Chủ động giải quyết các vấn đề phát sinh từ thực tiễn
Luật Thủ đô số 02/2026/QH16 trao cho chính quyền thành phố Hà Nội 199 thẩm quyền đặc thù, gồm 127 thẩm quyền của HĐND thành phố, 56 thẩm quyền của UBND thành phố và 16 thẩm quyền của Chủ tịch UBND thành phố.
Điểm mới đáng chú ý là tăng cường phân quyền gắn với trách nhiệm giải trình, kiểm tra, giám sát; đồng thời xác lập nguyên tắc ưu tiên áp dụng Luật Thủ đô trong những trường hợp luật quy định. Đến nay, HĐND thành phố đã thông qua 61 nghị quyết cụ thể hóa Luật, từng bước đưa các cơ chế đặc thù vào thực tiễn, từ an sinh xã hội, quản lý trật tự đô thị đến hỗ trợ doanh nghiệp.
Trong lĩnh vực đất đai, Luật Thủ đô năm 2026 được xem là một bước tiến quan trọng về thể chế khi trao cho Hà Nội nhiều cơ chế đặc thù, vượt trội để chủ động giải quyết các vấn đề phát sinh từ thực tiễn.
Tinh thần xuyên suốt của luật là đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, tăng tính chủ động cho chính quyền thành phố trong quản lý, điều hành và tổ chức thực hiện. Đây được xem là cơ sở quan trọng để Hà Nội tháo gỡ những tồn tại lịch sử về đất đai, quy hoạch và phát triển đô thị.
Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội, đến ngày 14/9/2026, toàn thành phố có 4.923.484 thửa đất cần xây dựng, hoàn thiện cơ sở dữ liệu; trong đó 3.481.153 thửa đã được cập nhật.
Trong số dữ liệu đã cập nhật, 3.305.360 thửa được đối khớp với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, đạt 95%; 3.255.202 thửa có hồ sơ quét, đạt 94%; 2.778.233 thửa có thuộc tính và được liên kết không gian, đạt 80%.
Cũng theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, thành phố đã có 2.309.326 thửa đạt tiêu chí Nhóm 1, tương đương khoảng 47% tổng số thửa đất trên bản đồ. Riêng đất ở và đất phi nông nghiệp, 1.671.553/2.178.602 thửa đạt Nhóm 1, tương đương 76,8%. Đây là nhóm dữ liệu đạt yêu cầu cao hơn về chất lượng theo tiêu chí “đúng - đủ - sạch - sống”, vì vậy không thể đồng nhất với số lượng thửa đã được cập nhật vào cơ sở dữ liệu.
    |
 |
| Trong lĩnh vực đất đai, Luật Thủ đô năm 2026 được xem là một bước tiến quan trọng về thể chế khi trao cho Hà Nội nhiều cơ chế đặc thù, vượt trội để chủ động giải quyết các vấn đề phát sinh từ thực tiễn. |
Khối lượng còn lại vẫn rất lớn khi Hà Nội còn 1.657.356 thửa cần thu thập dữ liệu; tổng số thửa cần xây dựng cơ sở dữ liệu, làm giàu hoặc làm sạch là 2.605.241 thửa. Điều này cho thấy việc hoàn thiện dữ liệu đất đai không đơn thuần là đưa hồ sơ giấy lên máy tính, mà phải xác minh chủ sử dụng, liên kết dữ liệu thuộc tính với dữ liệu không gian, đối khớp thông tin dân cư và bảo đảm dữ liệu có thể khai thác trong giải quyết thủ tục hành chính.
Nâng cao tính minh bạch và hiệu quả quản lý nhà nước
Một tín hiệu tích cực là 126/126 xã, phường đã thực hiện đồng bộ cơ sở dữ liệu đất đai với Trung ương. Tuy nhiên, “đồng bộ” hệ thống không có nghĩa toàn bộ thửa đất đã đạt chuẩn dữ liệu. Chính khoảng cách giữa hai việc này là phần công việc Hà Nội phải tiếp tục xử lý trong giai đoạn nước rút.
Cùng với làm sạch dữ liệu, quy trình giải quyết thủ tục cũng được sắp xếp lại để phù hợp mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Ngày 16/9/2026, Giám đốc Trung tâm Phục vụ hành chính công thành phố Hà Nội ban hành Quyết định số 1163/QĐ-TTPVHCC, phê duyệt 45 quy trình nội bộ, quy trình điện tử giải quyết thủ tục hành chính lĩnh vực đất đai, gồm 27 quy trình cấp tỉnh và 18 quy trình cấp xã.
Việc phân định này đặc biệt quan trọng với người dân. Không phải tất cả thủ tục về đất đai đều chuyển xuống xã, phường; từng nhóm thủ tục, từng trường hợp được xác định theo thẩm quyền cụ thể. Vì vậy, yêu cầu tiếp theo không chỉ là “phân quyền”, mà còn phải giúp người dân biết rõ hồ sơ của mình thuộc cấp nào giải quyết, nộp ở đâu và theo dõi tiến độ bằng cách nào.
Chủ tịch Hội Quy hoạch phát triển đô thị Việt Nam Trần Ngọc Chính cho rằng, Hà Nội đang triển khai hàng loạt dự án hạ tầng chiến lược, phát triển đô thị vệ tinh và cải tạo chung cư cũ. Vì vậy, việc sử dụng hiệu quả nguồn lực đất đai có ý nghĩa quyết định đối với tốc độ tăng trưởng và chất lượng phát triển của Thủ đô trong giai đoạn tới.
Theo ông, cùng với việc hoàn thiện cơ chế, chính sách, Hà Nội cần tiếp tục đẩy mạnh số hóa dữ liệu đất đai, xây dựng hệ thống quản lý hiện đại, minh bạch nhằm khai thác hiệu quả hơn nguồn lực đặc biệt quan trọng này.
Sự ra đời của Luật Thủ đô năm 2026 cùng các cơ chế triển khai đồng bộ đang mở ra cơ hội mới để Hà Nội giải quyết những tồn tại kéo dài về đất đai, đồng thời khai thác hiệu quả hơn nguồn lực nội sinh cho phát triển. Khi các điểm nghẽn được tháo gỡ, nguồn lực đất đai được sử dụng hiệu quả và năng lực thực thi tiếp tục được nâng cao, Thủ đô sẽ có thêm điều kiện để tăng tốc phát triển, xây dựng đô thị văn hiến, văn minh, hiện đại và bền vững trong giai đoạn mới.
Đồng thời, việc khơi thông nguồn lực đất đai cần gắn chặt với yêu cầu phát triển hài hòa giữa kinh tế, xã hội và môi trường. Các khu đất sau khi được rà soát, xử lý phải được đưa vào sử dụng đúng quy hoạch, đúng mục đích, ưu tiên cho hạ tầng công cộng, không gian xanh, dịch vụ đô thị và các dự án tạo giá trị gia tăng bền vững cho người dân.
Đây cũng là cơ sở để Hà Nội nâng cao chất lượng quản trị đô thị, giảm lãng phí nguồn lực, tạo môi trường đầu tư minh bạch, ổn định hơn. Khi đất đai được quản lý bằng dữ liệu đầy đủ, quy hoạch được thực hiện nhất quán và các vướng mắc được xử lý kịp thời, niềm tin của người dân, doanh nghiệp vào chính sách phát triển của Thủ đô sẽ tiếp tục được củng cố.