“Về hưu mới thôi cai nghiện”

Đằng sau công việc đặc thù ấy là không ít hiểm nguy, áp lực và những câu chuyện mà có lẽ chỉ những người trong nghề mới thực sự thấu hiểu.

Từ những băn khoăn đến quyết tâm ở lại

Cơ sở cai nghiện ma tuý số 1 và Cơ sở cai nghiện ma tuý số 2 tỉnh Thanh Hóa được thành lập trên cơ sở tiếp nhận đội ngũ cán bộ, viên chức và người lao động từ ngành Lao động - Thương binh và Xã hội. Thời điểm chuyển giao sang lực lượng Công an, trong đội ngũ cán bộ, nhân viên không tránh khỏi những tâm tư, trăn trở.

Hoạt động Văn hoá, Thể dục thể thao tại Cơ sở Cai nghiện ma tuý số 1.

Tại Cơ sở Cai nghiện ma tuý số 1 (Cơ sở), trong số 76 cán bộ, nhân viên được tiếp nhận ban đầu, sau đó có 45 người chuyển công tác. Có những gia đình cùng làm việc tại Trung tâm; từng có 9 cặp vợ chồng, cha con cùng công tác, hiện còn 6 cặp tiếp tục gắn bó với đơn vị.

Đối với nhiều người, đây không chỉ là sự thay đổi về môi trường làm việc, mà còn là quyết định liên quan trực tiếp đến cuộc sống gia đình, thu nhập và định hướng tương lai. Không ít viên chức từng nghĩ đến việc tìm một hướng đi khác. Tuy nhiên, qua quá trình tiếp xúc và làm việc cùng lực lượng Công an, họ dần cảm nhận rõ hơn tính chính quy, kỷ luật cũng như sự quan tâm của lãnh đạo đơn vị. Những băn khoăn ban đầu từng bước được tháo gỡ, để rồi nhiều người quyết định ở lại.

Có người phải đi làm cách nhà gần 50 km nhưng vẫn kiên trì. Có người sau gần 10 năm làm viên chức chuyển sang hợp đồng lao động không xác định thời hạn, chế độ thu nhập cũng có những thay đổi, nhưng vẫn lựa chọn tiếp tục công việc. Bởi với họ, đây không đơn thuần là một công việc để mưu sinh, mà còn là nghề đã gắn bó với tuổi trẻ, với những năm tháng và hành trình đầy kỷ niệm đáng nhớ.

Công việc đặc thù phía sau những cánh cổng

Công việc tại Cơ sở cai nghiện chưa bao giờ là dễ dàng. Mỗi ngày, cán bộ phải tiếp xúc và quản lý những học viên có hoàn cảnh, tính cách và tình trạng khác nhau. Có người sử dụng ma túy trong thời gian dài; có người mang nhiều bệnh nền; có người gặp vấn đề về tâm lý; cũng có người chịu những tổn thương về sức khỏe sau nhiều năm sử dụng ma túy. Trong môi trường ấy, cán bộ không chỉ cần kiến thức nghiệp vụ mà còn phải có khả năng kiểm soát tình huống, sự kiên nhẫn, bình tĩnh và cách ứng xử phù hợp với từng trường hợp.

Anh Phạm Công Nhu, cán bộ Tổ Tham mưu tổng hợp, Cơ sở Cai nghiện ma tuý số 1.

Anh Phạm Công Nhu, cán bộ Tổ Tham mưu tổng hợp, đã có hơn 10 năm làm việc tại Cơ sở cai nghiện ma tuý số 1. Anh kể, không ít học viên từng sử dụng ma túy đá ở bên ngoài, khi vào Cơ sở có biểu hiện hoang tưởng, kích động, chửi bới, thậm chí thách thức cán bộ. Trong những tình huống như vậy, nếu chỉ sử dụng mệnh lệnh hoặc đối đầu, tình hình có thể trở nên căng thẳng hơn.

Bằng kinh nghiệm nghề nghiệp, anh và đồng nghiệp lựa chọn cách tiếp cận mềm dẻo: giữ bình tĩnh, động viên, chia sẻ, giúp học viên giảm căng thẳng, sau đó từng bước phối hợp xử lý tình huống. Đó là những kinh nghiệm không thể có được chỉ từ sách vở, mà được tích lũy qua nhiều năm đứng trong nghề, qua những lần đối diện với tình huống bất ngờ và bằng cả sự kiên nhẫn.

