Bảo vệ công trình quan trọng gắn với bảo đảm quyền lợi người dân

Tham gia các phiên thảo luận tại Kỳ họp thứ Hai, Quốc hội khóa XVI, các đại biểu thuộc Đoàn ĐBQH TP Huế đóng góp nhiều ý kiến về bảo vệ công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia, phát triển công nghiệp văn hóa và bảo vệ môi trường.

Trong đó, đồng chí Nguyễn Tiến Hùng - Đoàn ĐBQH TP Huế, Viện trưởng VKSND TP Huế kiến nghị làm rõ trách nhiệm quản lý, bảo đảm quyền lợi người dân, phát huy giá trị di sản và ngăn ngừa việc lợi dụng chính sách để né tránh nghĩa vụ môi trường.

Trong các phiên thảo luận ngày 24 và 26/10, tại Tổ 9 gồm Đoàn ĐBQH TP Huế và tỉnh Ninh Bình, các đại biểu tập trung phân tích những nội dung cần tiếp tục hoàn thiện trong các dự thảo luật, hướng tới nâng cao tính khả thi, phân định rõ trách nhiệm và giải quyết những vấn đề đặt ra trong thực tiễn.

leftcenterrightdel
 Toàn cảnh phiên thảo luận tại Tổ 9 ngày 24/10. (Ảnh: Báo Đại biểu Nhân dân).

Góp ý dự án Luật Bảo vệ công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia, đồng chí Nguyễn Tiến Hùng - Đoàn ĐBQH TP Huế, Viện trưởng VKSND TP Huế quan tâm đến tác động của các biện pháp bảo vệ đối với người dân sống gần công trình.

Việc thiết lập khu vực bảo vệ có thể ảnh hưởng đến đi lại, cư trú, canh tác, kinh doanh và sử dụng đất. Vì vậy, người dân phải được hướng dẫn rõ phạm vi được phép hoạt động, những khu vực cần xin phép để chủ động chấp hành.

Đại biểu đề nghị bổ sung nguyên tắc bảo đảm quyền được cung cấp thông tin, khiếu nại, tố cáo đối với các quyết định, hành vi liên quan đến bảo vệ công trình. Cơ chế này cần phù hợp với pháp luật về tiếp cận thông tin, khiếu nại, tố cáo và bảo vệ bí mật nhà nước, đồng thời tạo căn cứ để người dân bảo vệ quyền lợi khi có vướng mắc về hỗ trợ, bồi thường.

Một nội dung khác được đồng chí Nguyễn Tiến Hùng lưu ý là sự thống nhất giữa phân loại công trình và biện pháp bảo vệ. Dự thảo đã chia công trình thành ba loại theo tính chất, yêu cầu bảo vệ, nhưng các biện pháp áp dụng tại khu vực bảo vệ lại chưa thể hiện sự phân biệt tương ứng. Đại biểu đề nghị rà soát, thiết kế biện pháp phù hợp từng loại, tránh sử dụng nguồn lực thiếu hiệu quả hoặc chưa đáp ứng yêu cầu an ninh.

Về tổ chức thực hiện, đại biểu kiến nghị xác định rõ trách nhiệm của cơ quan công an, đơn vị quản lý công trình, UBND cấp tỉnh và cấp xã. Cần chỉ rõ đầu mối chủ trì, đơn vị cung cấp thông tin, hướng dẫn người dân và cơ quan tiếp nhận, xử lý vi phạm. Quy định cụ thể sẽ hạn chế tình trạng đùn đẩy khi phát sinh sự cố, vướng mắc.

leftcenterrightdel
 ĐBQH Nguyễn Tiến Hùng phát biểu thảo luận. (Ảnh: Báo Đại biểu Nhân dân).

Cùng tham gia góp ý, đại biểu Nguyễn Thị Sửu - Đoàn ĐBQH TP Huế, đề nghị xây dựng tiêu chí phân loại công trình có thể kiểm chứng; đánh giá cả vai trò trong chuỗi cung ứng, khả năng thay thế và thời gian khôi phục khi xảy ra sự cố. Cách tiếp cận này giúp nhận diện đầy đủ nguy cơ gián đoạn dây chuyền giữa các hệ thống hạ tầng.

Tạo hành lang pháp lý phát huy giá trị kinh tế của di sản

Đối với dự thảo Luật Phát triển công nghiệp văn hóa, đồng chí Nguyễn Tiến Hùng - Đoàn ĐBQH TP Huế, Viện trưởng VKSND TP Huế đề nghị bổ sung thuật ngữ “kinh tế di sản”.

