Phú Thọ: Thu hút đúng nhà đầu tư, tạo giá trị cho nền kinh tế

Từ lợi thế không gian đến lợi thế cạnh tranh

Sau khi hợp nhất ba tỉnh Phú Thọ, Vĩnh Phúc và Hòa Bình, Phú Thọ không chỉ mở rộng địa giới hành chính mà còn có thêm dư địa phát triển với quy mô lớn hơn về dân số, quỹ đất, hệ thống công nghiệp và hạ tầng kết nối vùng. Đây được xem là bước ngoặt quan trọng để địa phương tái cấu trúc mô hình tăng trưởng, hướng tới trở thành trung tâm công nghiệp, dịch vụ và logistics của khu vực Trung du và miền núi phía Bắc.

Để khai thác hiệu quả những lợi thế mới, tỉnh xác định quy hoạch phải đi trước một bước. Việc điều chỉnh Quy hoạch tỉnh thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050 không chỉ mở ra hành lang pháp lý cho giai đoạn phát triển mới mà còn tạo nền tảng tổ chức lại không gian kinh tế theo hướng đồng bộ, hiện đại và bền vững.

Phú Thọ hướng tới đô thị xanh, hiện đại.

Theo đó, Phú Thọ không phát triển theo mô hình tập trung vào một đô thị trung tâm mà hướng tới cấu trúc đa cực, đa trung tâm, phát huy lợi thế riêng của từng khu vực. Các đô thị Việt Trì, Vĩnh Yên, Phúc Yên và Hòa Bình đang được rà soát, điều chỉnh quy hoạch phù hợp với địa giới hành chính mới. Đồng thời, hàng loạt dự án chiến lược như phát triển đô thị hai bên bờ sông Lô, điều chỉnh quy hoạch Khu du lịch quốc gia hồ Hòa Bình, phát triển đô thị theo mô hình lấy giao thông công cộng làm trung tâm (TOD), kết hợp thương mại, dịch vụ, nghỉ dưỡng và sân golf được triển khai, tạo thêm dư địa phát triển và sức hút đối với các nhà đầu tư chiến lược.

Song song với phát triển đô thị, tỉnh chú trọng xây dựng nông thôn mới nâng cao theo hướng thông minh, hiện đại, bảo tồn bản sắc văn hóa Đất Tổ. Hạ tầng số, hạ tầng môi trường cùng các mô hình "làng thông minh", "phố trong làng" được đầu tư nhằm bảo đảm sự phát triển hài hòa giữa đô thị và nông thôn.

Theo Chủ tịch UBND tỉnh Trần Duy Đông, phát triển đô thị văn minh, hiện đại không chỉ nâng cao chất lượng sống của người dân mà còn tạo động lực tăng trưởng dài hạn, hình thành môi trường đầu tư hấp dẫn, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của các tập đoàn quốc tế.

Chuyển từ thu hút vốn sang thu hút giá trị

Nếu như trước đây nhiều địa phương cạnh tranh bằng số lượng dự án và quy mô vốn đăng ký thì Phú Thọ đang lựa chọn hướng đi khác: thu hút đúng nhà đầu tư, ưu tiên chất lượng, hiệu quả và khả năng lan tỏa của dòng vốn FDI.

Phú Thọ đã từng bước tạo dựng môi trường đầu tư thông thoáng, phát triển hệ thống khu công nghiệp hiện đại và kiên định theo đuổi chiến lược thu hút FDI chất lượng cao.

Định hướng này được cụ thể hóa trong Đề án thu hút FDI thế hệ mới giai đoạn 2026-2030 với mục tiêu đưa Phú Thọ trở thành trung tâm tiếp nhận các dự án công nghệ cao, công nghiệp xanh và dịch vụ công nghệ của vùng Tây Bắc và vành đai phía Tây Thủ đô. Theo đó, tỉnh không khuyến khích các dự án sử dụng nhiều tài nguyên, lao động giản đơn hoặc tiềm ẩn nguy cơ ô nhiễm môi trường; thay vào đó ưu tiên các lĩnh vực điện tử, bán dẫn, công nghiệp hỗ trợ, sản xuất thông minh, logistics, đổi mới sáng tạo và trung tâm nghiên cứu - phát triển (R&D).

