VKSND TP Hồ Chí Minh kiến nghị thu hồi hàng tỉ đồng và hơn 7,3ha đất công

Chủ động bảo vệ tài sản công

Thực hiện thí điểm công tác Viện kiểm sát nhân dân (VKSND) khởi kiện vụ án dân sự công ích theo Nghị quyết số 205/2025/QH15 của Quốc hội, VKSND hai cấp TP Hồ Chí Minh đã đạt được những kết quả đột phá bước đầu sau gần 6 tháng triển khai.

VKSND TP Hồ Chí Minh ký quy chế phối hợp thực hiện Nghị quyết 205/2025/QH15 của Quốc hội với Hội Người cao tuổi, Hội Liên hiệp Phụ nữ, Hội Bảo vệ quyền trẻ em, Hội Bảo trợ người khuyết tật và trẻ mồ côi, Hội Bảo vệ thiên nhiên và môi trường và Hội Bảo vệ người tiêu dùng TP Hồ Chí Minh.

Theo báo cáo về việc thực hiện công tác thí điểm VKSND khởi kiện vụ án dân sự công ích (từ ngày 1/1/2026 đến ngày 20/6/2026), VKSND hai cấp TP Hồ Chí Minh đã tiếp nhận tổng cộng 326 vụ việc, thực hiện thụ lý 81 vụ việc (bao gồm 68 vụ việc liên quan đến lợi ích công và 13 vụ việc liên quan đến người dễ bị tổn thương). Ngành Kiểm sát TP Hồ Chí Minh đã phát huy vai trò kiểm sát hoạt động tư pháp khi ban hành 17 kiến nghị khởi kiện bảo vệ lợi ích công và 44 quyết định yêu cầu chấm dứt hành vi vi phạm.

Đặc biệt, thông qua các biện pháp kiểm sát, VKSND hai cấp TP Hồ Chí Minh đã ban hành 79 kiến nghị phòng ngừa, khắc phục và xử lý vi phạm trong các lĩnh vực nóng như môi trường, đất đai, thuế, an toàn thực phẩm, bảo hiểm xã hội... Kết quả cụ thể, đơn vị đã kiến nghị thu hồi thành công hơn 5,9 tỉ đồng về ngân sách nhà nước; truy thu 2,985 tỉ đồng về quỹ Bảo hiểm xã hội và đặc biệt là giành lại 73.933 m² đất công. Song song đó, cơ quan kiểm sát cũng kịp thời ngăn chặn, chấm dứt vi phạm, buộc áp dụng biện pháp khắc phục tại 25 vụ việc gây ô nhiễm môi trường không khí do khói bụi sản xuất, rác thải.

Kết quả này đưa VKSND TP Hồ Chí Minh trở thành một trong những đơn vị dẫn đầu cả nước trong việc triển khai Nghị quyết 205. Theo khảo sát của VKSND tối cao, tỷ lệ thu hồi tiền ngân sách của VKSND TP Hồ Chí Minh chiếm đến 75%, và diện tích nhà, đất công thu hồi chiếm tới 80% tổng kết quả của toàn quốc.

Hỗ trợ nhóm người dễ bị tổn thương

Không chỉ dừng lại ở việc bảo vệ tài sản của Nhà nước, dấu ấn đậm nét của VKSND TP Hồ Chí Minh trong đợt thí điểm này chính là việc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các đối tượng yếu thế, dễ bị tổn thương. Đơn vị đã ban hành 90 kiến nghị phòng ngừa và khắc phục vi phạm liên quan đến nhóm đối tượng này.

Điểm sáng tạo mang tính đột phá của VKSND TP Hồ Chí Minh là chuyển đổi từ “tư duy xử lý từng vụ việc riêng lẻ” sang “tư duy quản trị vấn đề xã hội”. Nhận diện việc nhiều trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt chưa được làm khai sinh là một “khoảng trống hộ tịch” nguy cơ ảnh hưởng lớn đến quyền công dân, VKSND TP Hồ Chí Minh đã không chỉ giải quyết các ca cá biệt, mà ban hành kiến nghị trực tiếp đến Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh để chỉ đạo tổng rà soát toàn diện trên địa bàn. Cách làm bài bản này đã mang lại "phao cứu sinh" pháp lý cho rất nhiều mảnh đời: hỗ trợ hoàn thiện thủ tục cấp 136 giấy khai sinh, 159 căn cước công dân, cấp thẻ bảo hiểm y tế và xác định người giám hộ cho nhiều trường hợp đặc thù.

Bằng việc triển khai quyết liệt, ký kết quy chế phối hợp liên ngành với 15 sở, ngành, 6 Hội và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số, ngành Kiểm sát TP Hồ Chí Minh đang chứng minh hiệu quả thực tế vững chắc của mô hình kiểm sát viên khởi kiện dân sự công ích, góp phần bảo đảm an sinh xã hội và giữ nghiêm kỷ cương pháp luật.

Phát huy những kết quả đã đạt được, trong thời gian tới, VKSND TP Hồ Chí Minh xác định tiếp tục thực hiện hiệu quả Nghị quyết số 205/2025/QH15 là một trong những nhiệm vụ trọng tâm. Ngành Kiểm sát thành phố sẽ chuyển mạnh từ giai đoạn xây dựng cơ chế, thiết lập nền tảng phối hợp sang giai đoạn chủ động phát hiện, xác minh, xử lý các vụ việc cụ thể. Tập trung là rà soát, phân loại các vụ việc liên quan đến quản lý đất công, tài sản công, đầu tư công, nhà chung cư, thuế, môi trường, an toàn thực phẩm... vốn là những lĩnh vực có nguy cơ cao xâm phạm lợi ích công.

Đối với các vụ việc đã được Viện kiểm sát kiến nghị nhưng cơ quan, tổ chức có thẩm quyền không thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ trách nhiệm, VKSND TP Hồ Chí Minh sẽ tập trung xác minh, củng cố chứng cứ để trực tiếp thực hiện quyền khởi kiện vụ án dân sự công ích theo quy định. Đơn vị phấn đấu lựa chọn và hoàn thiện hồ sơ đối với một số vụ việc điển hình, có giá trị thực tiễn và tác động xã hội lớn để tổ chức khởi kiện từ nay đến cuối năm 2026.

Song song đó, ngành Kiểm sát TP Hồ Chí Minh tiếp tục đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo trên nền tảng Quản lý án công ích, đồng thời đào tạo bồi dưỡng đội ngũ Kiểm sát viên chuyên sâu nhằm giữ vững vai trò là đơn vị dẫn đầu cả nước trong công tác này.