Khoảng 2h ngày 16/9, cháy lớn xảy ra tại ngôi nhà số 2B, ngách 264/2 đường Thụy Khuê, phường Tây Hồ, Hà Nội. Căn nhà dạng ống cao 4 tầng, diện tích khoảng 60m² mỗi tầng, nằm trong ngõ cách đường lớn khoảng 50m.
Sau khoảng một giờ, lực lượng chức năng khống chế được đám cháy, nhưng 5 người tử vong, nhiều người khác bị thương.
    |
 |
| Căn nhà số 24 Trần Vỹ, nơi xảy ra vụ cháy vào ngày 21/9 vừa qua. |
Hay vào khoảng 8h50 ngày 21/9 vừa qua, một vụ cháy khác xảy ra tại tầng 2 lửng, khu vực trưng bày quần áo của Công ty Nắng Studio, số 24 Trần Vỹ, Hà Nội. Lực lượng chức năng đã đưa 5 người mắc kẹt ra ngoài an toàn. Cả 5 người tỉnh táo và được đưa đi cấp cứu.
Hai vụ việc ở những loại hình công trình khác nhau nhưng cùng cho thấy yêu cầu cấp thiết về phát hiện cháy sớm, tổ chức lối thoát nạn và chủ động kỹ năng xử lý ngay từ những phút đầu tiên.
Nhà càng kín, nguy cơ càng lớn
Theo Thượng tá, Tiến sĩ Phan Anh - Phó Trưởng khoa Phòng cháy, Học viện PCCC và Cứu nạn cứu hộ, Bộ Công an, nguy cơ cháy luôn tiềm ẩn trong quá trình sinh sống, sinh hoạt hoặc sản xuất, kinh doanh. Đặc biệt, nhà ở riêng lẻ thường chứa nhiều tài sản, vật liệu dễ cháy nên chỉ một sơ suất về nguồn lửa, nguồn nhiệt cũng có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng.
“Khi xảy ra cháy, hậu quả sẽ rất nặng nề. Càng phát hiện muộn bao nhiêu thì càng nguy hiểm bấy nhiêu”, Thượng tá Phan Anh nói.
Sự kết hợp giữa đặc điểm kiến trúc, thói quen sinh hoạt và lượng tài sản lớn khiến việc thoát nạn trong nhà phố gặp nhiều khó khăn. Khi tầng một hoặc tầng trệt vừa là nơi để xe, chứa đồ vừa là lối thoát chính, nếu cháy xảy ra tại đây, khói và nhiệt có thể nhanh chóng chặn đường thoát của những người ở phía trên.
Thượng tá Phan Anh cho rằng người dân khó có thể lựa chọn một ngôi nhà đáp ứng đầy đủ các tiêu chí về an toàn. Vì vậy, khi xây dựng hoặc cải tạo, cần ưu tiên các giải pháp phòng cháy, thoát nạn thay vì tận dụng tối đa diện tích ở.
“Thời gian có thể tính, thậm chí là từng giây một. Người dân cần có giải pháp phát hiện sớm đám cháy, đồng thời bố trí thiết bị chữa cháy tại chỗ để có thể xử lý ngay khi phát hiện”, ông nhấn mạnh.
Bên cạnh đó, nhà ở không nên quá kín mà cần có giải pháp thông gió tự nhiên để giảm khói, nhiệt và khí độc khi xảy ra cháy. Với nhà xây mới hoặc cải tạo, ông khuyến nghị dành một phần diện tích bố trí ban công, lô gia để làm lối ra khẩn cấp hoặc nơi trú ẩn tạm thời.
“Bảo vệ mình trước tiên thì không chờ đợi sự hỗ trợ từ bên ngoài được. Càng chủ động bao nhiêu thì càng đảm bảo an toàn bấy nhiêu. Đầu tư cho an toàn thì không bao giờ là thừa”, Thượng tá Phan Anh nói.
|
 |
| Khác với kiểu làm khung sắt cố định, chủ nhà chia khung bảo vệ cửa sổ thành hai phần, có thể mở ra và khóa lại, tạo lối thoát nạn khi xảy ra sự cố. |
Phòng cháy phải bắt đầu từ từng căn nhà
Theo số liệu được cung cấp, năm 2025, Hà Nội xảy ra 1.037 vụ cháy. Trong đó, gần 52% xảy ra tại nhà dân, nhà ở đơn lẻ, nhà ở kết hợp sản xuất, kinh doanh và cơ sở tập trung đông người tại khu vực đô thị.
