leftcenterrightdel
 Kiểm sát viên VKSND tỉnh Đồng Nai kiểm tra, xác minh thực tế tại bãi rác sau thông tin phản ánh.

Nhiều năm qua, người dân tại thôn 2, xã Long Hà, tỉnh Đồng Nai gần như đã quen với cảnh “nín thở” mỗi khi đi ngang qua bãi rác lộ thiên nằm sát khu dân cư. Không chỉ gây mất mỹ quan, bãi rác này còn phát sinh mùi hôi thối, nước rỉ đen đặc và nguy cơ ô nhiễm môi trường nghiêm trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống người dân.

Từ phản ánh của báo chí và dư luận, VKSND tỉnh Đồng Nai đã tiến hành kiểm tra, xác minh thực địa, qua đó ban hành kiến nghị yêu cầu chính quyền địa phương khẩn trương khắc phục vi phạm, bảo vệ lợi ích công theo đúng tinh thần Nghị quyết số 205/2025/QH15 của Quốc hội.

Bãi rác “án ngữ” nhiều năm, người dân sống chung với ô nhiễm

Theo kết quả xác minh, bãi rác tại thôn 2, xã Long Hà có diện tích hơn 6.000m², tồn tại từ khoảng năm 2008 đến nay và hiện vẫn là nơi tập kết rác sinh hoạt chính của nhiều khu dân cư trong xã.

Mỗi ngày, khu vực này tiếp nhận khoảng 3,5 tấn rác thải sinh hoạt, được thu gom bằng các phương tiện thô sơ. Tuy nhiên, việc thu gom và vận chuyển không bảo đảm vệ sinh, rác thường xuyên rơi vãi dọc đường, gây ô nhiễm trên diện rộng.

Tại hiện trường, rác thải được tập kết lộ thiên, không phân loại, xử lý bằng các biện pháp thủ công như đốt, chôn lấp không đúng quy chuẩn. Nhiều vị trí còn ghi nhận tình trạng đốt rác trực tiếp, khói và mùi hôi lan rộng, trong khi nước rỉ rác có màu đen đặc thấm xuống đất, tiềm ẩn nguy cơ ô nhiễm nguồn nước ngầm.

Đáng nói, bãi rác này chỉ cách khu dân cư khoảng 400 mét. Với mật độ rác thải lớn, việc ùn ứ kéo dài không chỉ gây ô nhiễm môi trường mà còn tiềm ẩn nguy cơ phát sinh dịch bệnh, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe người dân.

Mặc dù địa phương từng triển khai đề án cải tạo, xử lý bãi rác, song tình trạng ô nhiễm vẫn chưa được giải quyết triệt để, thậm chí tiếp tục tái diễn. Điều này cho thấy những bất cập trong công tác quản lý, thu gom và xử lý chất thải rắn sinh hoạt tại cơ sở.

leftcenterrightdel
 Văn bản kiến nghị của VKSND tỉnh Đồng Nai.

Kiến nghị xử lý toàn diện, phát huy vai trò bảo vệ lợi ích công

Trên cơ sở đánh giá toàn diện vụ việc, VKSND tỉnh Đồng Nai xác định đây là trường hợp có dấu hiệu xâm phạm lợi ích công trong lĩnh vực môi trường – thuộc phạm vi điều chỉnh của Nghị quyết số 205/2025/QH15.

Theo đó, cơ quan Kiểm sát đã ban hành kiến nghị yêu cầu UBND xã Long Hà khẩn trương triển khai nhiều giải pháp đồng bộ nhằm khắc phục tình trạng ô nhiễm kéo dài tại bãi rác này.

Cụ thể, kiến nghị yêu cầu địa phương hoàn thiện hồ sơ pháp lý về đất đai đối với khu vực bãi rác; xây dựng hệ thống tường rào, mái che, phủ bạt để hạn chế phát tán rác thải ra môi trường; đồng thời tổ chức lại hoạt động thu gom, vận chuyển rác theo hướng bảo đảm vệ sinh, đúng thời gian, đúng quy định.