Theo đại biểu, di sản vừa cần được gìn giữ, vừa có khả năng tạo ra sản phẩm, dịch vụ và giá trị cho xã hội. Việc ghi nhận nội dung này sẽ giúp hình thành cơ sở pháp lý khai thác nguồn lực di sản gắn với bảo tồn.

Đại biểu cũng kiến nghị bổ sung không gian di sản văn hóa, di tích lịch sử vào quy định về cơ sở vật chất công nghiệp văn hóa, tạo điều kiện tổ chức hoạt động nghệ thuật và sáng tạo phù hợp với đặc điểm của di tích.

Về huy động nguồn lực, đại biểu đề xuất làm rõ cơ chế thu hút đầu tư xã hội, đầu tư tư nhân, hợp tác công tư và khai thác tài sản, hạ tầng văn hóa theo pháp luật liên quan. Đồng thời, cần có cơ chế bảo lãnh tín dụng đối với khoản vay được bảo đảm bằng quyền sở hữu trí tuệ.

leftcenterrightdel
 Tổ 9 thảo luận tại tổ. (Ảnh: Cổng thông tịn điện tử Quốc hội).

Việc mở rộng hoạt động công nghiệp văn hóa trong không gian di sản phải đi cùng những giới hạn bảo vệ cụ thể. Đồng chí Nguyễn Tiến Hùng đề nghị bổ sung vào Điều 20 các nguyên tắc: giữ gìn yếu tố cấu thành và cảnh quan văn hóa của di tích; thực hiện đúng đề án khai thác được cấp có thẩm quyền phê duyệt; tuân thủ các hành vi bị nghiêm cấm trong dự thảo luật.

Các kiến nghị hướng tới tạo điều kiện khai thác giá trị di sản có trách nhiệm, bảo đảm hoạt động sáng tạo, kinh doanh phù hợp với yêu cầu bảo tồn.

Tháo gỡ thủ tục nhưng phải kiểm soát đầy đủ tác động môi trường

Góp ý dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo vệ môi trường, đồng chí Nguyễn Tiến Hùng - Đoàn ĐBQH TP Huế, Viện trưởng VKSND TP Huế đánh giá cơ chế phân kỳ đánh giá tác động môi trường có ý nghĩa đối với các dự án hạ tầng, công nghiệp lớn, triển khai qua nhiều năm. Cơ chế này giúp doanh nghiệp chủ động bố trí vốn và tổ chức đầu tư theo tiến độ.

Tuy nhiên, cần phòng ngừa việc lợi dụng phân kỳ để chia nhỏ dự án, giảm yêu cầu thẩm định hoặc chuyển thẩm quyền từ cơ quan cấp bộ xuống cấp tỉnh.

Đại biểu đề nghị thực hiện đánh giá tác động môi trường khung cho toàn bộ dự án từ giai đoạn đầu; ở những giai đoạn tiếp theo, bổ sung đánh giá đối với các hạng mục có điều chỉnh. Cùng với đó, cần chế tài nghiêm đối với hành vi cố tình chia nhỏ dự án để né thẩm định.

leftcenterrightdel
 Đại biểu Nguyễn Tiến Hùng – Đoàn ĐBQH thành phố Huế phát biểu. (Ảnh: Cổng thông tịn điện tử Quốc hội).

Về cải cách thủ tục, đại biểu đồng tình với việc bỏ thủ tục cấp đổi và giảm các trường hợp phải cấp lại giấy phép môi trường. Để tạo thêm động lực đầu tư công nghệ sạch, đại biểu kiến nghị doanh nghiệp cải tiến công nghệ làm giảm phát thải được gửi thông báo kèm kết quả kiểm định đến cơ quan cấp phép, thay cho hồ sơ điều chỉnh hoặc thủ tục cấp lại giấy phép.

Ở lĩnh vực biển và hải đảo, đại biểu Nguyễn Thị Sửu - Đoàn ĐBQH TP Huế đề nghị cơ chế thử nghiệm công nghệ mới phải xác định rõ phạm vi, thời hạn, tiêu chí đánh giá rủi ro và thẩm quyền dừng thử nghiệm. Việc cho phép thử nghiệm vẫn phải gắn với nghĩa vụ phòng ngừa, ứng phó sự cố, phục hồi môi trường; các trường hợp thu hồi ưu đãi cần có căn cứ cụ thể, tránh kéo dài rủi ro pháp lý cho nhà đầu tư.

Qua các nội dung thảo luận, ý kiến của các đại biểu Đoàn TP Huế tập trung vào yêu cầu quy định rõ quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm thực hiện, tạo thuận lợi cho phát triển đồng thời bảo đảm khả năng giám sát, kiểm soát rủi ro trong thực tế.

Xuân Nha