Đáng chú ý, sự cố hệ thống, thiết bị điện chiếm hơn 73% số vụ cháy đã được làm rõ nguyên nhân.
Tại TP HCM, năm 2025 ghi nhận 157 vụ cháy. Riêng loại hình nhà ở kết hợp kinh doanh, các vụ cháy khiến 15 người tử vong. Nhiều vụ xảy ra vào ban đêm, với tầng trệt là nơi để xe máy, xe điện sạc qua đêm.
Những con số này cho thấy phòng cháy không chỉ là trách nhiệm của lực lượng chuyên nghiệp mà cần bắt đầu từ từng gia đình, từng cơ sở kinh doanh.
Trong một buổi kiểm tra của Đội Chữa cháy và Cứu nạn cứu hộ khu vực số 7, Phòng PC07 Công an TP Hà Nội cùng Công an phường Cửa Nam, các nguy cơ được chỉ ra ngay tại ổ cắm điện, khu vực đun nấu, bình chữa cháy và lối thoát nạn.
Những hướng dẫn trực tiếp giúp các khuyến cáo về phòng cháy không còn là những quy định chung chung mà gắn với từng không gian sống cụ thể.
Bà Tạ Thị Tuyết Mai, Khu tập thể Văn phòng Quốc hội, 27A Trần Hưng Đạo, phường Cửa Nam, cho biết: “Mọi thành viên hiểu được, một khi mà đã xảy ra sự cố thì mình sẽ có những động tác gì trước tiên để bảo vệ tính mạng mình trước. Xong sau đó mới lo đến tài sản.”
Tại khu dân cư, việc tuyên truyền cũng được duy trì thường xuyên. Ông Đào Hữu Sáng - Trưởng Khu tập thể Văn phòng Quốc hội, 27A Trần Hưng Đạo, phường Cửa Nam, cho biết: “Được sự quan tâm của các đồng chí công an phường Cửa Nam ấy, thì người dân đã nhận thức được phòng cháy chữa cháy, rồi an ninh trật tự, đã nâng cao được cảnh giác tất cả mọi mặt.”
Theo Đại úy Bùi Quang Hưng - Công an phường Cửa Nam, việc tuyên truyền phải được thực hiện liên tục để kỹ năng phòng cháy trở thành thói quen của người dân: “Chúng tôi là đến, xong chúng tôi lại quay lại. Làm sao để hàng ngày, hàng giờ, từng bước một, từng ngày một, nhắc đi nhắc lại để cho bà con dần dần đưa cái kỹ năng về phòng cháy thành một cái nét văn hóa, mà đưa cái kỹ năng về chữa cháy thành một kỹ năng sống của từng người dân trong cuộc sống của họ.”
Chủ động từ những phút đầu tiên
Từ những căn nhà dân đến các cơ sở kinh doanh, nguy cơ hỏa hoạn có thể xuất hiện từ những chi tiết rất quen thuộc trong đời sống. Khi sự cố xảy ra, thời gian phát hiện và khả năng thoát nạn có thể quyết định việc người bên trong có kịp ra ngoài hay không.
Vì vậy, phòng cháy không chỉ bắt đầu khi lực lượng chức năng xuất hiện. Kiểm soát nguồn điện, nguồn nhiệt; sắp xếp phương tiện, vật dụng hợp lý; duy trì lối thoát nạn thông thoáng; trang bị phương tiện chữa cháy tại chỗ và chủ động kỹ năng thoát hiểm cần trở thành một phần trong sinh hoạt thường ngày của mỗi gia đình.
Trong những phút đầu của đám cháy, sự chủ động của chính người dân là yếu tố đặc biệt quan trọng để bảo vệ tính mạng và hạn chế hậu quả.