Hiệu quả của định hướng này đã được thể hiện qua những con số tích cực. Trong 6 tháng đầu năm 2026, Phú Thọ thu hút gần 1,8 tỉ USD vốn FDI, tăng gần 5 lần so với cùng kỳ và hoàn thành mục tiêu cả năm. Riêng trong các khu công nghiệp, Ban Quản lý các KCN đã cấp mới 11 dự án FDI, điều chỉnh tăng vốn cho 37 lượt dự án với tổng vốn đăng ký gần 1,3 tỉ USD, đạt 87% kế hoạch năm.

Đáng chú ý, dòng vốn không chỉ đến từ các nhà đầu tư mới mà còn từ việc mở rộng sản xuất của nhiều tập đoàn lớn như BYD, Meiko, Jahwa Electronics và JNTC Vina. Điều đó cho thấy môi trường đầu tư của Phú Thọ ngày càng tạo dựng được niềm tin với cộng đồng doanh nghiệp quốc tế.

Đến nay, toàn tỉnh có 18 khu công nghiệp đang hoạt động với 880 dự án còn hiệu lực, trong đó có 528 dự án FDI với tổng vốn đăng ký hơn 11,2 tỉ USD. Khoảng 81,5% số dự án đã đi vào hoạt động, đóng góp quan trọng vào tăng trưởng GRDP, xuất khẩu, thu ngân sách và tạo việc làm cho hàng chục nghìn lao động.

Không chỉ tăng về quy mô, cơ cấu đầu tư cũng chuyển dịch theo hướng tích cực khi các dự án điện tử, bán dẫn, cơ khí chính xác và công nghiệp hỗ trợ ngày càng chiếm tỉ trọng lớn. Sau nhiều năm phát triển, tỉnh đã hình thành hai cụm liên kết sản xuất chủ lực gồm cụm ô tô - xe máy - cơ khí tại khu vực Vĩnh Phúc và cụm điện tử - bán dẫn tại khu vực Phú Thọ. Đây là nền tảng quan trọng để địa phương tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Nhiều sản phẩm như bảng mạch điện tử, camera điện thoại, module điện tử và linh kiện ô tô sản xuất tại Phú Thọ đã trở thành mắt xích trong chuỗi cung ứng của các tập đoàn công nghệ lớn trên thế giới. Kim ngạch xuất khẩu 6 tháng đầu năm đạt hơn 22 tỉ USD, trong đó khoảng 90% là sản phẩm công nghiệp chế biến, chế tạo.

Từ một địa phương có xuất phát điểm chủ yếu dựa vào nông nghiệp, Phú Thọ đang từng bước trở thành trung tâm sản xuất công nghiệp mới của khu vực. Mục tiêu của tỉnh không chỉ dừng ở thu hút vốn mà là thu hút công nghệ, tri thức quản trị, đổi mới sáng tạo và tạo sức lan tỏa tới doanh nghiệp trong nước.

Xây dựng hệ sinh thái đầu tư xanh

Trong bối cảnh các tiêu chuẩn về môi trường, phát triển bền vững và quản trị doanh nghiệp (ESG) trở thành yêu cầu bắt buộc của chuỗi cung ứng toàn cầu, Phú Thọ xác định phát triển công nghiệp xanh không chỉ là yêu cầu bảo vệ môi trường mà còn là lợi thế cạnh tranh trong thu hút đầu tư.

Đại hội Đảng bộ tỉnh nhiệm kỳ 2025 - 2030 xác định chuyển đổi xanh là định hướng xuyên suốt, lấy công nghiệp xanh, công nghệ cao và đổi mới sáng tạo làm động lực tăng trưởng. Theo đó, tỉnh kiên quyết sàng lọc các dự án có nguy cơ gây ô nhiễm, đồng thời ưu tiên những dự án sử dụng công nghệ hiện đại, tiết kiệm năng lượng, giảm phát thải và có khả năng liên kết với doanh nghiệp trong nước.

