Đột quỵ não không chỉ là một gánh nặng y tế nghiêm trọng mà còn là gánh nặng kinh tế - xã hội to lớn trên toàn cầu. Hiện nay, đột quỵ vẫn là nguyên nhân gây tử vong thứ hai và là nguyên nhân hàng đầu gây tàn phế ở người trưởng thành trên khắp thế giới.
Theo thống kê, mỗi năm có khoảng 12.2 triệu ca đột quỵ mới xảy ra trên toàn cầu, với tần suất đáng báo động là cứ mỗi 3 giây lại có một người bị đột quỵ. Hậu quả của đột quỵ là vô cùng nặng nề, tới 71% bệnh nhân sau đột quỵ mất khả năng lao động, ảnh hưởng sâu sắc đến không chỉ từng gia đình người bệnh mà còn ảnh hưởng đến lực lượng lao động xã hội và gây ra chi phí y tế khổng lồ, ước tính chiếm khoảng 1.12% tổng GDP toàn cầu.
Tình trạng đột quỵ não ở người trẻ tuổi đang có xu hướng gia tăng đáng lo ngại. Việt Nam ghi nhận khoảng 200.000 ca đột quỵ mỗi năm, trong đó nhóm dưới 45 tuổi chiếm 10-15% và tiếp tục tăng. Thống kê cho thấy tỉ lệ ở người trẻ và trung niên chiếm gần một phần ba tổng số ca, với tốc độ tăng trung bình 2% mỗi năm.
    |
 |
| Khi thời tiết chuyển lạnh, bệnh nhân tăng huyết áp gây xuất huyết não và trở nặng, tỉ lệ tử vong cao. |
Tại TP Đà Nẵng, khi thời tiết chuyển lạnh, mỗi ngày trung bình Khoa Đột quỵ, Bệnh viện Đà Nẵng ghi nhận khoảng 20 ca nhập viện do đột quỵ.
Bác sĩ CKII Dương Quang Hải - Phó Trưởng khoa Đột quỵ - Bệnh viện Đà Nẵng, cho biết vào mùa lạnh hoặc thời điểm chuyển mùa thường gia tăng số lượng lớn bệnh nhân đột quỵ, đặc biệt chảy máu não (thể nặng của đột quỵ). Việc thay đổi nhiệt độ từ nóng chuyển qua lạnh và ngược lại sẽ làm thay đổi huyết áp, đặc biệt người có bệnh nền nếu không kiểm soát tốt sẽ làm huyết áp tăng cao đột ngột, gây biến chứng đột quỵ. Áp lực huyết áp quá cao làm vỡ mạch máu, gây xuất huyết não.
Theo bác sĩ Hải, vào mùa lạnh, người lớn tuổi thường ít uống nước dẫn đến cô đặc máu, gây ra những huyết khối làm tắc mạch máu, dẫn đến đột quỵ. Nhiều bệnh nhân trẻ tuổi mắc bệnh huyết áp nhưng không điều trị vì không thấy triệu chứng rõ rệt, nhưng khi thời tiết chuyển lạnh, bệnh nhân tăng huyết áp gây xuất huyết não và trở nặng, tỉ lệ tử vong cao.
Bác sĩ Hải khuyến cáo: "Để hạn chế nguy cơ đột quỵ đặc biệt vào giai đoạn chuyển mùa và mùa lạnh, ở người có bệnh lý huyết áp nền cần thường xuyên kiểm tra huyết áp, điều trị huyết áp bằng thuốc để giữ mức huyết áp ổn định. Những người có bệnh lý nền như đái tháo đường, cao huyết áp, người lớn tuổi thời điểm chuyển mùa có nguy cơ dễ cô đặc máu, tắc mạch máu não. Vì vậy cần theo dõi bệnh lý nền và được chăm sóc, theo dõi sức khỏe, uống đủ nước để không bị mất nước gây cô đặc máu gây tắc mạch máu não".
Bác sĩ Hải cho hay các dấu hiệu dễ quan sát nhất để nhận biết bệnh nhân đột quỵ là đột ngột nặng một bên mặt, yếu liệt một bên tay chân, rối loạn ngôn ngữ... Khi phát hiện người đột quỵ, cần tránh để người bệnh té ngã, để bệnh nhân nằm nghiêng, hút sạch dịch tiết nếu bệnh nhân nôn sặc. Cần đưa bệnh nhân đến bệnh viện càng sớm càng tốt, đặc biệt đưa đến các cơ sở y tế có khả năng điều trị đột quỵ để được can thiệp kịp thời.
Bác sĩ Hải cũng lưu ý, không nên làm các phương pháp như bắt gió, cạo gió, bôi dầu, chích đầu ngón tay ngón chân... cho bệnh nhân để tránh chậm trễ quy trình cấp cứu. Các phương pháp này cũng không mang lại lợi ích đối với bệnh nhân đột quỵ.