Anh Nhu nhớ lại: “Có lần, một học viên trèo tường bỏ trốn. Cán bộ phải lập tức truy đuổi, vượt tường. Học viên chạy qua địa hình phức tạp rồi bơi qua sông. Cán bộ tiếp tục bám đuổi, huy động lực lượng. Bản thân tôi bị cây cỏ cào xước, xây xát, mệt lả nhưng vẫn quyết tâm bơi qua sông để không bị mất dấu vết, sau đó phối hợp với đồng nghiệp đưa học viên trở lại.” Đó chỉ là một trong nhiều tình huống mà cán bộ tại Cơ sở có thể phải đối mặt trong quá trình thực hiện nhiệm vụ.

“15 năm gắn bó với Cơ sở, có lẽ nơi đây không chỉ là chỗ làm mà đã trở thành một phần trong cuộc sống của tôi. Tôi cứ hay nói đùa mà thật, xác định về hưu mới thôi cai nghiện”, anh Nhu bày tỏ.

Màu áo mới, một tinh thần mới

Từ khi chuyển sang trực thuộc lực lượng Công an, môi trường công tác có nhiều thay đổi. Tính chính quy, kỷ luật và điều lệnh được thể hiện rõ trong từng hoạt động. Điều đó ban đầu khiến một số cán bộ, nhân viên chưa quen. Tuy nhiên, theo thời gian, nhiều người nhận ra chính môi trường kỷ luật ấy đã giúp công việc đi vào nền nếp hơn.

Khám sức khoẻ định kỳ cho học viên.

Công tác cai nghiện ngày càng được tổ chức bài bản với nhiều nội dung như cắt cơn, giáo dục, học điều lệnh, học nghề, học văn hóa, sinh hoạt văn nghệ, giáo dục chính trị, phổ biến pháp luật và các hoạt động chuẩn bị cho quá trình tái hòa nhập cộng đồng.

Chị Đỗ Thị Hồng Thắm, cán bộ kế toán, đã có 12 năm làm việc tại Cơ sở cai nghiện số 1. Theo chị, những thay đổi trong quá trình chuyển giao đã tạo ra nhiều nét mới trong công tác quản lý, chăm sóc và hỗ trợ học viên.

Việc tổ chức các chương trình đào tạo nghề gắn với nhu cầu thực tế có ý nghĩa quan trọng. Các chế độ chăm sóc, khám chữa bệnh, giáo dục và hỗ trợ học viên cũng được quan tâm thực hiện ngày càng đầy đủ, bài bản hơn.

Với những người đã nhiều năm làm nghề, sự thay đổi ấy là một tín hiệu đáng mừng. Bởi cai nghiện không chỉ là quản lý một con người, mà còn là giúp họ có thêm cơ hội làm lại cuộc đời khi trở về cộng đồng.

Các cán bộ nhiều năm gắn bó với Cơ sở 1.

Trong số những cán bộ dành phần lớn cuộc đời cho công việc cai nghiện, chị Nguyễn Thị Nguyệt là một người như vậy. Gần 28 năm gắn bó với nghề, chị đã chứng kiến biết bao học viên đến rồi trở về. Có những trường hợp tiến bộ, nhưng cũng có những người phải quay lại nhiều lần. Có người vì hoàn cảnh gia đình, có người vì bạn bè, cũng có người vì những lựa chọn sai lầm mà rơi vào con đường nghiện ngập.

Nhưng với chị, mỗi học viên đều là một con người cần được giúp đỡ. “Có những người không may sa vào con đường lầm lỡ, tôi coi họ như con cái của mình”, chị chia sẻ. Đó cũng là cách chị lý giải cho quyết định tiếp tục ở lại với nghề.

Chị nhớ một học viên nữ từng nhiều lần vào Cơ sở cai nghiện. Có lần, chị phát hiện học viên có ý định tự tử và đang cầm vật nhọn. Không kịp nghĩ đến nguy hiểm cho bản thân, chị lao vào ngăn lại. Những lần khác, học viên dùng những mảnh kính để tự gây thương tích. Những tình huống như vậy có thể xảy ra bất cứ lúc nào, kể cả giữa đêm khuya. Đối với cán bộ, đó không chỉ là một nhiệm vụ phải hoàn thành. Trước mắt họ là một con người đang tuyệt vọng và cần được bảo vệ.

Chị Nguyệt đã gắn bó gần 28 năm với Cơ sở.