Dây chuyền máy gia công CNC tại CNCTech Thăng Long.

Theo ông Nguyễn Văn Hùng, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp tỉnh Phú Thọ, Chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần Tập đoàn CNCTech, các tập đoàn quốc tế hiện không chỉ quan tâm đến vị trí hay chi phí đầu tư mà còn đặc biệt chú trọng hạ tầng xanh, khả năng sử dụng năng lượng tái tạo, xử lý nước thải, kiểm soát phát thải và tính bền vững trong vận hành. Đây đang trở thành tiêu chí quan trọng khi lựa chọn địa điểm đầu tư.

Nắm bắt xu hướng này, Phú Thọ đang phát triển các khu công nghiệp theo mô hình sinh thái, thông minh. Tiêu biểu là Khu công nghiệp Nam Bình Xuyên Green Park, quy mô gần 296 ha với tổng vốn đầu tư hơn 2.200 tỉ đồng, được định hướng trở thành khu công nghiệp xanh thế hệ mới. Theo ông Nguyễn Văn Hùng, thay vì chỉ cung cấp mặt bằng sản xuất, mô hình này hướng tới kiến tạo hệ sinh thái công nghiệp toàn diện với hạ tầng đồng bộ, quản lý năng lượng hiệu quả, số hóa quản trị và cung cấp dịch vụ trọn gói, giúp doanh nghiệp rút ngắn thời gian triển khai dự án và nâng cao hiệu quả sản xuất.

Công ty Cổ phần Giày Vĩnh Yên phát sữa cho toàn thể người lao động trong những ngày nắng nóng cao điểm vừa qua.

Một minh chứng khác là Công ty Cổ phần Giày Vĩnh Yên. Doanh nghiệp đã đầu tư hơn 2 triệu USD đổi mới công nghệ, xây dựng nhà xưởng hiện đại, cải thiện môi trường làm việc và tự động hóa nhiều công đoạn sản xuất. Hiện công ty có gần 2.700 lao động, vận hành 6 dây chuyền sản xuất với công suất 2 - 2,5 triệu đôi giày xuất khẩu mỗi năm, đồng thời duy trì nhiều năm liền không xảy ra tai nạn lao động nghiêm trọng. Câu chuyện của doanh nghiệp cho thấy đầu tư vào công nghệ xanh và con người đang trở thành lợi thế cạnh tranh để đáp ứng các tiêu chuẩn ngày càng cao của thị trường quốc tế.

Không dừng ở những dự án riêng lẻ, Phú Thọ đặt mục tiêu đến năm 2030 nằm trong Top 10 cả nước về Chỉ số xanh cấp tỉnh (PGI), đồng thời hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng "0" vào năm 2045. Đây là định hướng quan trọng để nâng cao chất lượng môi trường đầu tư và phát triển bền vững.

Đồng hành cùng doanh nghiệp, tạo lực hút cho FDI chất lượng cao

Cùng với quy hoạch và phát triển công nghiệp xanh, cải cách thủ tục hành chính đang trở thành điểm nhấn trong chiến lược thu hút đầu tư của tỉnh. Việc triển khai cơ chế "luồng xanh 24 giờ" và "luồng xanh 50%" giúp nhiều thủ tục về đầu tư, xây dựng, môi trường được giải quyết nhanh hơn quy định, giảm đáng kể thời gian và chi phí cho doanh nghiệp.

Trong 6 tháng đầu năm 2026, Ban Quản lý các Khu công nghiệp tỉnh đã tham mưu phê duyệt 8 đồ án quy hoạch phân khu xây dựng tại nhiều khu công nghiệp; đồng thời đẩy nhanh tiến độ khởi công các khu công nghiệp mới như Phúc Yên, Thịnh Minh, Sông Lô I, Đoan Hùng và Phù Ninh.

