Cụm thi đua số 3 ngành KSND: Chia sẻ kinh nghiệm, cách làm hiệu quả về thực hiện Nghị quyết 205 của Quốc hội

Hội nghị được tổ chức tại VKSND tỉnh Thanh Hoá. Cụm thi đua số 3 ngành KSND gồm 5 đơn vị: VKSND tỉnh Quảng Ninh (Cụm trưởng), VKSND tỉnh Thanh Hoá (Cụm phó), VKSND tỉnh Ninh Bình, VKSND tỉnh Nghệ An và VKSND thành phố Hải Phòng. Trong đó, VKSND tỉnh Quảng Ninh là một trong 6 đơn vị được lựa chọn thí điểm khởi kiện vụ án dân sự công ích theo Nghị quyết 205.

Quang cảnh buổi Hội thảo.

Phát biểu khai mạc, đồng chí Nguyễn Tiến Dũng, Viện trưởng VKSND tỉnh Thanh Hoá khẳng định: Mặc dù Cụm thi đua số 3 có 4/5 địa phương không được lựa chọn thực hiện thí điểm, nhưng với trách nhiệm và tính chất đặc thù của ngành, chúng ta vẫn chủ động, tích cực triển khai nhiệm vụ. Việc thực hiện nhiệm vụ mới này dựa trên cơ sở vừa làm, vừa vận dụng pháp luật, đồng thời phải nhận diện rõ ranh giới để bảo đảm không đi quá xa hoặc vượt khỏi khuôn khổ quy định. 

Viện trưởng VKSND tỉnh Thanh Hoá nhấn mạnh Cụm thi đua rất may mắn khi trong Cụm có tỉnh Quảng Ninh là đơn vị được lựa chọn thí điểm. Trong khuôn khổ Hội thảo ngày hôm nay, các đơn vị có cơ hội được lắng nghe, trao đổi nhiều ý kiến mang tính thực tiễn từ các đơn vị đã trực tiếp triển khai… Trong quá trình thực hiện, các đơn vị vừa triển khai, vừa học hỏi, rút kinh nghiệm và điều chỉnh cho phù hợp với thực tiễn. 

Đồng chí Nguyễn Tiến Dũng, Viện trưởng VKSND tỉnh Thanh Hoá phát biểu khai mạc.

Nhận thức thí điểm khởi kiện vụ án dân sự công ích theo Nghị quyết 205 (có hiệu lực từ ngày 01/01/2026) là nhiệm vụ chính trị mới, gắn với uy tín, vị thế của ngành KSND; Với quyết tâm thực hiện thành công Nghị quyết, các đơn vị trong Cụm thi đua, kể cả các  đơn vị không thuộc lựa chọn thí điểm thực hiện tố tụng dân sự công ích, song, ngay từ khi Đề án của Bộ Chính trị được triển khai và sau khi Quốc hội ban hành Nghị quyết 205 cùng các văn bản hướng dẫn thi hành, các đơn vị đã xác định đây là nhiệm vụ chính trị quan trọng, có ý nghĩa lâu dài, cần được chuẩn bị chủ động, bài bản và đồng bộ.

Do vậy, bước đầu đã đạt được những kết quả tích cực, tính đến cuối tháng 4/2026, VKSND hai cấp trong toàn Cụm đã tiếp nhận, xác minh và xử lý hàng trăm vụ việc có liên quan đến lợi ích công và nhóm yếu thế; trong đó, thông qua hoạt động xác minh đã ban hành kiến nghị phòng ngừa, yêu cầu khắc phục vi phạm, yêu cầu các chủ thể tự khắc phục, cũng như phối hợp hỗ trợ đối tượng yếu thế, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của họ. Thực tiễn cho thấy, nhiều vụ việc sau khi có sự vào cuộc của Viện kiểm sát đã được khắc phục kịp thời, không để phát sinh tranh chấp hoặc khiếu kiện phức tạp.

Đồng chí Phạm Viết Vượng – Viện trưởng VKSND tỉnh Quảng Ninh chia sẻ một số kinh nghiệm đúc rút từ thực tiễn.

Tại Hội thảo, đại diện các đơn vị đã có những chia sẻ, trao đổi hết sức tâm huyết, thực chất về kinh nghiệm, thuận lợi, khó khăn trong quá trình thực hiện cũng như cách làm hay, giải pháp, phương hướng cho thời gian tới.

