    |
 |
| Lồng bè nuôi trồng thủy sản tại Lâm Đồng (ảnh minh họa). |
Theo thống kê, toàn tỉnh hiện có 8.210 tàu cá có chiều dài từ 6m trở lên đã được đăng ký và cập nhật trên hệ thống quản lý nghề cá VNFishbase. Hoạt động khai thác khá đa dạng về nghề nghiệp, trong đó phổ biến là các nghề câu với 2.967 tàu, lưới rê 2.127 tàu và lồng bẫy 887 tàu, chiếm tỷ lệ lớn trong cơ cấu đội tàu hiện nay.
Tuy nhiên, ngành khai thác thủy sản của địa phương đang đối mặt nhiều thách thức. Trữ lượng một số loài hải sản có giá trị kinh tế giảm dần; môi trường biển và các hệ sinh thái quan trọng như rạn san hô, thảm cỏ biển bị suy thoái; ngư trường truyền thống thu hẹp và hiệu quả khai thác ngày càng giảm. Một trong những nguyên nhân được xác định là quy mô đội tàu lớn, cường lực khai thác cao trong thời gian dài, trong khi phương thức sản xuất còn mang tính truyền thống, hàm lượng khoa học – công nghệ thấp.
Qua rà soát, địa phương còn khoảng 800 tàu cá hoạt động bằng các nghề bị cấm tại vùng ven bờ và vùng lộng như kéo lưới đơn, cào đáy bằng khung sắt hay lồng xếp – những phương thức có nguy cơ cao gây tổn hại đến môi trường biển và nguồn lợi thủy sản. Ngoài ra, 711 tàu cá hoạt động nghề lặn khai thác nhuyễn thể; trong một số trường hợp, việc khai thác thủy sản non hoặc sử dụng xung điện cũng gây ảnh hưởng tiêu cực đến hệ sinh thái đáy biển.
Trước thực trạng đó, Lâm Đồng đặt mục tiêu từ nay đến năm 2030 sẽ chuyển đổi nghề cho khoảng 3.000 ngư dân, đồng thời cơ cấu lại đội tàu khai thác xuống còn khoảng 7.200 tàu. Song song với việc giảm số lượng tàu, địa phương yêu cầu toàn bộ tàu cá phải duy trì kết nối thiết bị giám sát hành trình (VMS) ổn định và áp dụng nhật ký khai thác điện tử thay cho hình thức ghi chép thủ công trước đây.
Đối với các tàu không đủ điều kiện hoạt động, chủ tàu được khuyến khích chuyển sang các ngành nghề khác như nuôi trồng thủy sản trong ao, đầm hoặc lồng bè trên biển; tham gia dịch vụ hậu cần nghề cá, kinh doanh hải sản, ngư cụ hoặc chế biến thủy sản. Bên cạnh đó, các tàu đang hoạt động nghề cấm sẽ phải chuyển đổi sang các nghề khai thác chọn lọc, thân thiện với môi trường như câu, lưới rê hoặc lồng bẫy.
Cùng với quá trình chuyển đổi nghề, địa phương cũng triển khai xây dựng 11 tổ chức cộng đồng quản lý và bảo vệ nguồn lợi thủy sản tại các xã, phường ven biển. Mô hình này nhằm tăng cường sự tham gia của ngư dân trong quản lý tài nguyên biển, góp phần nâng cao ý thức bảo vệ nguồn lợi và phát triển nghề cá theo hướng bền vững.
Song song với đó, các địa phương ven biển được yêu cầu rà soát, lập danh sách cụ thể những trường hợp cần chuyển đổi nghề; tổ chức tư vấn, tập huấn kỹ thuật và hỗ trợ ngư dân xây dựng phương án sản xuất phù hợp. Các mô hình liên kết sản xuất gắn với thị trường cũng được khuyến khích triển khai nhằm giúp ngư dân ổn định sinh kế trong quá trình chuyển đổi.
Việc chuyển đổi nghề và cơ cấu lại đội tàu được kỳ vọng sẽ tạo bước chuyển quan trọng trong quản lý nghề cá tại Lâm Đồng, từng bước nâng cao hiệu quả khai thác, giảm áp lực lên nguồn lợi tự nhiên và hướng tới hiện đại hóa hoạt động đánh bắt hải sản trong thời gian tới.