Chương trình do Thành đoàn Cần Thơ và Đại học Cần Thơ chủ trì; với sự tham gia của đông đảo đoàn viên, thanh niên và sinh viên. Đoàn các cơ quan Đảng thành phố Cần Thơ, Đoàn Đại học Cần Thơ, Ban Thanh niên Công an thành phố Cần Thơ tổ chức, với sự phối hợp của VKSND khu vực 1 và VKSND khu vực 4 Cần Thơ.
Đưa pháp luật từ trang giấy đến không gian trải nghiệm
Điểm nổi bật của chương trình là hình thức tuyên truyền pháp luật thông qua phiên tòa giả định, thay cho phương thức truyền đạt một chiều. Tình huống diễn án “Sinh nhật sau cánh cửa phòng 303” được xây dựng với 8 bị cáo, 5 tội danh liên quan đến ma túy và nghĩa vụ tố giác tội phạm.
    |
 |
| Các đại biểu, lực lượng tham gia và diễn viên chụp ảnh lưu niệm sau chương trình Phiên tòa giả định tại Đại học Cần Thơ. |
Thông qua các phần thủ tục, công bố cáo trạng, xét hỏi, tranh luận, đối đáp và tuyên án, những quy định pháp luật vốn khô khan được chuyển hóa thành tình huống cụ thể, giúp sinh viên dễ quan sát, dễ ghi nhớ và có sự tương tác trực tiếp với nội dung tuyên truyền. Đây cũng là cơ hội để sinh viên quan sát vị trí, vai trò của Hội đồng xét xử, Kiểm sát viên, Thư ký, Luật sư, bị cáo, người làm chứng và lực lượng hỗ trợ tư pháp trong một phiên tòa.
Phát huy vai trò của Kiểm sát viên trong tuyên truyền pháp luật
Để phiên tòa giả định đạt hiệu quả, VKSND khu vực 1 và VKSND khu vực 4 TP Cần Thơ không chỉ tham gia với vai trò phối hợp mà còn chủ động trong khâu chuẩn bị chuyên môn. Hai đơn vị đã nghiên cứu, rà soát tình huống, hệ thống chứng cứ, trình tự tố tụng, nội dung xét hỏi, luận tội, tranh luận và các tình huống phát sinh; đồng thời cử Kiểm sát viên, công chức tham gia trực tiếp các vai tố tụng, hỗ trợ hoàn thiện kịch bản diễn án.
|
 |
| Không gian phiên tòa giả định được bố trí trực quan, mô phỏng đầy đủ các vị trí tố tụng để tăng tính trải nghiệm cho sinh viên. |
Việc cán bộ Kiểm sát trực tiếp tham gia xây dựng, diễn giải và thể hiện các tình huống pháp lý trước sinh viên là cách tiếp cận sinh động trong công tác phổ biến, giáo dục pháp luật. Thay vì chỉ truyền đạt điều luật bằng hình thức thuyết trình, các quy định được thể hiện qua diễn biến của một vụ án cụ thể, giúp sinh viên dễ tiếp nhận và ghi nhớ hơn.
Phần thực hành quyền công tố được xây dựng theo hướng rõ tuyến nội dung, gắn với từng hành vi và nhóm chứng cứ, qua đó làm rõ vai trò của Kiểm sát viên trong thực hành quyền công tố, kiểm sát hoạt động tư pháp và trách nhiệm bảo vệ pháp luật.
Công phu từ hơn 100 trang kịch bản
Để có một phiên tòa giả định diễn ra liền mạch, phía sau chương trình là quá trình chuẩn bị công phu với hơn 100 trang kịch bản, hồ sơ, lời thoại và tài liệu phục vụ diễn án. Các lực lượng tham gia nhiều lần nghiên cứu hồ sơ, ráp lời, điều chỉnh thứ tự xét hỏi, phối hợp giữa Hội đồng xét xử, Kiểm sát viên, Luật sư, Thư ký, bị cáo và người làm chứng; đồng thời kiểm tra âm thanh, trình chiếu, sơ đồ vị trí và các điều kiện kỹ thuật.
|
 |
| Hội đồng xét xử thực hiện phần xét hỏi tại phiên tòa giả định. |
|
 |
| Thư ký phiên tòa và các Luật sư tham gia diễn án, góp phần tái hiện sinh động quá trình tố tụng. |
Sự chuẩn bị kỹ lưỡng giúp phiên tòa vừa giữ được tính nghiêm túc của hoạt động tố tụng, vừa bảo đảm yếu tố trực quan, sinh động, phục vụ mục tiêu tuyên truyền, giáo dục và phòng ngừa.
Lan tỏa ý thức phòng ngừa trong thanh, thiếu nhi
Thực tiễn chương trình cho thấy, với đối tượng thanh thiếu nhi và sinh viên, hiệu quả tuyên truyền không chỉ phụ thuộc vào việc truyền đạt đúng quy định pháp luật mà còn ở cách lựa chọn hình thức phù hợp. Phiên tòa giả định tạo ra không gian để người học quan sát, suy nghĩ, đặt mình vào từng tình huống và tự rút ra bài học pháp lý. Các nội dung về phòng, chống ma túy, trách nhiệm tố giác tội phạm, đánh giá chứng cứ và hậu quả pháp lý của hành vi vi phạm trở nên gần gũi, dễ tiếp cận hơn.
|
 |
| Phiên tòa giả định giúp sinh viên trực tiếp quan sát trình tự xét xử, tranh tụng và cách đánh giá chứng cứ. |
Từ mô hình này, VKSND khu vực 1 và VKSND khu vực 4 TP Cần Thơ tiếp tục thể hiện vai trò chủ động của đơn vị Kiểm sát ở cơ sở trong phối hợp với tổ chức Đoàn, cơ sở giáo dục và các lực lượng liên quan để đổi mới công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật.
Phiên tòa giả định khép lại nhưng những bài học pháp lý được truyền tải vẫn có ý nghĩa đối với sinh viên. Qua tình huống mô phỏng, người trẻ có thêm kiến thức để nhận diện hành vi vi phạm, hiểu rõ hậu quả, chủ động tránh xa ma túy, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật và trách nhiệm tố giác tội phạm.
|
 |
| Ban Tổ chức trao hoa và thư cảm ơn cho các đơn vị, cá nhân tích cực tham gia, đóng góp cho chương trình. |
Qua đó, mô hình cũng tạo thêm cầu nối giữa ngành Kiểm sát với môi trường đại học, góp phần đưa pháp luật đến gần hơn với thanh niên, sinh viên bằng những cách làm trực quan, dễ hiểu, dễ nhớ và có sức lan tỏa.