VKSND khu vực 1 hiện thực hóa Nghị quyết 205 từ những việc làm cụ thể

Chủ động chuẩn bị điều kiện thực hiện Nghị quyết 205

Ngày 24/6/2025, Quốc hội thông qua Nghị quyết số 205/2025/QH15 về việc thí điểm VKSND khởi kiện vụ án dân sự để bảo vệ quyền dân sự của các chủ thể là nhóm dễ bị tổn thương hoặc bảo vệ lợi ích công. Đây là lần đầu tiên VKSND được trao quyền khởi kiện trong những trường hợp không có người khởi kiện nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, lợi ích Nhà nước và cộng đồng.

Nhận thức rõ ý nghĩa đặc biệt quan trọng của Nghị quyết, ngay từ đầu năm 2026, VKSND khu vực 1, Lâm Đồng đã ban hành Kế hoạch số 59/KH-VKS về tuyên truyền Nghị quyết số 205/2025/QH15.

Kế hoạch xác định mục tiêu tuyên truyền sâu rộng nội dung Nghị quyết đến chính quyền cơ sở và Nhân dân; nâng cao nhận thức, trách nhiệm của đội ngũ Kiểm sát viên, công chức trong việc thực hiện các nhiệm vụ mới của Ngành; đồng thời chuẩn bị đầy đủ các điều kiện về tổ chức, nhân sự và cơ chế phối hợp để sẵn sàng triển khai khi Nghị quyết được áp dụng thống nhất trên toàn quốc.

Kiểm sát viên VKSND khu vực 1 làm việc hỗ trợ chị Vũ Thị Ngọc Bích hoàn tất thủ tục đăng ký khai sinh cho hai con.

Đơn vị đã tổ chức hội nghị tuyên truyền với sự tham gia của đại diện UBND các phường, xã trên địa bàn; biên soạn tài liệu tuyên truyền; xây dựng các chuyên đề phổ biến pháp luật; đồng thời đề nghị chính quyền địa phương tiếp tục đưa nội dung Nghị quyết đến với cán bộ, đảng viên và Nhân dân thông qua các cuộc họp dân cư, hệ thống truyền thanh cơ sở và các hoạt động sinh hoạt cộng đồng.

Việc tuyên truyền tập trung vào những nhóm đối tượng dễ bị tổn thương như trẻ em, người cao tuổi, người khuyết tật, phụ nữ mang thai hoặc nuôi con nhỏ, người mất năng lực hành vi dân sự, đồng bào dân tộc thiểu số; cũng như các lĩnh vực liên quan đến lợi ích công như môi trường, đất đai, tài sản công và di sản văn hóa.

Qua đó góp phần nâng cao nhận thức pháp luật trong cộng đồng, tạo điều kiện để người dân chủ động phản ánh, cung cấp thông tin về các hành vi xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp của nhóm yếu thế hoặc lợi ích công cộng.

Từ lá thư cảm ơn đến giá trị nhân văn của Nghị quyết 205

Nếu như Nghị quyết 205 được xây dựng nhằm bảo vệ những người dễ bị tổn thương trong xã hội thì tại VKSND khu vực 1, Lâm Đồng, tinh thần đó đã được cụ thể hóa bằng những việc làm thiết thực.

Một trong những trường hợp điển hình là việc hỗ trợ chị Vũ Thị Ngọc Bích, trú tại phường Lâm Viên, hoàn tất thủ tục đăng ký khai sinh cho hai con sau gần 5 năm gặp nhiều khó khăn. Do hoàn cảnh gia đình đặc biệt, hai cháu nhỏ chưa được đăng ký khai sinh trong thời gian dài, ảnh hưởng trực tiếp đến việc học tập, sinh hoạt và việc tiếp cận các quyền cơ bản của trẻ em theo quy định của pháp luật.

Trong suốt nhiều năm, người mẹ trẻ đã tự mình tìm hiểu, đi lại nhiều nơi để thực hiện thủ tục nhưng vẫn không thể hoàn thành hồ sơ do hạn chế về kiến thức pháp luật. Khi được hướng dẫn liên hệ với VKSND khu vực 1, chị đã nhận được sự hỗ trợ tận tình từ các Kiểm sát viên của đơn vị.

Cán bộ VKSND khu vực 1 có mặt tại hồ Xuân Hương để xác minh tình trạng ô nhiễm môi trường tại đây.

Không chỉ giải thích cụ thể các quy định pháp luật, các Kiểm sát viên còn chủ động phối hợp với UBND phường Lâm Viên hỗ trợ gia đình hoàn thiện hồ sơ, thực hiện đầy đủ các thủ tục cần thiết để bảo đảm quyền được khai sinh của trẻ em theo quy định.

