và kiểm sát xét xử phuc thẩm tại 3 miền trực thuộc VKSND tối cao; giải thể các VKSND cấp huyện thành lập 355 VKSND cấp khu vực. Trong đó, thành lập 9 VKSND khu vực Lào Cai từ VKSND Khu vực 1 đến VKSND Khu vực 9, trên cơ sở hợp nhất  từ 18 VKSND cấp huyện, thành phố Lào Cai - Yên Bái cũ, quản lý 99 đơn vị hành chính cấp xã phạm vi thẩm quyền theo lãnh thổ. 

Trên cơ sở đó, VKSND tỉnh Lào Cai, Yên Bái (cũ) đã xây dựng Phương án dự kiến về tổ chức bộ máy, nhân sự lãnh đạo, biên chế, cơ sở vật chất, tài chính, xây dựng sửa đổi quy chế, việc chuyển giao, bàn giao, tiếp nhận nhiệm vụ tài liệu hồ sơ, con dấu thực hiện đúng theo quy định. Tổ chức họp lãnh đạo 2 đơn vị nơi đặt trung tâm chính trị hành chính của tỉnh mới sau hợp nhất, tổ chức cuộc họp Đảng uỷ và lãnh đạo VKSND tỉnh Lào Cai - Yên Bái cũ; ban hành Nghị quyết cấp uỷ liên tịch thống nhất các nhiệm vụ, nội dung cần triển khai liên quan đến sáp nhập, hợp nhất VKSND tỉnh Lào Cai, báo cáo Ban Thường vụ Đảng uỷ Viện kiểm sát nhân dân tối cao.

Đồng thời, thực hiện nghiêm túc Thông báo số 136/TB-VKSTC ngày 13/6/2025 chỉ đạo của Viện trưởng VKSND tối cao về việc khẩn trương sắp xếp tinh gọn bộ máy VKSND 3 cấp bảo đảm hoạt động từ 1/7/2025 và Kết luận số 01-KL/TULC-TUYB ngày 12/6/2025 của Ban Thường vụ Tỉnh uỷ Lào Cai và Ban Thường vụ Tỉnh uỷ Yên Bái về một số nhiệm vụ trọng tâm tập trung thực hiện để bảo đảm bộ máy cấp tỉnh, cấp xã mới đi vào hoạt động chính thức từ ngày 1/7/2025.

Về hoạt động nghiệp vụ: Toàn bộ vụ việc, vụ án ở các lĩnh vực hình sự, dân sự, hành chính kinh doanh thương mại; thanh tra - khiếu tố; tạm giữ- tạm giam, thi hành án trước và sau hợp nhất hai tỉnh đều được thực hiện bảo đảm trình tự, thủ tục; biên bản bàn giao hồ sơ công việc đưa vào lưu trữ cơ quan theo Luật lưu trữ; có quyết định phân công kiểm sát viên giải quyết vụ viêc, vụ án theo quy định; không bỏ sót, lọt hồ sơ công việc.

Việc chuyển đổi sang mô hình VKSND ba cấp là bước thay đổi quan trọng về tổ chức và phương thức hoạt động. Trong bối cảnh đó, Ban Thường vụ Đảng ủy, lãnh đạo VKSND tỉnh Lào Cai đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo quyết liệt công tác sắp xếp tổ chức bộ máy, bố trí đội ngũ cán bộ phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ mới; toàn ngành Kiểm sát nhân dân tỉnh Lào Cai đã chủ động thích ứng, nhanh chóng ổn định tổ chức bộ máy, chỉ đạo việc thực hiện chức năng, nhiệm vụ theo mô hình mới thông suốt, hiệu quả.

Khẩn trương kiện toàn thành lập Đảng bộ VKSND tỉnh Lào Cai trên cơ sở  hợp nhất các tổ chức đảng theo địa giới hành chính mới và theo Nghị quyết của Uỷ ban thường vụ Quốc hội về thành lập VKSND hai cấp và sự chỉ đạo của Tỉnh uỷ Lào Cai, đảm bảo thống nhất lãnh đạo, chỉ đạo toàn diện. Đảng bộ mới kế thừa truyền thống, kinh nghiệm và thành quả của các đơn vị tiền thân, tạo nền tảng vững chắc cho giai đoạn phát triển mới, để xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên bản lĩnh, đoàn kết, chuyên nghiệp, đáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp và chuyển đổi số.

Sau khi được thành lập, Đảng bộ đã ban hành Quy chế làm việc, Chương trình toàn khoá của Ban chấp hành Đảng bộ VKSND tỉnh Lào Cai nhiệm kỳ 2025-2030. Tiến hành phân công nhiệm vụ cụ thể cho các đồng chí trong Ban Chấp hành để lãnh đạo, chỉ đạo, thực hiện chức trách nhiệm vụ được giao. Hiện nay,  Đảng bộ VKSND tỉnh Lào Cai có 316 đảng viên, cơ cấu thành 18 chi bộ trực thuộc, Ban Chấp hành Đảng bộ VKSND tỉnh gồm có 15 đồng chí.  

Hội nghị giao ban lần thứ nhất sau hợp nhất.

Các đơn vị trực thuộc được kiện toàn theo hướng tinh gọn, rõ chức năng, nhiệm vụ; công tác phân công, phân cấp được thực hiện khoa học, bảo đảm tính liên thông trong chỉ đạo, điều hành và giải quyết công việc. Cùng với đó, ngành Kiểm sát Lào Cai chú trọng công tác tư tưởng, tạo sự đồng thuận, thống nhất trong đội ngũ cán bộ, công chức, người lao động, giúp bộ máy mới vận hành ổn định ngay từ những ngày đầu.

