Chiều 3/6, tại buổi họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 5, Thứ trưởng Bộ Tài Chính Nguyễn Đức Chi thông tin về tiến độ triển khai và giải ngân các chương trình mục tiêu quốc gia theo Chỉ thị 22 của Thủ tướng Chính phủ.
    |
 |
| Đồng chí Nguyễn Đức Chi, Thứ trưởng Bộ Tài chính thông tin tại buổi họp báo. |
Tại buổi họp báo, Thứ trưởng Bộ Tài Chính Nguyễn Đức Chi thẳng thắn cho biết, việc triển khai cũng như tiến độ giải ngân không chỉ của ba Chương trình mục tiêu quốc gia mà ngay cả đối với kế hoạch đầu tư công nói chung hiện nay cũng đang chậm. Bộ Tài chính cùng các bộ, ngành, địa phương đã nhiều lần đánh giá và báo cáo Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ về các nguyên nhân của tình trạng này, cả chủ quan và khách quan.
Thứ trưởng Bộ Tài Chính Nguyễn Đức Chi cũng cho rằng, đâu đó vẫn còn tồn tại tình trạng yếu kém trong chỉ đạo điều hành, năng lực tổ chức triển khai, và việc né tránh, đùn đẩy trách nhiệm của một bộ phận cán bộ khi thực hiện ba Chương trình này.
Xuất phát từ tình hình đó, Bộ Tài chính đã tham mưu, báo cáo Thủ tướng Chính phủ ban hành Chỉ thị 22.
Từ góc độ Bộ Tài chính, Bộ nhìn nhận và đánh giá rằng nguyên nhân nào thì giải pháp đó. Để khắc phục các nguyên nhân làm chậm tiến độ triển khai, thực hiện cũng như chậm giải ngân đối với ba Chương trình mục tiêu quốc gia, hướng tới mục tiêu giải ngân cao nhất có thể, đạt 100% kế hoạch của năm 2026.
|
 |
| Đồng chí Nguyễn Đức Chi, Thứ trưởng Bộ Tài chính và lãnh đạo các Bộ trả lời các vấn đề "nóng" được các cơ quan báo chí quan tâm. |
Bộ Tài chính đề nghị các bộ, ngành, cơ quan từ Trung ương đến địa phương tập trung triển khai đồng bộ nhóm các giải pháp như khẩn trương rà soát, hoàn thiện các cơ chế, chính sách và các văn bản hướng dẫn thực hiện ba Chương trình mục tiêu quốc gia. Các bộ, ngành theo chức năng, nhiệm vụ của mình, rà soát xem còn thiếu phần nào, cần sửa đổi, bổ sung quy định gì hay cần hướng dẫn cụ thể gì để đảm bảo cơ chế, chính sách đồng bộ, dễ hiểu, dễ thực hiện trong quá trình tổ chức thực hiện. Đối với các quy định, cần cố gắng dễ hiểu và chỉ được hiểu theo một cách duy nhất nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho việc thực hiện, tránh trường hợp có nhiều cách hiểu khác nhau, gây khó khăn, phải hỏi và đáp nhiều lần, dẫn đến không khắc phục được nguyên nhân chậm trễ.
Đề cao trách nhiệm của người đứng đầu trong quá trình tổ chức thực hiện. Các bộ, ngành, địa phương và các tổ chức được giao nhiệm vụ triển khai thực hiện phải đề cao trách nhiệm của người đứng đầu. Hiện nay đang triển khai việc đánh giá cán bộ thường kỳ. Do đó, việc đề cao trách nhiệm này cũng thuận lợi. Thủ tướng đã chỉ đạo gắn việc triển khai các Chương trình mục tiêu quốc gia, giải ngân nguồn vốn này với một tiêu chí để đánh giá năng lực và mức độ hoàn thành nhiệm vụ của cán bộ. Tôi cho rằng đây là một giải pháp rất tốt và chúng ta phải thực hiện nghiêm túc giải pháp này. Nếu đơn vị, tổ chức hay người đứng đầu nào có trách nhiệm trong việc để chậm giải ngân, chúng ta phải làm rõ và có biện pháp xử lý theo quy định của Đảng và Nhà nước.
Cần tăng cường phân cấp, phân quyền đi đôi với kiểm tra, giám sát. Các địa phương phải chủ động giải quyết những nội dung thuộc thẩm quyền. Đồng thời, rà soát và tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện. Cố gắng không để phát sinh vướng mắc, nhưng chắc chắn trong quá trình tổ chức triển khai thực tiễn tại các địa phương sẽ có những vấn đề cần xử lý kịp thời.
Phải tập trung nâng cao năng lực cán bộ cơ sở trong quản lý đầu tư công, đấu thầu, tài chính, ngân sách và thanh quyết toán. Đây là một khâu yếu trên thực tế đối với ba Chương trình mục tiêu quốc gia. Do đó, cần nâng cao năng lực cho cán bộ khi tổ chức thực hiện. Cùng một môi trường pháp luật, pháp lý như nhau, nhưng có địa phương, bộ, ngành làm tốt, trong khi có địa phương, bộ, ngành lại không làm tốt và để chậm. Do đó, năng lực của cán bộ trong tổ chức thực hiện cần được nâng cao. Khi hiểu rõ và nhận thức đúng đắn, chúng ta sẽ có những quyết định triển khai nhanh chóng hơn.
Chỉ thị 22 của Thủ tướng Chính phủ đã nêu rất rõ mục tiêu và hiệu quả của Chương trình. Do đó, chúng ta phải quán triệt để tất cả các tổ chức, cá nhân, bộ, ngành, địa phương cũng như người dân hiểu rõ và triển khai quyết liệt để thực hiện các chỉ đạo của Thủ tướng tại Chỉ thị 22, tránh tình trạng vốn có, vốn tồn đọng nhưng nhiệm vụ cần lại không triển khai được trên thực tế, không đem lại hiệu quả.
Cuối cùng, cần công khai, minh bạch thông tin về kết quả thực hiện nhiệm vụ của các tổ chức, địa phương, bộ, ngành. Trên cơ sở đó, tất cả chúng ta cùng thực hiện giám sát quá trình này và đánh giá cán bộ. Đây là một công cụ giúp các tổ chức, cá nhân nâng cao tinh thần trách nhiệm và tập trung nguồn lực để thực hiện nhiệm vụ giải ngân vốn cho ba Chương trình mục tiêu quốc gia.
Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi nhận định, nếu chúng ta triển khai nghiêm túc và đồng bộ các nhóm giải pháp như vậy, trong thời gian còn lại của năm 2026, các nhiệm vụ và kế hoạch vốn của các Chương trình mục tiêu quốc gia sẽ được giải ngân và sử dụng một cách hiệu quả nhất.