Kết quả, hai cháu đã được cấp giấy khai sinh hợp pháp. Từ đây, các em có đầy đủ giấy tờ nhân thân để được bảo đảm quyền học tập, chăm sóc y tế và thụ hưởng các chính sách an sinh xã hội của Nhà nước.

Xúc động trước sự giúp đỡ của đơn vị, chị Vũ Thị Ngọc Bích đã viết thư cảm ơn gửi VKSND khu vực 1, Lâm Đồng. Trong thư, chị cho biết việc hai con được cấp giấy khai sinh là “niềm vui và hạnh phúc rất lớn” đối với gia đình bởi từ nay các cháu đã có đầy đủ giấy tờ để được bảo đảm các quyền lợi cơ bản trong cuộc sống.

Đặc biệt, người mẹ trẻ bày tỏ sự biết ơn trước tinh thần trách nhiệm, sự tận tâm và quyết tâm bảo vệ quyền trẻ em của các Kiểm sát viên. Theo chị, sự hỗ trợ của VKSND khu vực 1 không đơn thuần là giúp hoàn thành một thủ tục hành chính mà còn góp phần bảo vệ những quyền cơ bản nhất của trẻ em được pháp luật ghi nhận.

Lá thư cảm ơn mộc mạc nhưng chứa đựng nhiều cảm xúc ấy là minh chứng sinh động cho hiệu quả thực tế của việc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nhóm yếu thế. Đồng thời cho thấy hình ảnh người cán bộ Kiểm sát không chỉ thực hiện chức năng kiểm sát hoạt động tư pháp mà còn đồng hành cùng người dân trong hành trình bảo vệ công lý và quyền con người.

Chủ động bảo vệ lợi ích công từ những vấn đề của đời sống xã hội

Song song với việc bảo vệ quyền dân sự của các nhóm yếu thế, VKSND khu vực 1 còn chủ động triển khai nhiều hoạt động nhằm bảo vệ lợi ích công cộng theo đúng tinh thần Nghị quyết 205.

Ngày 25/5/2026, ngay sau khi tiếp nhận phản ánh của người dân về tình trạng rác thải nổi trên mặt hồ Xuân Hương sau trận mưa lớn, VKSND khu vực 1 đã nhanh chóng phối hợp với các cơ quan chức năng kiểm tra hiện trường, thu thập tài liệu, đánh giá nguyên nhân và xác định trách nhiệm của các đơn vị liên quan.

Trên cơ sở kết quả xác minh, đơn vị đã xây dựng kiến nghị yêu cầu các cơ quan có thẩm quyền khẩn trương triển khai các biện pháp xử lý, khắc phục nhằm bảo vệ môi trường, hệ sinh thái và cảnh quan đô thị của TP Đà Lạt. Đây là hoạt động mang đậm tinh thần bảo vệ lợi ích công theo Nghị quyết 205.

Tiếp đó, VKSND khu vực 1 cũng ban hành văn bản đề nghị UBND và Công an phường Lang Biang phối hợp xác minh tình trạng rác thải và xác động vật tồn đọng tại khu vực Khu liên hợp Văn hóa - Thể thao tỉnh Lâm Đồng, gây ảnh hưởng đến mỹ quan đô thị, môi trường và đời sống người dân.

Sau khi kiểm tra, đơn vị xây dựng dự thảo kiến nghị đối với các cơ quan có thẩm quyền khắc phục, xử lý góp phần bảo vệ cảnh quan, hệ sinh thái và nâng cao chất lượng môi trường tại khu vực hồ Xuân Hương.

Để nâng cao hiệu quả thực hiện nhiệm vụ, đơn vị còn chủ động ký kết các quy chế phối hợp với UBND và Công an các phường, xã trên địa bàn. Thông qua cơ chế phối hợp này, các nguồn tin liên quan đến hành vi xâm phạm quyền lợi của nhóm yếu thế hoặc xâm phạm lợi ích công sẽ được phát hiện, trao đổi và xử lý kịp thời ngay từ cơ sở.

Có thể khẳng định rằng, mặc dù chưa thuộc địa phương được thí điểm thực hiện quyền khởi kiện dân sự theo Nghị quyết số 205/2025/QH15, nhưng VKSND khu vực 1, Lâm Đồng đã và đang chủ động chuẩn bị đầy đủ các điều kiện cần thiết để thực hiện hiệu quả nhiệm vụ mới của Ngành.

Từ việc bảo vệ quyền trẻ em, hỗ trợ người dân yếu thế đến bảo vệ môi trường và lợi ích cộng đồng, những việc làm cụ thể của đơn vị đang từng bước hiện thực hóa tinh thần của Nghị quyết 205, góp phần xây dựng hình ảnh ngành KSND gần dân, vì dân và phục vụ Nhân dân.