Theo ông Hoàng Long Biên, Trưởng Ban Quản lý các Khu công nghiệp tỉnh, cùng với việc rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục, các tổ công tác hỗ trợ doanh nghiệp được duy trì thường xuyên để kịp thời tháo gỡ khó khăn, tạo môi trường đầu tư minh bạch và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Giám đốc Sở Công Thương Trần Quang Tuấn cho biết, tỉnh đã chuyển mạnh tư duy từ thu hút đầu tư theo số lượng sang lựa chọn các dự án công nghệ cao, công nghiệp hỗ trợ, chế biến chế tạo và thân thiện môi trường. Các dự án được đánh giá dựa trên trình độ công nghệ, giá trị gia tăng, hiệu quả sử dụng đất, khả năng liên kết với doanh nghiệp trong nước, chuyển giao công nghệ và tạo việc làm chất lượng.

Với nền tảng là quy hoạch đồng bộ, hạ tầng hiện đại, khu công nghiệp xanh, cải cách hành chính và chiến lược lựa chọn nhà đầu tư có chọn lọc, Phú Thọ đang từng bước hình thành hệ sinh thái đầu tư quốc tế. Đây không chỉ là nền tảng để thu hút dòng vốn FDI chất lượng cao mà còn tạo động lực nâng cao nội lực của nền kinh tế, hướng tới mục tiêu phát triển nhanh, bền vững và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Khu công nghiệp Khai Quang khẳng định vai trò động lực phát triển công nghiệp Phú Thọ Sau hơn 20 năm phát triển, Khu công nghiệp Khai Quang tiếp tục khẳng định vị thế là một trong những trung tâm công nghiệp trọng điểm của tỉnh Phú Thọ, thu hút nhiều dự án FDI công nghệ cao, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, xuất khẩu và tạo việc làm. Được thành lập năm 2003 với quy mô 221,46ha, Khu công nghiệp Khai Quang hiện đạt tỉ lệ lấp đầy khoảng 97%, thu hút 82 dự án, trong đó có 70 dự án FDI với tổng vốn đăng ký hơn 1,6 tỉ USD, chủ yếu đến từ Hàn Quốc, Nhật Bản và Đài Loan (Trung Quốc). Khu công nghiệp đang tạo việc làm cho hơn 34.600 lao động và sở hữu hạ tầng đồng bộ với hệ thống giao thông, điện, xử lý nước thải hiện đại. Theo Công ty cổ phần Phát triển hạ tầng Vĩnh Phúc, khi quỹ đất công nghiệp gần như được khai thác hết, đơn vị chuyển trọng tâm sang nâng cao chất lượng quản lý, vận hành hạ tầng, hoàn thiện dịch vụ hỗ trợ và đồng hành cùng doanh nghiệp mở rộng sản xuất, phát triển bền vững. Nhiều doanh nghiệp FDI tại đây liên tục tăng vốn, đầu tư công nghệ và mở rộng quy mô. Tiêu biểu, Công ty TNHH BHflex Vina - doanh nghiệp công nghệ cao 100% vốn Hàn Quốc - vận hành 5 nhà máy sản xuất bảng mạch in mềm (FPCB), ứng dụng AI, Big Data và R&D trong sản xuất. Sáu tháng đầu năm 2026, doanh thu của doanh nghiệp đạt hơn 518,5 triệu USD, xuất khẩu trên 505,8 triệu USD, tạo việc làm cho hơn 4.300 lao động. Trong khi đó, Công ty TNHH Haesung Vina chuyên sản xuất camera và linh kiện quang học cho Samsung cũng ghi nhận tăng trưởng mạnh, đẩy mạnh nghiên cứu phát triển, sản xuất các sản phẩm công nghệ cao phục vụ ô tô, y tế và thiết bị bay không người lái. 6 tháng đầu năm 2026, tổng doanh thu của Khu công nghiệp Khai Quang đạt gần 1,35 tỉ USD, tăng 23% so với cùng kỳ; kim ngạch xuất khẩu hơn 1,16 tỉ USD và nộp ngân sách trên 46,3 triệu USD. Thời gian tới, Khu công nghiệp Khai Quang định hướng phát triển theo mô hình khu công nghiệp thông minh, sinh thái, thúc đẩy chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và đáp ứng các tiêu chuẩn ESG, tiếp tục giữ vai trò động lực phát triển công nghiệp của tỉnh Phú Thọ.