    |
 |
| Học sinh Trường Trung học cơ sở Nguyễn Thượng Hiền giới thiệu mô hình “Nông nghiệp thông minh” tại Ngày hội STEM xã Vân Đình năm 2026. Ảnh: Lại Tấn |
Gỡ "điểm nghẽn" thể chế cho ngành Giáo dục Thủ đô
Nhiều năm qua, ngành Giáo dục và Đào tạo Hà Nội luôn giữ vững vị trí dẫn đầu cả nước về quy mô lẫn chất lượng. Tuy nhiên, cùng với tốc độ đô thị hóa và gia tăng dân số cơ học nhanh chóng, ngành Giáo dục Thủ đô phải đối mặt với không ít áp lực: Tình trạng thiếu trường lớp cục bộ ở khu vực nội thành, rào cản trong thu hút nguồn lực xã hội hóa, cùng những vướng mắc về cơ chế tài chính khi triển khai các chương trình hợp tác quốc tế chất lượng cao.
Sự ra đời của Luật Thủ đô năm 2026 với hệ thống chính sách đặc thù đã giải quyết tận gốc bài toán "áo chật" bấy lâu. Không chỉ dừng lại ở việc phân cấp, phân quyền mạnh mẽ cho chính quyền thành phố trong quy hoạch và đầu tư, Luật còn tạo cơ sở pháp lý vững chắc để Hà Nội xây dựng một hệ sinh thái giáo dục mở, tiệm cận với các tiêu chuẩn tiên tiến trên thế giới.
Luật sư Nguyễn Minh Long (Đoàn Luật sư thành phố Hà Nội) cho biết, Luật Thủ đô năm 2026 đã xây dựng những chính sách đổi mới quan trọng, mang tính hệ thống và đột phá, góp phần tạo lập hành lang pháp lý đầy đủ, linh hoạt để phát triển giáo dục. Trong đó, phấn đấu đưa Thủ đô thành trung tâm giáo dục - đào tạo chất lượng cao, hiện đại có khả năng dẫn dắt đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và hội nhập quốc tế.
Những cơ chế, chính sách này mang tính đặc thù, vượt trội sẽ khắc phục được những khó khăn, vướng mắc trong thực tế. Cụ thể, Khoản 2, Điều 25 Luật Thủ đô năm 2026 trao cho HĐND thành phố Hà Nội thẩm quyền ban hành chính sách và bố trí ngân sách để thực hiện nhiều cơ chế đặc thù trong lĩnh vực giáo dục - đào tạo. Đây là cơ sở pháp lý quan trọng, tạo dư địa để Hà Nội chủ động huy động nguồn lực, đầu tư phát triển giáo dục theo hướng hiện đại, chất lượng cao và hội nhập quốc tế, đáp ứng yêu cầu phát triển Thủ đô trong giai đoạn mới.
Cụ thể hóa Điểm a, Khoản 1, Điều 16 cùng Điểm a và một phần Điểm d, Khoản 2, Điều 25 Luật Thủ đô năm 2026, ngày 15/6/2026, HĐND thành phố Hà Nội ban hành Nghị quyết số 28/2026/NQ-HĐND quy định cơ chế quản lý và cơ chế tài chính đối với một số mô hình giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông của thành phố Hà Nội; chính sách đầu tư, hỗ trợ cơ sở vật chất, trang thiết bị đối với cơ sở giáo dục nghề nghiệp, cơ sở giáo dục đại học trên địa bàn thành phố.
Theo đó, Nghị quyết quy định cơ chế quản lý, cơ chế tài chính đối với cơ sở giáo dục công lập chất lượng cao; cơ sở giáo dục thực hiện liên kết với nước ngoài; cơ sở giáo dục công lập có nhiều cấp học tiên tiến, hiện đại trên địa bàn thành phố. Cùng với đó, Hà Nội triển khai các chính sách sử dụng ngân sách để đầu tư hiện đại hóa một số trường cao đẳng trọng điểm, chất lượng cao đạt chuẩn khu vực, quốc tế phù hợp với định hướng phát triển ngành, nghề ưu tiên.
Đáng chú ý, Nghị quyết đặt ra yêu cầu đổi mới mô hình quản trị nhà trường theo hướng hiện đại, tự chủ, minh bạch, lấy chất lượng giáo dục và sự phát triển toàn diện của người học làm trung tâm. Mô hình quản trị được thiết kế theo hướng kết hợp giữa quản trị công lập với các yếu tố quản trị tiên tiến của các cơ sở giáo dục chất lượng cao trong nước và quốc tế; tăng cường trách nhiệm giải trình, quản trị dựa trên dữ liệu, quản trị theo kết quả đầu ra và phát huy vai trò của đội ngũ chuyên gia, nhà khoa học, doanh nghiệp và cộng đồng trong phát triển nhà trường...
    |
 |
| Việc cụ thể hóa Luật Thủ đô năm 2026 bằng Nghị quyết số 28/2026/NQ-HĐND của HĐND thành phố sẽ nâng cao chất lượng giáo dục - đào tạo, góp phần xây dựng Thủ đô văn minh, hiện đại, hội nhập quốc tế sâu rộng. Ảnh: NT |
Từng bước nâng cao chất lượng giáo dục - đào tạo
Chị Phạm Thị Lan, phụ huynh có con đang học taị Trường Trung học cơ sở Yên Hòa bày tỏ, việc quy định các cơ sở giáo dục liên kết với nước ngoài phải công khai thông tin về đối tác, gồm giấy phép hoạt động, tư cách pháp nhân, năng lực tài chính và kết quả kiểm định chất lượng. Chương trình đào tạo cũng phải minh bạch về nội dung, thời lượng, chuẩn đầu ra và giá trị của văn bằng, chứng chỉ.
Với cơ sở giáo dục công lập, việc liên kết không được ảnh hưởng đến chương trình giáo dục và nhiệm vụ được giao. “Các chính sách mới này khẳng định phương châm, lấy minh bạch làm thước đo và lấy quyền lợi của người học làm trung tâm. Điều này khiến các phụ huynh thêm yên tâm khi có con theo học tại các cơ sở giáo dục thực hiện liên kết với nước ngoài”, chị Phạm Thị Lan bày tỏ.
Có thể khẳng định, việc cụ thể hóa Luật Thủ đô năm 2026 bằng Nghị quyết số 28/2026/NQ-HĐND của HĐND thành phố sẽ nâng cao chất lượng giáo dục - đào tạo, góp phần xây dựng Thủ đô văn minh, hiện đại, hội nhập quốc tế sâu rộng.
Đây cũng được xem là chiến lược cốt lõi để Hà Nội chuẩn bị nguồn nhân lực cho nền kinh tế tri thức. Bởi, thành phố cũng đang tập trung đầu tư trọng điểm vào các ngành công nghệ mũi nhọn như trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ bán dẫn, chuyển đổi xanh và công nghệ sinh học. Việc đào tạo bài bản từ bậc phổ thông đến đại học sẽ cung cấp lực lượng lao động có tư duy toàn cầu, kỹ năng chuyên môn sâu, đáp ứng trực tiếp nhu cầu của các tập đoàn công nghệ và trung tâm đổi mới sáng tạo trên địa bàn.
Sự kết hợp giữa hành lang pháp lý vững chắc, nguồn lực đầu tư mạnh mẽ và tư duy đổi mới sáng tạo hứa hẹn sẽ đưa Giáo dục Thủ đô bước vào một kỷ nguyên phát triển mới, nơi mỗi người học đều được phát triển toàn diện, góp phần xây dựng Hà Nội Văn hiến - Văn minh - Hiện đại.