Điều khiến chị Nguyệt nhớ nhất không phải những lúc nguy hiểm, mà là những khoảnh khắc sau này. Có học viên sau khi trở về cộng đồng vẫn giữ liên lạc, gọi chị là “người mẹ thứ hai”. Những lời cảm ơn ấy có lẽ chính là phần thưởng giản dị nhưng lớn lao đối với những người đã dành nhiều năm làm công việc đặc thù này.

Hành trang trở về với cộng đồng

Hiện nay, công việc của cán bộ tại Cơ sở cai nghiện không dừng lại ở việc tiếp nhận và quản lý học viên. Họ còn thực hiện các thủ tục, bàn giao học viên về địa phương để tái hòa nhập cộng đồng; triển khai các nhiệm vụ liên quan đến giám sát điện tử, trong đó có việc đeo thiết bị giám sát lên cơ thể học viên trước khi trở về địa phương theo quy định.

Mỗi học viên rời Cơ sở là một câu chuyện khác nhau. Có người có gia đình đón đợi; có người trở về trong sự dè dặt của người thân; có người gần như không còn chỗ dựa. Bởi vậy, điều các cán bộ mong muốn không chỉ là học viên hoàn thành thời gian cai nghiện, mà còn có thể trở về, có việc làm, có gia đình và có một cuộc sống ổn định hơn.

Những hoạt động tưởng như rất bình thường cũng mang một ý nghĩa riêng đối với học viên. Vào những ngày lễ như 8/3, 20/10, các học viên nữ được tổ chức những hoạt động giao lưu, động viên. Với nhiều người, đó có thể là những điều rất bình thường ngoài xã hội. Nhưng với một số học viên, sự quan tâm ấy lại mang đến những cảm xúc đặc biệt.

Có những câu chuyện về ngày gia đình đến đón con, những giọt nước mắt và những người thân sau thời gian dài mới được gặp lại nhau. Đằng sau mỗi cuộc đoàn tụ là cả một hành trình dài của cán bộ và học viên.

Gần ba thập kỷ trong nghề, có người đã đủ thời gian để nghỉ hưu nhưng vẫn còn nguyên tình yêu với công việc. Có người từng là viên chức, nay trở thành lao động hợp đồng. Có người thu nhập còn nhiều khó khăn. Có người từng đứng trước lựa chọn rời đi hay ở lại. Nhưng cuối cùng, họ vẫn ở lại.

Từ màu áo của ngành Lao động - Thương binh và Xã hội đến màu áo Công an, từ những băn khoăn ban đầu đến sự gắn bó hôm nay, những cán bộ, nhân viên tại các Cơ sở cai nghiện ở Thanh Hóa đã đi qua một chặng đường nhiều thay đổi. Nhưng điều không thay đổi là tình yêu nghề và trách nhiệm đối với những người đang cần một cơ hội để làm lại cuộc đời.

Đồng chí Giám đốc Công an tỉnh trực tiếp kiểm tra, nắm tình hình tổ chức, hoạt động và công tác quản lý tại Cơ sở Cai nghiện ma tuý số 1.

Đại tá Lê Khắc Minh, Trưởng phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy, Công an tỉnh Thanh Hóa, cho biết thời gian tới, Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy sẽ thực hiện nghiêm túc chỉ đạo của đồng chí Giám đốc Công an tỉnh; tiếp tục quán triệt, thực hiện nghiêm các quy định của pháp luật và của ngành; chủ động nắm chắc tình hình, bảo đảm tuyệt đối an ninh, an toàn mọi hoạt động của các Cơ sở.

Cùng với đó, đơn vị tiếp tục đổi mới, nâng cao chất lượng công tác quản lý, giáo dục, điều trị, chăm sóc và hỗ trợ học viên; quan tâm đến đời sống, tâm lý, hoàn cảnh của từng trường hợp để có biện pháp giáo dục, giúp đỡ phù hợp, hiệu quả.

Riêng Cơ sở Cai nghiện ma tuý số 1 cần chủ động tăng cường phối hợp với Công an các xã trong nắm tình hình, bảo đảm an ninh, trật tự tại khu vực xung quanh Cơ sở; phát huy tinh thần trách nhiệm của cán bộ, chiến sĩ, người lao động; nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác giáo dục, quản lý và kịp thời tháo gỡ những vướng mắc phát sinh.

Qua đó, góp phần phòng ngừa tái nghiện, tái phạm, bảo đảm an ninh, an toàn tại Cơ sở; từng bước hiện thực hóa mục tiêu kéo giảm tội phạm, tệ nạn ma túy, bảo đảm cuộc sống bình yên và hạnh phúc cho Nhân dân trên địa bàn.