Bên trong Thỏa thuận Nhà Trắng về AI được "những nhân vật lớn nhất thế giới" đặt bút ký

Bốn nội dung của “THỎA THUẬN NHÀ TRẮNG VỀ SIÊU TRÍ TUỆ” được Tổng thống Mỹ Donald Trump ký kết cùng Giám đốc điều hành Google Sundar Pichai, Giám đốc điều hành Anthropic Dario Amodei, Giám đốc điều hành Meta Mark Zuckerberg, đồng sáng lập OpenAI Greg Brockman, Elon Musk của xAI và Giám đốc điều hành Nvidia Jensen Huang. Ảnh chụp màn hình tài khoản mạng xã hội Truth Social của ổng thống Mỹ Donald Trump

Sau cuộc gặp ăn trưa tại Nhà Trắng quy tụ các lãnh đạo hàng đầu trong ngành công nghệ, Tổng thống Mỹ Donald Trump và lãnh đạo một số công ty công nghệ lớn nhất thế giới đã ký một thỏa thuận cam kết tăng cường các biện pháp bảo vệ nội bộ với những hệ thống trí tuệ nhân tạo (AI) tiên tiến

Văn kiện được ký kết ngày 29/9 mang tên “THỎA THUẬN NHÀ TRẮNG VỀ SIÊU TRÍ TUỆ”, được Tổng thống Trump mô tả là “có tính ràng buộc về mặt đạo đức”.

Tổng thống Trump mô tả văn kiện mà ông chia sẻ trên nền tảng Truth Social là một thỏa thuận “có tính ràng buộc về mặt đạo đức” (morally binding).

Phát biểu với các phóng viên, Tổng thống Trump nói: “Những nhân vật lớn nhất thế giới đã ký văn kiện đó và tôi cũng đã ký với tư cách tổng thống. Và nó thực sự là một hình thức bảo vệ”.

Tổng thống Trump cho biết ông đã nhận được sự bảo đảm rằng các công ty đang áp dụng những cơ chế bảo vệ phù hợp đối với các hệ thống của mình.

Ông Trump chia sẻ với các phóng viên rằng “Tôi đang chứng kiến mức độ tự giám sát rất lớn”, đồng thời cho biết các lãnh đạo doanh nghiệp dường như đạt được mức độ đồng thuận đáng kể trong cuộc thảo luận, bất chấp những quan điểm công khai khác nhau về rủi ro AI.

Nhà lãnh đạo Mỹ tuyên bố: “Trong căn phòng này có rất nhiều điểm tương đồng. Điều đó thực sự khá đáng kinh ngạc”.

Những người đặt bút ký, ngoài Tổng thống Trump còn có Giám đốc điều hành Google Sundar Pichai, Giám đốc điều hành Anthropic Dario Amodei, Giám đốc điều hành Meta Mark Zuckerberg, đồng sáng lập OpenAI Greg Brockman, Elon Musk của xAI và Giám đốc điều hành Nvidia Jensen Huang.

Theo nội dung “Thỏa thuận Nhà Trắng về siêu trí tuệ”, các công ty tham gia sẽ triển khai bốn lớp kiểm soát và kiểm toán bao phủ quá trình phát triển và triển khai các mô hình AI.

Lớp thứ nhất yêu cầu thiết lập các biện pháp kiểm soát nội bộ chặt chẽ nhằm giám sát năng lực và mức độ phù hợp của các mô hình trong quá trình huấn luyện và triển khai. Các mục tiêu, yêu cầu đặt ra, bao gồm những rủi ro liên quan đến an ninh mạng, an toàn sinh học và các mối đe dọa hóa học, cũng như các cơ chế bảo vệ nhằm ngăn mô hình không xâm nhập hoặc truy cập các hệ thống kỹ thuật theo những cách ngoài dự kiến.

Lớp thứ hai thiết lập một nhóm nội bộ có nhiệm vụ xác minh, để bảo đảm tất cả các biện pháp kiểm soát, giám sát và phát hiện đều hoạt động đúng như dự kiến, đồng thời mọi vấn đề đều được khắc phục.

Theo lớp thứ ba, các công ty sẽ làm việc với một kiểm toán viên hoặc đơn vị kiểm toán độc lập bên ngoài để tiến hành các đánh giá độc lập về việc liệu các biện pháp kiểm soát, giám sát và phát hiện có hoạt động đúng như dự kiến hay không.

Lớp thứ tư thiết lập một ủy ban độc lập thuộc hội đồng quản trị để giám sát và tiếp nhận báo cáo từ các nhóm vận hành các biện pháp kiểm soát cũng như từ các kiểm toán viên và đơn vị đánh giá nội bộ và bên ngoài, đồng thời bảo đảm mọi vấn đề được xác định đều được khắc phục.

“Thỏa thuận Nhà Trắng về siêu trí tuệ” nêu rõ rằng việc triển khai các biện pháp kiểm soát và kiểm toán này có ý nghĩa then chốt đối với việc bảo đảm một tương lai an toàn cho tất cả mọi người.

Các tập đoàn tham gia ký kết cũng cam kết thực hiện điều đó, thường xuyên gặp gỡ để xây dựng các tiêu chuẩn và thông lệ tốt nhất nhằm nâng cao mức độ an toàn của các hệ thống của mình.

Tỷ phú Elon Musk. Ảnh tư liệu: AFP/TTXVN (Không được phép sử dụng, chia sẻ bởi bên thứ ba)

“Thỏa thuận Nhà Trắng về siêu trí tuệ” được ký kết trong bối cảnh AI ngày càng được Mỹ nhìn nhận đồng thời dưới góc độ kinh tế, công nghệ và an ninh quốc gia. Trước đó, tháng 6/2026, Nhà Trắng đã ban hành một chỉ thị về AI trong hệ thống an ninh quốc gia, yêu cầu đẩy nhanh việc đưa các mô hình tiên tiến vào quốc phòng và tình báo, nhưng đồng thời yêu cầu các hệ thống phải có độ tin cậy, khả năng điều khiển, kiểm soát và cơ chế trách nhiệm rõ ràng.

Nội dung “Thỏa thuận Nhà Trắng về siêu trí tuệ” phản ánh nỗ lực tìm một điểm cân bằng giữa hai cách tiếp cận đang cạnh tranh tại Mỹ: quản lý bằng pháp luật và để ngành công nghệ tự quản trị. Tổng thốngTrump gọi văn kiện này là thỏa thuận "có tính ràng buộc về mặt đạo đức" và nhấn mạnh khả năng "tự giám sát" của doanh nghiệp. Tuy nhiên, chính văn kiện cũng thừa nhận rằng trong tương lai có thể cần pháp điển hóa những biện pháp này thành luật hoặc quy định.

Vì vậy, đây chưa phải một chế độ quản lý AI có tính cưỡng chế pháp lý. Nhưng điểm sáng đáng ghi nhận là rách nhiệm về an toàn AI không còn được đặt riêng ở nhóm kỹ sư phát triển mô hình. Nó được đẩy dần lên cấp quản trị doanh nghiệp, đồng thời đưa chủ thể đánh giá độc lập bên ngoài vào hệ thống. Cho nên, “Thỏa thuận Nhà Trắng về siêu trí tuệ” có thể được coi là bước trung gian giữa tự nguyện và luật hóa.