Về sắp xếp tổ chức bộ máy sau hợp nhất, thành lập được bố trí 9 đơn vị cấp phòng thuộc VKSND tỉnh và 9 VKSND khu vực, với tổng số biên chế giao và thực hiện là 327/343 công chức và 47 người lao động, được phân bổ theo cơ cấu ở các chức danh tư pháp.

Đảm bảo lãnh đạo quản lý điều hành bộ máy mới sau sáp nhập hợp nhất, ngày 27/6/2025 VKSND tối cao công bố quyết định của Viện trưởng VKSND tối cao đối với đồng chí Nguyễn Minh Tiến, Kiểm sát viên cao cấp được bổ nhiệm giữ chức vụ Viện trưởng và các đồng chí Trần Quốc Tiến; Lưu Tuấn Cường, Lê Xuân Hùng; Trần Minh Tuấn được bổ nhiệm giữ chức vụ Phó Viện trưởng VKSND tỉnh Lào Cai mới kể từ ngày 1/7/2025.

Do yêu cầu nhiệm vụ mới, thực hiện chủ trương của Trung ương, thực hiện bố trí 100% Viện trưởng VKSND cấp tỉnh không phải là người địa phương, đồng chí Nguyễn Minh Tiến - Viện trưởng VKSND tỉnh Lào Cai được điều động giữ chức vụ Viện trưởng VKSND tỉnh Phú Thọ và đồng chí Đỗ Đình Chữ, Kiểm sát viên cao cấp, Viện trưởng VKSND tỉnh Phú Thọ giữ chức vụ Viện trưởng VKSND tỉnh Lào Cai kể từ ngày 25/11/2026.

Ngay sau khi kiện toàn đội ngũ lãnh đạo quản lý, VKSND tỉnh Lào Cai đã khẩn trương rà soát, sửa đổi, bổ sung, ban hành các Quy chế làm việc, Quy chế phối hợp; kiện toàn lại các Ban chỉ đạo, hội đồng... Vận hành bộ máy đảm bảo tính đồng bộ, thống nhất với hệ thống các cơ quan tư pháp, giúp các cơ quan tiến hành tố tụng dễ dàng phối hợp trong công tác điều tra, truy tố, xét xử và thực hiện chức năng kiểm sát hoạt động tư pháp của VKSND.

Đồng thời, tham mưu ban hành Quy chế phối hợp số 10-QC/TU ngày 23/5/2026 của Tỉnh uỷ Lào Cai phối hợp giữa Ban Thường vụ Đảng uỷ Lào Cai với Ban Thường vụ Đảng uỷ xã, phường trong Đảng bộ tỉnh Lào Cai nhằm thực hiện tốt công đấu tranh phòng, chống vi phạm, tội phạm trên địa bàn tỉnh. 

Đơn vị đã rà soát và hoàn thiện các thủ tục báo cáo VKSND tối cao giải quyết cho nghỉ hưu trước tuổi đối với 13 đồng chí  đủ điều kiện nghỉ theo Nghị định số 178/2024/NĐ-CP do bị ảnh hướng trực tiếp trong quá trình sắp xếp tổ chức bộ máy và nguyện vọng cá nhân.

VKSND tỉnh Lào Cai kiểm sát trực tiếp nguồn tin về tội phạm tại Công an tỉnh.

Đối với cơ sở vật chất, đời sống của cán bộ công chức, người lao động sau sáp nhập, hợp nhất thành VKSND tỉnh Lào Cai mới không chỉ là sự thay đổi về địa giới hành chính mà còn tác động trực tiếp đến đời sống của cán bộ công chức, gia đình. Trong bối cảnh chung nhiều người phải đi làm việc xa nơi cư trú, việc bố trí chỗ ăn ở phù hợp, đưa đón cán bộ công chức không chỉ giúp ổn định đời sống, mà còn để công chức yên tâm công tác, cống hiến thực hiện nhiệm vụ của ngành.

Vì vậy, Viện kiểm sát tỉnh đã khẩn trương xây dựng kế hoạch di chuyển, kiến nghị với Tỉnh uỷ - UBND tỉnh Lào Cai bố trí thêm trụ sở làm việc tại Trung tâm hành chính tỉnh mới. Đồng thời, khẩn trương kiểm tra, đánh giá hiện trạng cơ sở nhà, đất của VKSND hai cấp tỉnh Lào Cai do dôi dư để báo cáo VKSND tối cao có văn bản chuyển giao lại cho địa phương quản lý, sử dụng theo đúng nguyên hiện trạng, tránh lãng phí, không để cơ sở nhà, đất bỏ hoang, xuống cấp, gây thất thoát, lãng phí tài sản của Nhà nước. Đồng thời, chủ động xây dựng Phương án cải tạo sửa chữa trụ sở VKSND tỉnh, bố trí sắp xếp chỗ làm việc và chỗ ăn ở phù hợp, tiện lợi cho cán bộ công chức. 

Để đảm bảo có tầm nhìn chiến lược quy mô lâu dài, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ cải cách tư pháp, sau hợp nhất, VKSND tỉnh Lào Cai đã có văn bản đề nghị UBND tỉnh Lào Cai bố trí quỹ đất xây dựng trụ sở mới. Đồng thời, chỉ đạo các Viện kiểm sát khu vực phối hợp với chính quyền địa phương xem xét, bố trí quỹ đất xây dựng trụ sở làm việc mới để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ.