Thông qua hệ thống mã QR được triển khai tại địa phương, người dân có thể dễ dàng gửi phản ánh, hình ảnh, thông tin vụ việc đến Viện kiểm sát mà không cần trực tiếp đến cơ quan. Đây được xem là một trong những giải pháp phù hợp với yêu cầu chuyển đổi số hiện nay, giúp rút ngắn khoảng cách giữa cơ quan tư pháp với Nhân dân, đồng thời tạo điều kiện để người dân tham gia giám sát xã hội một cách thuận tiện, nhanh chóng.

leftcenterrightdel
 Người dân cung cấp thông tin qua mã QR.

Từ kênh tiếp nhận này, VKSND Khu vực 4 đã tiếp nhận 4 thông tin phản ánh của người dân sinh sống tại khu vực Lân Thạnh 1, phường Tân Lộc, thành phố Cần Thơ, liên quan đến hoạt động của Công ty TNHH MTV Chế biến lương thực Ngọc Sơn Tuyền. Nội dung phản ánh cho rằng quá trình sấy lúa, xay xát lúa gạo của công ty phát sinh nhiều bụi, ảnh hưởng đến đời sống sinh hoạt của các hộ dân xung quanh.

Qua nghiên cứu nội dung phản ánh và căn cứ các quy định pháp luật có liên quan, VKSND Khu vực 4 xác định vụ việc có dấu hiệu xâm phạm lợi ích công về môi trường theo điểm c khoản 2 Điều 3 Nghị quyết số 205/2025/QH15. Ngay sau khi tiếp nhận thông tin, lãnh đạo và công chức đơn vị đã nhanh chóng tiến hành thụ lý, phối hợp cùng UBND phường Tân Lộc và Công an phường Tân Lộc trực tiếp xuống hiện trường kiểm tra, xác minh thực tế.

leftcenterrightdel
 Hình ảnh trong buổi xác minh, làm việc.

Qua làm việc tại Công ty TNHH MTV Chế biến lương thực Ngọc Sơn Tuyền, đoàn công tác ghi nhận công ty đang hoạt động sấy lúa và xay xát lúa gạo với công suất khoảng 1.100 tấn/ngày. Hệ thống xay xát cơ bản được đầu tư, tuy nhiên tình trạng bụi phát sinh vẫn còn nhiều; hệ thống lưới che chắn chưa bảo đảm chiều cao bao phủ, bụi còn bay vào khu dân cư; hệ thống phun nước làm sạch bụi chưa đạt hiệu quả như yêu cầu thực tế.

Đại diện công ty cũng thừa nhận tình trạng bụi có ảnh hưởng đến đời sống người dân xung quanh và cam kết sẽ tiếp tục khắc phục trong thời gian tới. Đại diện Công an phường Tân Lộc đề nghị công ty sớm hoàn thiện hệ thống phun sương, hệ thống nước xử lý bụi; trong khi UBND phường Tân Lộc yêu cầu mở rộng hệ thống lưới che chắn nhằm hạn chế tối đa bụi phát tán vào khu dân cư.

leftcenterrightdel
 Ống nước nhà máy đưa trực tiếp xuống sông Hậu.
leftcenterrightdel
 Bụi nhà máy ảnh hưởng đến cây trồng của các hộ dân xung quanh.

Trên cơ sở kết quả xác minh, VKSND Khu vực 4 đã ban hành Kiến nghị số 35/KN-VKSKV4 gửi Chủ tịch UBND phường Tân Lộc, đề nghị tăng cường công tác kiểm tra, giám sát hoạt động của các cơ sở sấy lúa, xay xát lúa gạo trên địa bàn; kịp thời ghi nhận phản ánh của người dân và yêu cầu các cơ sở sản xuất khắc phục tình trạng gây bụi, ô nhiễm môi trường.

Nội dung kiến nghị cũng đề nghị địa phương phân công công chức xác minh phản ánh của người dân, lập biên bản ghi nhận hiện trạng để yêu cầu khắc phục vi phạm; đồng thời theo dõi quá trình khắc phục ô nhiễm môi trường của Công ty Ngọc Sơn Tuyền nhằm bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của các hộ dân sinh sống gần khu vực nhà máy.

Bên cạnh đó, Viện kiểm sát còn đề nghị địa phương tăng cường tuyên truyền, vận động người dân và các cơ sở sản xuất chấp hành nghiêm các quy định về bảo vệ môi trường theo Chỉ thị số 06-CT/TU ngày 31/12/2025 của Ban Thường vụ Thành ủy Cần Thơ về bảo đảm vệ sinh môi trường, mỹ quan đô thị và an toàn giao thông trên địa bàn thành phố.

leftcenterrightdel
 Công ty TNHH MTV Chế biến lương thực Ngọc Son Tuyền thải chất thải trực tiếp ra môi trường.

Từ 4 phản ánh của người dân qua mã QR đến việc kiểm tra thực tế, làm việc với doanh nghiệp và ban hành kiến nghị xử lý, vụ việc cho thấy hiệu quả rõ nét của mô hình “tiếp nhận số – xác minh thực tế – kiến nghị kịp thời” mà VKSND Khu vực 4 đang triển khai.

Không chỉ là công cụ tiếp nhận thông tin, mã QR đã trở thành cầu nối giữa người dân với cơ quan bảo vệ pháp luật, giúp Viện kiểm sát kịp thời phát hiện những dấu hiệu xâm phạm lợi ích công, nhất là trong lĩnh vực môi trường lĩnh vực tác động trực tiếp đến sức khỏe, đời sống và chất lượng sinh hoạt của cộng đồng dân cư.

Qua đó, Nghị quyết số 205/2025/QH15 đang từng bước được cụ thể hóa bằng những hành động thiết thực, lấy người dân làm trung tâm phục vụ. Việc chủ động ứng dụng công nghệ số trong tiếp nhận và xử lý phản ánh cũng góp phần xây dựng hình ảnh người cán bộ Kiểm sát gần dân, trách nhiệm, tận tụy và hành động vì Nhân dân, vì lợi ích công cộng.

Nghị quyết số 205/2025/QH15 ngày 24/6/2025 của Quốc hội về việc “Thí điểm Viện kiểm sát nhân dân khởi kiện vụ án dân sự để bảo vệ quyền dân sự của các chủ thể là nhóm dễ bị tổn thương hoặc bảo vệ lợi ích công” có hiệu lực từ ngày 01/01/2026 và được thực hiện trong 3 năm tại các tỉnh, thành phố: Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, Cần Thơ, Quảng Ninh và Đắk Lắk.

Nghị quyết xác định rõ hai nhóm đối tượng trọng tâm mà VKSND được trao quyền khởi kiện vụ án dân sự để bảo vệ, gồm: Nhóm dễ bị tổn thương: Trẻ em; Người cao tuổi; Người khuyết tật; Phụ nữ mang thai hoặc đang nuôi con dưới 36 tháng tuổi; Người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi và người mất năng lực hành vi dân sự; Người dân tộc thiểu số cư trú tại vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn.

Nhóm lợi ích công cần được bảo vệ: Đầu tư công; Đất đai, tài nguyên, tài sản công khác; Môi trường, hệ sinh thái; Di sản văn hóa; An toàn thực phẩm, dược phẩm; Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Các bài viết liên quan Nghị quyết 205 được đăng tải tại: https://baovephapluat.vn/vien-kiem-sat-nhan-dan-bao-ve-loi-ich-cong-nguoi-yeu-the


Hoàng Anh - Phan Liễu – Lâm Trường