Bên cạnh đó, VKSND tỉnh Đồng Nai cũng yêu cầu áp dụng các biện pháp kỹ thuật nhằm kiểm soát nước rỉ rác, xây dựng hệ thống thu gom và xử lý nước thải, hạn chế tối đa nguy cơ ô nhiễm mạch nước ngầm. Đặc biệt, việc chấm dứt tình trạng đốt rác trực tiếp – một trong những nguyên nhân gây ô nhiễm không khí nghiêm trọng – được đặt ra như một yêu cầu cấp thiết.

Song song với đó, công tác tuyên truyền, nâng cao ý thức người dân trong việc phân loại rác thải tại nguồn cũng được nhấn mạnh, nhằm hướng tới giải pháp bền vững trong quản lý chất thải rắn sinh hoạt.

Việc ban hành kiến nghị lần này không chỉ nhằm xử lý một điểm ô nhiễm cụ thể, mà còn hướng tới mục tiêu phòng ngừa vi phạm, nâng cao trách nhiệm quản lý nhà nước về môi trường tại địa phương.

Có thể thấy, thông qua việc chủ động tiếp nhận thông tin từ báo chí, xác minh và ban hành kiến nghị, VKSND tỉnh Đồng Nai đã thể hiện rõ vai trò trung tâm trong việc bảo vệ lợi ích công theo tinh thần Nghị quyết số 205/2025/QH15.

Không chỉ dừng lại ở chức năng kiểm sát truyền thống, ngành Kiểm sát đang từng bước mở rộng vai trò trong việc bảo vệ môi trường, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của cộng đồng – những vấn đề thiết thân, trực tiếp tác động đến đời sống người dân.

Từ một bãi rác tồn tại suốt nhiều năm, câu chuyện tại xã Long Hà cho thấy, khi cơ chế pháp lý được kích hoạt đúng lúc và đúng cách, cùng với sự vào cuộc quyết liệt của các cơ quan chức năng, những vấn đề tưởng chừng “tồn đọng” hoàn toàn có thể được tháo gỡ.

Đây cũng là minh chứng sinh động cho việc Nghị quyết số 205/2025/QH15 đang từng bước đi vào thực tiễn, góp phần củng cố niềm tin của người dân vào các cơ quan bảo vệ pháp luật và hướng tới mục tiêu phát triển bền vững, không để ai bị bỏ lại phía sau.

Nghị quyết số 205/2025/QH15 ngày 24/6/2025 của Quốc hội về việc “Thí điểm Viện kiểm sát nhân dân khởi kiện vụ án dân sự để bảo vệ quyền dân sự của các chủ thể là nhóm dễ bị tổn thương hoặc bảo vệ lợi ích công” có hiệu lực từ ngày 01/01/2026 và được thực hiện trong 3 năm tại các tỉnh, thành phố: Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, Cần Thơ, Quảng Ninh và Đắk Lắk.

Nghị quyết xác định rõ hai nhóm đối tượng trọng tâm mà VKSND được trao quyền khởi kiện vụ án dân sự để bảo vệ, gồm: Nhóm dễ bị tổn thương: Trẻ em; Người cao tuổi; Người khuyết tật; Phụ nữ mang thai hoặc đang nuôi con dưới 36 tháng tuổi; Người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi và người mất năng lực hành vi dân sự; Người dân tộc thiểu số cư trú tại vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn.

Nhóm lợi ích công cần được bảo vệ: Đầu tư công; Đất đai, tài nguyên, tài sản công khác; Môi trường, hệ sinh thái; Di sản văn hóa; An toàn thực phẩm, dược phẩm; Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Các bài viết liên quan Nghị quyết 205 được đăng tải tại: https://baovephapluat.vn/vien-kiem-sat-nhan-dan-bao-ve-loi-ich-cong-nguoi-yeu-the

 

Trân Định - Việt An - Bích Ngọc