Theo đó, công tác khởi kiện vụ án dân sự công ích là nội dung mới, trong khi hành lang pháp lý chưa thật sự đầy đủ; các vụ việc công ích thường có tính chất phức tạp, liên quan đến nhiều cơ quan, tổ chức quản lý, trong khi cơ chế phối hợp chưa chặt chẽ. Nhận thức của một số cơ quan, tổ chức và người dân về vai trò của khởi kiện vụ án dân sự công ích còn hạn chế, ảnh hưởng đến việc cung cấp thông tin, tài liệu, chứng cứ. Cùng với đó, điều kiện bảo đảm về cơ sở vật chất, trang thiết bị, ứng dụng công nghệ thông tin tại một số đơn vị chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu nhiệm vụ.

Đồng chí Lê Đức Tùng, Phó Viện trưởng VKSND tỉnh Thanh Hóa chủ trì thảo luận.

Hội nghị cũng đã lắng nghe nhiều giải pháp, cách làm hiệu quả được đúc kết từ thực tiễn, đặc biệt là kinh nghiệm của VKSND tỉnh Quảng Ninh. Theo đó, VKSND cần tăng cường tính chủ động trong tiếp cận và thu thập thông tin; chủ động ban hành công văn trao đổi, đề nghị làm việc với các cơ quan, tổ chức liên quan nhằm bảo đảm việc cung cấp thông tin kịp thời, đầy đủ. Đồng thời, VKSND chủ động xây dựng, ký kết và tổ chức thực hiện các quy chế phối hợp với sở, ban, ngành, đơn vị liên quan trên địa bàn để tạo cơ sở thuận lợi cho việc triển khai thực hiện nghị quyết.

Các đơn vị nghiệp vụ trong cùng cấp kiểm sát, nhất là các đơn vị thực hành quyền công tố và điều tra vụ án hình sự, cần tăng cường trao đổi thông tin với kiểm sát án dân sự về các hành vi xâm phạm lợi ích công nhưng chưa giải quyết triệt để trách nhiệm bồi thường dân sự trong vụ án hình sự.

Bên cạnh đó, cần đẩy mạnh công tác hướng dẫn, tập huấn, bồi dưỡng chuyên sâu về tố tụng dân sự công ích cho Kiểm sát viên, công chức; chú trọng trao đổi kinh nghiệm thực tiễn, kỹ năng thu thập, kiểm tra, đánh giá chứng cứ thông qua từng vụ việc cụ thể; đồng thời tăng cường chia sẻ mô hình, cách làm hay từ các đơn vị có kết quả tốt để nhân rộng trong toàn ngành.

Đối với những vụ việc cụ thể mà VKSND thí điểm gặp khó khăn trong quá trình kiểm tra, xác minh, thu thập và đánh giá tài liệu, chứng cứ, cần kịp thời báo cáo, xin ý kiến chỉ đạo của VKSND cấp trên. Trên cơ sở đó, VKSND cấp trên nghiên cứu, hướng dẫn, chỉ đạo kịp thời và phân công Kiểm sát viên theo dõi, hỗ trợ VKSND cấp dưới khi cần thiết.

Cùng với đó, cần tăng cường công tác kiểm tra giữa cấp trên và cấp dưới, đẩy mạnh tự kiểm tra trong nội bộ từng cấp nhằm kịp thời rút kinh nghiệm, bảo đảm việc thực hiện nhiệm vụ đúng quy định pháp luật và sớm đi vào nền nếp.

Ngoài ra, cần quan tâm tăng cường nguồn lực về kinh phí, cơ sở dữ liệu, trang thiết bị và ứng dụng công nghệ thông tin phục vụ công tác quản lý, theo dõi các vụ việc dân sự công ích; hướng dẫn cụ thể việc bảo đảm kinh phí giám định, định giá tài sản; cần có cơ chế, chính sách phù hợp để khuyến khích, động viên cán bộ tham gia thực hiện nhiệm vụ mới này.

Lãnh đạo Phòng 9, VKSND các tỉnh trong Cụm thi đua thảo luận.

Trong thời gian tới, các đơn vị trong cụm xác định tiếp tục quán triệt sâu sắc Nghị quyết 205 và các văn bản hướng dẫn thi hành; tăng cường kiểm tra, hướng dẫn nghiệp vụ, kịp thời chấn chỉnh những hạn chế phát sinh.

Những kết quả bước đầu đã đạt được cùng sự quyết tâm thực hiện thành công Nghị quyết của các đơn vị trong Cụm sẽ tạo nền tảng quan trọng để VKSND các đơn vị sẵn sàng triển khai thực hiện hiệu quả nhiệm vụ khởi kiện vụ án dân sự công ích khi được giao thẩm quyền trong thời gian tới.