    |
 |
| Hoạt động sơ chế phế liệu thủ công trong khu dân cư gây khói bụi và ô nhiễm môi trường nghiêm trọng. |
Theo ghi nhận của phóng viên, tại các khu vực Đại Mỗ, Tây Mỗ và Từ Liêm hiện tồn tại hàng chục điểm thu mua phế liệu lớn nhỏ hoạt động tự phát. Trên các tuyến đường như Nguyễn Khả Trạc, Trung Văn, Cương Kiên hay Trung Kính... nhiều cơ sở tận dụng vỉa hè, lòng đường làm nơi tập kết phế liệu, khiến không gian sống bị thu hẹp và tiềm ẩn nhiều rủi ro mất an toàn.
Đáng lo ngại, phần lớn các điểm thu mua hoạt động theo mô hình “3 trong 1” – vừa thu gom, phân loại phế liệu, vừa là nơi ăn ở, sinh hoạt của người lao động. Bên trong các lán tạm chật hẹp, những bao nilon, giấy vụn, xốp và nhựa dễ cháy được chất cao sát nguồn điện, bếp gas hoặc khu vực hàn cắt kim loại.
|
 |
| Các chuyên gia cảnh báo mô hình thu mua phế liệu tự phát đang tiềm ẩn nhiều nguy cơ mất an toàn tại Hà Nội. |
“Có hôm họ đốt dây điện để lấy lõi đồng, khói đen bay mù mịt, mùi khét rất khó chịu. Nhà tôi có trẻ nhỏ nên lúc nào cũng phải đóng kín cửa”, một người dân chia sẻ.
Không chỉ ô nhiễm không khí, người dân còn thường xuyên sống trong tâm lý bất an vì nguy cơ cháy nổ có thể xảy ra bất cứ lúc nào.
“Nhìn phế liệu chất cao sát dây điện mà ai cũng lo. Chỉ cần chập điện hoặc một tàn lửa nhỏ là rất nguy hiểm, trong khi ngõ lại nhỏ, xe cứu hỏa khó vào”, cư dân khu vực Nguyễn Khả Trạc cho biết.
|
 |
| Nhiều cơ sở thu gom phế liệu còn để đồ lấn chiếm 1 phần đường dân sinh. |
Thực tế, Hà Nội từng ghi nhận nhiều vụ cháy nghiêm trọng liên quan đến các cơ sở thu mua phế liệu. Cuối năm 2023, vụ cháy tại cơ sở phế liệu ở Tứ Hiệp khiến 3 mẹ con tử vong. Tháng 3/2025, một bãi phế liệu gần Đại lộ Thăng Long bốc cháy dữ dội kèm nhiều tiếng nổ lớn từ các bình áp lực. Gần đây nhất, tối 25/4, khu đất chứa dầu tái chế gần cầu Lộc Hà, xã Đông Anh cũng xảy ra cháy lớn, khiến nhiều người dân hoảng sợ.
Theo đại diện Hiệp hội PCCC&CNCH Việt Nam, các loại nhựa, xốp và vật liệu tổng hợp khi cháy sẽ sinh ra nhiệt lượng lớn cùng khí độc nguy hiểm. Trong môi trường kín, khói độc có thể lan rất nhanh, đe dọa trực tiếp đến tính mạng người dân xung quanh.
|
 |
| Các loại giấy vụn, nhựa và xốp dễ cháy được tập kết cùng nhau, có nguy cơ gây cháy rất cao, nhất vào mùa nắng nóng như này. |
Không dừng lại ở nguy cơ hỏa hoạn, hoạt động thu mua phế liệu tự phát còn để lại nhiều hệ lụy môi trường. Nhiều cơ sở chỉ lựa chọn các loại phế liệu có giá trị như đồng, nhôm, giấy sạch hay nhựa cứng, trong khi lượng rác còn lại bị đổ bỏ bừa bãi tại bãi đất trống, ven mương hoặc lẫn vào rác sinh hoạt.
Để tăng giá trị phế liệu, không ít hộ kinh doanh còn đốt nhựa, bóc tách kim loại thủ công ngay trong khu dân cư. Các chuyên gia môi trường cảnh báo, việc đốt nhựa lộ thiên có thể phát sinh khí độc như dioxin, furan cùng nhiều kim loại nặng như chì, thủy ngân. Những chất này có nguy cơ ngấm vào đất, nguồn nước ngầm và ảnh hưởng lâu dài tới sức khỏe cộng đồng.
|
 |
| Người dân sống gần các bãi phế liệu luôn thấp thỏm lo ngại nguy cơ hỏa hoạn xảy ra bất cứ lúc nào. |
Trong bối cảnh Hà Nội hướng tới phát triển kinh tế xanh và kinh tế tuần hoàn, các bãi phế liệu tự phát đang trở thành “điểm nghẽn” lớn trong công tác quản lý đô thị và bảo vệ môi trường.
Nhiều chuyên gia về môi trường cho rằng, thành phố cần sớm rà soát, quy hoạch lại hệ thống thu mua phế liệu theo hướng tập trung, tách biệt khỏi khu dân cư; đồng thời siết chặt các điều kiện về phòng cháy chữa cháy, môi trường và an toàn điện.
|
 |
| Cần sớm rà soát, quy hoạch lại hệ thống thu mua phế liệu theo hướng tập trung. |
Nếu không có biện pháp quản lý quyết liệt, những vựa phế liệu tự phát nằm sâu trong các khu dân cư ở Đại Mỗ, Tây Mỗ, Trung Kính hay Nguyễn Khả Trạc… sẽ tiếp tục là mối nguy tiềm ẩn, đe dọa an toàn của người dân và cản trở mục tiêu xây dựng Thủ đô xanh, an toàn và bền vững.